Συνολικά 144 περιστατικά ρατσιστικής βίας κατέγραψε το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας κατά τη διετία 2024-2025, σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιοποίησε στις 19 Νοεμβρίου, παρουσιάζοντας τα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία από τις καταγραφές των οργανώσεων-μελών του.
Η πλειονότητα των περιστατικών αφορούσε επιθέσεις με κίνητρο την εθνική καταγωγή. Συγκεκριμένα, σε 82 περιπτώσεις τα θύματα ήταν πρόσφυγες, μετανάστες ή αιτούντες άσυλο. Ιδιαίτερα υψηλός ήταν και ο αριθμός των περιστατικών κατά ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, καθώς 47 καταγραφές αφορούσαν στοχοποίηση λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται, επίσης, περιστατικά σε βάρος Ρομά και μουσουλμάνων, καθώς και περιπτώσεις όπου τα θύματα στοχοποιήθηκαν ταυτόχρονα για περισσότερους από έναν λόγους.
62 περιστατικά με φερόμενη εμπλοκή ένστολων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με το Δίκτυο, η συνεχιζόμενη εμπλοκή εκπροσώπων των σωμάτων ασφαλείας σε περιστατικά ρατσιστικής βίας. Από τις 144 καταγραφές, οι 62 αφορούσαν φερόμενους δράστες που τα θύματα αναγνώρισαν ως ένστολους.
Η έκθεση καταγράφει, παράλληλα, περιστατικά έντονης βίας κατά προσφύγων και μεταναστών, ιδίως στις συνοριακές περιοχές της χώρας. Όπως επισημαίνεται, σε αρκετές περιπτώσεις οι επιθέσεις συνδέονταν με πρακτικές αποτροπής εισόδου και άτυπες αναγκαστικές επιστροφές.
Ανησυχητική χαρακτηρίζεται και η συστηματική στοχοποίηση ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων σε δημόσιους χώρους, καθώς και η αυξανόμενη έκθεσή τους σε ρητορική μίσους μέσω του διαδικτύου.
Ενίσχυση της ξενοφοβικής και ομοφοβικής ρητορικής
Το Δίκτυο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξανόμενη παρουσία ρατσιστικού και ξενοφοβικού λόγου στον δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα γύρω από το προσφυγικό και το μεταναστευτικό ζήτημα. Αντίστοιχα, επισημαίνει την ένταση της ομοφοβικής και τρανσφοβικής ρητορικής.
Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση, η κανονικοποίηση της ρητορικής μίσους, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ψηφιακό χώρο, συμβάλλει στην αναπαραγωγή στερεοτύπων και στην ενίσχυση της κοινωνικής ανοχής απέναντι στη βία, δημιουργώντας ευνοϊκό έδαφος για την εκδήλωση ρατσιστικών επιθέσεων.
Δεν καταγγέλλεται το 50% των περιστατικών
Σημαντικό πρόβλημα παραμένει η υποκαταγραφή των περιστατικών ρατσιστικής βίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, στο 50% των καταγεγραμμένων περιπτώσεων τα θύματα δήλωσαν ότι δεν επιθυμούσαν να προχωρήσουν σε περαιτέρω ενέργειες.
Το Δίκτυο συνδέει το εύρημα αυτό με την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις Αρχές, τον φόβο επαναθυματοποίησης και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα θύματα στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη.
Παράλληλα, εκφράζει έντονο προβληματισμό για τη συρρίκνωση του δημόσιου χώρου δράσης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που καταγράφουν περιστατικά ρατσιστικής βίας και υποστηρίζουν τα θύματα. Όπως τονίζει, η διασφάλιση συνθηκών ελεύθερης και ασφαλούς δράσης για τις οργανώσεις αυτές αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.
Συστάσεις για την προστασία των θυμάτων
Η έκθεση καταλήγει σε σειρά συστάσεων προς την Πολιτεία, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας δεν μπορεί να περιορίζεται στην ποινική διερεύνηση και τιμωρία των δραστών.
Απαιτείται, σύμφωνα με το Δίκτυο, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης, προστασίας και υποστήριξης των θυμάτων, με έμφαση στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης τους προς τις Αρχές, στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και στην ουσιαστική συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών.
Διαβάστε την Έκθεση εδώ.