Τα ΑΣΚΙ επισημαίνουν τη σημασία της τεκμηρίωσης και της ιστορικής έρευνας, τονίζοντας ότι κάθε νέο στοιχείο συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση των συνθηκών της περιόδου της Κατοχής και στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.
Αναλυτικά:
«Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή και βαθιά συγκίνηση την υπόθεση των συγκλονιστικών φωτογραφιών που φέρονται να αποτυπώνουν στιγμές της εκτέλεσης των 200 αγωνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 και οι οποίες εμφανίστηκαν προς πώληση σε διαδικτυακή πλατφόρμα. Εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, πρόκειται για σπάνια και εξαιρετικής σημασίας τεκμήρια ιστορικής μνήμης, με προφανές δημόσιο ενδιαφέρον. Συγχρόνως, τεκμήρια που απαιτούν αυστηρή επιστημονική τεκμηρίωση ως προς την προέλευση, το πλαίσιο παραγωγής τους, την αυθεντικότητα και το νομικό τους καθεστώς, με απώτερο στόχο το αυτονόητο: να καταστούν κοινά κτήματα της ανθρωπότητας, υλικά ντοκουμέντα της αντίστασης και θυσίας απέναντι στο ναζισμό και τον φασισμό.
Την ίδια στιγμή, η άμεση κινητοποίηση και η έντονη ευαισθησία που εκδηλώθηκαν γύρω από την υπόθεση δημιουργούν μεγάλη αισιοδοξία κι ελπίδα για τα δημοκρατικά αντανακλαστικά της κοινωνίας των πολιτών: υπενθυμίζουν ότι η μνήμη των θυμάτων της Κατοχής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής, αλλά ως δημόσιο αγαθό που οφείλει να προστατεύεται από την κοινωνία και τους θεσμούς. Σε αυτή την κατεύθυνση θεωρούμε σημαντική την πρωτοβουλία του ΥΠΠΟ, η οποία ελπίζουμε ότι θα αφορά ολόκληρη τη συλλογή που, ως φαίνεται, αποτελεί ένα αδιάσπαστο σύνολο, και όχι μόνο των συγκεκριμένων φωτογραφιών.
Τα ΑΣΚΙ δηλώνουν τη διαθεσιμότητά τους να συνδράμουν το Υπουργείο Πολιτισμού και τους κρατικούς θεσμούς ευρύτερα στις διαδικασίες ταυτοποίησης και τεκμηρίωσης, αξιοποιώντας τις συναφείς αρχειακές τους διαθεσιμότητες, την πολυετή εμπειρία τους και κάθε πρόσφορο μεθοδολογικό εργαλείο διασταύρωσης (συγκριτικό υλικό, μαρτυρίες, περιγραφές και μεταδεδομένα). Θεωρούν, επίσης, ότι το ζήτημα των συγκεκριμένων φωτογραφιών αποτελεί μια σημαντική αφορμή για μια αναγκαία συζήτηση αναφορικά με την τύχη και τη διαχείριση των υλικών κληρονομιών του πρόσφατου ιστορικού παρελθόντος και ιδιαίτερα της δεκαετίας του ’40.
Τέλος, τα ΑΣΚΙ καταδικάζουν απερίφραστα τον βανδαλισμό που σημειώθηκε στο μνημείο του Σκοπευτηρίου, όπως κατήγγειλε ο Δήμος Καισαριανής. Η προστασία του χώρου μνήμης είναι αυτονόητη υποχρέωση όλων μας: το μνημείο πρέπει να είναι ανοιχτό, ασφαλές και πλήρως προσβάσιμο, ως τόπος τιμής, ιστορικής γνώσης και δημοκρατικής αυτοσυνείδησης».