Αεροπορικές επιδρομές του Πακιστάν σε Καμπούλ, Κανταχάρ και Πακτία, βαριές απώλειες που ανακοινώνονται και από τις δύο πλευρές, και ρητορική περί «ανοιχτού πολέμου» συνθέτουν τη σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις Ισλαμαμπάντ-Καμπούλ από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, σύμφωνα με το Al Jazeera, οι πακιστανικές ένοπλες δυνάμεις έπληξαν τη νύχτα διάφορες εγκαταστάσεις στο αφγανικό έδαφος, ανάμεσά τους στις πόλεις Καμπούλ και Κανταχάρ, τις μεγαλύτερες της χώρας, κάτι που ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν Μόχσιν Νάκβι χαρακτήρισε «προσήκουσα ανταπόδοση» για την αφγανική επίθεση της προηγουμένης.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος των Ταλιμπάν, Zabihullah Mujahid, δήλωσε ότι το Αφγανιστάν πραγματοποίησε «ευρείας κλίμακας επιθετικές επιχειρήσεις» εναντίον του πακιστανικού στρατού «κατά μήκος της Durand Line», που χωρίζει τις δύο χώρες.

Το υπουργείο Άμυνας του Αφγανιστάν ανέφερε ότι οι συγκρούσεις διήρκεσαν περίπου τέσσερις ώρες, κατά τις οποίες χρησιμοποιήθηκαν ελαφρά και μεσαία όπλα.

Πρόσθεσε ότι η στρατιωτική επιχείρηση σταμάτησε τα μεσάνυχτα τοπική ώρα, κατόπιν εντολής του αρχηγού του γενικού επιτελείου του Αφγανιστάν, ο οποίος δήλωσε ότι οι «καθορισμένοι στόχοι» της επιχείρησης επιτεύχθηκαν.

Τουλάχιστον οκτώ ισχυρές εκρήξεις, σημειώθηκαν στην Καμπούλ, ενώ αναφέρονται τουλάχιστον 133 νεκροί, αριθμός που δεν έχει επιβεβαιωθεί

Καμπούλ: «Θα απαντήσουμε στην επιθετικότητα με θάρρος»

Ο πρώην πρόεδρος του Αφγανιστάν, Hamid Karzai, κατηγόρησε το Πακιστάν ότι αεροσκάφη του βομβάρδισαν την Καμπούλ, την Κανταχάρ και την Πακτία. «Οι Αφγανοί θα υπερασπιστούν την αγαπημένη τους πατρίδα με πλήρη ενότητα σε κάθε περίσταση και θα απαντήσουν στην επιθετικότητα με θάρρος», έγραψε ο Καρζάι.

Παράλληλα, επέκρινε το Ισλαμαμπάντ λέγοντας ότι «το Πακιστάν δεν μπορεί να απαλλαγεί από τη βία και τις βομβιστικές επιθέσεις – προβλήματα που το ίδιο δημιούργησε – αλλά οφείλει να αλλάξει πολιτική και να επιλέξει τον δρόμο της καλής γειτονίας, του σεβασμού και των πολιτισμένων σχέσεων με το Αφγανιστάν».

Χαουάτζα Ασίφ: «Έχουμε ανοιχτό πόλεμο»

Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Khawaja Asif, δήλωσε ότι έχει ξεσπάσει «ανοιχτός πόλεμος» μεταξύ των δύο χωρών.

Σε εκτενή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, κατηγόρησε την αφγανική διοίκηση των Ταλιμπάν ότι συγκεντρώνει «τρομοκράτες», «εξάγει τρομοκρατία», στερεί από τους Αφγανούς –ιδίως τις γυναίκες– τα ανθρώπινα δικαιώματα και λειτουργεί ως πληρεξούσιος της Ινδίας.

«Τώρα είναι ανοιχτός πόλεμος μεταξύ μας… Ο στρατός του Πακιστάν δεν ήρθε από πέρα από τις θάλασσες. Είμαστε γείτονές σας. Γνωρίζουμε τα μέσα και τα έξω σας», ανέφερε.

Για «απρόκλητα πυρά» από τους Ταλιμπάν κατηγόρησε νωρίτερα το υπ. Πληροφοριών του Πακιστάν

Λίγες ώρες πριν από τις αεροπορικές επιδρομές στην Καμπούλ, το πακιστανικό υπουργείο Πληροφοριών κατηγόρησε τους Ταλιμπάν ότι άνοιξαν πυρ σε πολλαπλές τοποθεσίες κατά μήκος των βορειοδυτικών συνόρων των δύο χωρών.

«Οι Αφγανοί Ταλιμπάν υπολόγισαν λάθος και άνοιξαν απρόκλητα πυρ σε πολλές τοποθεσίες κατά μήκος των συνόρων Πακιστάν-Αφγανιστάν στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα, κάτι που αντιμετωπίζεται με άμεση και αποτελεσματική απάντηση από τις δυνάμεις ασφαλείας του Πακιστάν», ανέφερε.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, «οι δυνάμεις του καθεστώτος των Ταλιμπάν τιμωρούνται» στους τομείς Τσιτράλ, Χάιμπερ, Μοχμάντ, Κουράμ και Μπατζάουρ, με πρώτες αναφορές για βαριές απώλειες στην αφγανική πλευρά, καθώς και καταστροφή πολλών φυλακίων και στρατιωτικού εξοπλισμού.

Πρωθυπουργός Πακιστάν: «Καμία επιείκεια»

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Shehbaz Sharif, διαβεβαίωσε ότι ο λαός και οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι πλήρως προετοιμασμένοι να προστατεύσουν την ασφάλεια, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Πακιστάν.

Σε επίσημη ανακοίνωση υπογράμμισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις, υπό τη διοίκηση του στρατάρχη Asim Munir, είναι ικανές να αντιμετωπίσουν κάθε εχθρική πρόθεση.

«Δεν θα υπάρξει καμία επιείκεια στην υπεράσπιση της πατρίδας και κάθε πράξη επιθετικότητας θα αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη απάντηση», δήλωσε, τονίζοντας ότι, παρότι το Πακιστάν επιδιώκει την ειρήνη, «η ενότητα της χώρας δεν θα θιγεί».

Απολογισμός απωλειών: Αντικρουόμενοι ισχυρισμοί

Ο εκπρόσωπος του πρωθυπουργού, Μοσάραφ Ζαΐντι, δημοσιοποίησε κατάλογο απωλειών που –όπως ισχυρίζεται το Ισλαμαμπάντ– έχουν προκληθεί έως τις 03:45 τοπική ώρα (22:45 GMT). Οι αριθμοί δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά:

  • 133 μαχητές των Ταλιμπάν σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 200 τραυματίστηκαν.
  • Αναμένονται περισσότερες απώλειες μετά τις επιδρομές σε Καμπούλ, Πακτία και Κανταχάρ.
  • 27 φυλάκια των Ταλιμπάν καταστράφηκαν και εννέα καταλήφθηκαν.
  • Πάνω από 80 άρματα μάχης, πυροβόλα και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού καταστράφηκαν.

Η κρατική τηλεόραση του Πακιστάν, Pakistan Television Corporation, μετέδωσε ότι οι πακιστανικές δυνάμεις «κατέστρεψαν» σειρά στόχων, μεταξύ των οποίων:

  • Ταξιαρχία και αποθήκη πυρομαχικών στην Κανταχάρ.
  • Φυλάκιο στον τομέα Ουαλί Χαν.
  • Φυλάκιο στην Πακτίκα, κοντά στον τομέα Σαουάλ.
  • Θέσεις Ταλιμπάν στον τομέα Μπατζάουρ.
  • Θέσεις Ταλιμπάν στο Αγκούρ Αντά.

Ο υπουργός Πληροφοριών του Πακιστάν, Attaullah Tarar, επίσης δήλωσε ότι 133 μαχητές των Αφγανών Ταλιμπάν σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 200 τραυματίστηκαν.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν, από την πλευρά της, ανέφερε ότι οκτώ μαχητές της σκοτώθηκαν και 11 τραυματίστηκαν. Πρόσθεσε ακόμη ότι σκότωσε 55 Πακιστανούς στρατιώτες και κατέλαβε δύο στρατιωτικές βάσεις και 19 στρατιωτικά φυλάκια.

Το Πακιστάν ανακοίνωσε ότι δύο μέλη των δυνάμεων ασφαλείας του έχουν χάσει τη ζωή τους στις συνεχιζόμενες συγκρούσεις.

Πώς ξεκίνησε η νέα ανάφλεξη

Σύμφωνα με πακιστανικές αναφορές, η αφγανική πλευρά ξεκίνησε επιθέσεις σε πακιστανικά στρατιωτικά φυλάκια κατά μήκος μεγάλου τμήματος των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της διάβασης του Τορχάμ, βασικού περάσματος προς το Αφγανιστάν.

Το Ισλαμαμπάντ απάντησε με αεροπορικές επιδρομές σε Καμπούλ, Πακτία και Κανταχάρ, υποστηρίζοντας ότι σκότωσε δεκάδες μαχητές των Ταλιμπάν. Πληροφορίες αναφέρουν ότι πακιστανικά αεροσκάφη παρέμεναν στον αφγανικό εναέριο χώρο αναζητώντας «στόχους ευκαιρίας», γεγονός που υποδηλώνει σοβαρή κλιμάκωση – πιθανώς τη μεγαλύτερη από τότε που οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία το 2021, μετά την αποχώρηση ΗΠΑ και ΝΑΤΟ.

Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας της Νότιας και Κεντρικής Ασίας, Σάμι Ομάρι, δήλωσε στο Al Jazeera ότι από το 2021 έχουν σημειωθεί 75 συγκρούσεις μεταξύ αφγανικών και πακιστανικών δυνάμεων, ενώ το Πακιστάν έχει πραγματοποιήσει «επτά τεκμηριωμένες ανεξάρτητες αεροπορικές επιδρομές» στο Αφγανιστάν, συμπεριλαμβανομένης της τελευταίας.

Η πακιστανική ηγεσία συνδέει τις επιδρομές με το κύμα βίας που έπληξε πρόσφατα τη χώρα.

Στις 6 Φεβρουαρίου, βομβιστής αυτοκτονίας σκότωσε τουλάχιστον 36 ανθρώπους σε σιιτικό τέμενος στο Ισλαμαμπάντ. Λίγες ημέρες αργότερα, όχημα παγιδευμένο με εκρηκτικά έπεσε πάνω σε φυλάκιο ασφαλείας στο Μπατζάουρ της επαρχίας Χάιμπερ Παχτούνχβα, σκοτώνοντας 11 στρατιώτες και ένα παιδί. Οι αρχές ανέφεραν ότι ο δράστης ήταν Αφγανός υπήκοος.

Στις 21 Φεβρουαρίου, νέος βομβιστής αυτοκτονίας έπληξε στρατιωτική φάλαγγα στο Μπάνου, σκοτώνοντας δύο στρατιώτες.

Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί κυρίως την οργάνωση Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) και υποστηρίζει ότι στοχοποίησε κρησφύγετα και ασφαλή καταφύγια ενόπλων ομάδων στο αφγανικό έδαφος. Η Καμπούλ έκανε λόγο για τουλάχιστον 18 νεκρούς από προηγούμενα πακιστανικά πλήγματα και δεσμεύτηκε να απαντήσει, οδηγώντας στην ανταλλαγή πυρών της Πέμπτης.

Η γραμμή Ντουράντ και το διαχρονικό αγκάθι

Η λεγόμενη Durand Line, μήκους 2.640 χιλιομέτρων, αποτελεί το de facto σύνορο μεταξύ των δύο χωρών, χωρίς όμως να αναγνωρίζεται επίσημα από το Αφγανιστάν.

Χαράχθηκε τη δεκαετία του 1890 από Βρετανούς αξιωματούχους, σε μια περίοδο αποικιακού ανταγωνισμού γνωστή ως «Great Game». Η μεθοριακή περιοχή είναι εθνοτικά ποικιλόμορφη, με ισχυρούς πολιτισμικούς, γλωσσικούς, θρησκευτικούς και ιστορικούς δεσμούς εκατέρωθεν. Το Πακιστάν αναγνωρίζει τη γραμμή ως διεθνές σύνορο και έχει κατασκευάσει φράχτες και άλλες υποδομές κατά μήκος της.

Διεθνείς αντιδράσεις

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Antonio Guterres, παρακολουθεί στενά την κατάσταση, εκφράζοντας βαθιά ανησυχία για την έξαρση της βίας.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, κάλεσε τις δύο χώρες να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου και αρχών καλής γειτονίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Ραμαζανιού ως περιόδου αυτοσυγκράτησης και ισλαμικής αλληλεγγύης. Δήλωσε επίσης ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια για τη διευκόλυνση εποικοδομητικού διαλόγου.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, κάλεσε τις αντιμαχόμενες πλευρές να σταματήσουν άμεσα τις διασυνοριακές επιθέσεις και να επιλύσουν τις διαφορές τους με διπλωματικά μέσα.

Με πακιστανικά μαχητικά να επιχειρούν ακόμη πάνω από περιοχές όπως η Κανταχάρ και με τις δύο πλευρές να μιλούν για βαριές απώλειες, η κατάσταση χαρακτηρίζεται εξαιρετικά εύθραυστη.