Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας παρουσίασε σήμερα μια σειρά μέτρων από την πλευρά της ζήτησης που μπορούν να λάβουν οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, τα οποία -σύμφωνα με τον ίδιο- μπορούν να μετριάσουν τις οικονομικές επιπτώσεις στους καταναλωτές από τις διαταραχές στις αγορές πετρελαίου που προέρχονται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο ΔΟΕ στην ανακοίνωσή του η σύγκρουση έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, με τη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ, η οποία κανονικά μεταφέρει περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, να έχει μειωθεί σε ελάχιστα επίπεδα. Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου διακινούνται συνήθως μέσω του Στενού. Η απώλεια αυτών των ροών έχει οδηγήσει σε σημαντική σύσφιξη των αγορών, ωθώντας τις τιμές του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και προκαλώντας ακόμη πιο απότομες αυξήσεις στα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, τα καύσιμα αεροσκαφών και το υγραέριο (LPG).

Χωρίς να τοποθετηθεί επί των ευθυνών για την κατάσταση αυτή, ο ΔΟΕ τονίζει ότι η αποκατάσταση της διακίνησης μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμένει απαραίτητη για τη σταθεροποίηση των παγκόσμιων αγορών ενέργειας. Εν τω μεταξύ, οι χώρες λαμβάνουν μέτρα τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και από την πλευρά της ζήτησης. Στις 11 Μαρτίου, τα κράτη μέλη του ΔΟΕ συμφώνησαν να διαθέσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης – η μεγαλύτερη άντληση αποθεμάτων στην ιστορία του Οργανισμού.

Ωστόσο, ο ΔΟΕ υποστηρίζει ότι τα μέτρα από την πλευρά της προσφοράς από μόνα τους δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως την κλίμακα της διαταραχής. Η αντιμετώπιση της ζήτησης αποτελεί κρίσιμο και άμεσο μέσο για τη μείωση της πίεσης στους καταναλωτές, μέσω της βελτίωσης της οικονομικής προσιτότητας και της στήριξης της ενεργειακής ασφάλειας.

«Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί μια σοβαρή ενεργειακή κρίση, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης διακοπής εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Εάν δεν επιτευχθεί ταχεία επίλυση, οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στις οικονομίες αναμένεται να γίνουν όλο και πιο σοβαρές», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της ΔΟΕ, Fatih Birol.

«Ως παγκόσμια αρχή στον τομέα της ενέργειας, η ΔΟΕ καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να στηρίξει τη σταθερότητα των αγορών ενέργειας. Πρόσφατα προχωρήσαμε στην μεγαλύτερη μέχρι σήμερα αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης του ΔΟΕ – και βρίσκομαι σε στενή επαφή με βασικές κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών παραγωγών και καταναλωτών ενέργειας, στο πλαίσιο της διεθνούς ενεργειακής διπλωματίας μας. Επιπλέον, η σημερινή έκθεση παρέχει μια σειρά άμεσων και συγκεκριμένων μέτρων που μπορούν να ληφθούν από την πλευρά της ζήτησης από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προκειμένου να προστατευθούν οι καταναλωτές από τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης. Βασίζεται στην πολυετή εμπειρία της IEA στον τομέα αυτό και επισημαίνει μέτρα που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά στην πράξη σε διαφορετικά πλαίσια. Πιστεύω ότι θα είναι χρήσιμη για τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.» συμπλήρωσε.

Οι δράσεις ατομικής ευθύνης που προτείνει ο ΔΟΕ για τη μείωση της ζήτησης:

1. Εργασία από το σπίτι, όπου είναι δυνατόν
Μειώνει την κατανάλωση πετρελαίου που σχετίζεται με τις μετακινήσεις προς και από την εργασία, ιδίως σε περιπτώσεις όπου οι θέσεις εργασίας επιτρέπουν την εξ αποστάσεως εργασία.

2. Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα
Οι χαμηλότερες ταχύτητες μειώνουν την κατανάλωση καυσίμων για επιβατικά αυτοκίνητα, φορτηγάκια και φορτηγά.

3. Προώθηση των δημόσιων μεταφορών
Η στροφή από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα προς τα λεωφορεία και τα τρένα μπορεί να μειώσει γρήγορα τη ζήτηση πετρελαίου.

4. Εναλλαγή της πρόσβασης των ιδιωτικών αυτοκινήτων στους δρόμους των μεγάλων πόλεων σε διαφορετικές ημέρες
Τα συστήματα εναλλαγής πινακίδων κυκλοφορίας μπορούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδήγηση που απαιτεί μεγάλη κατανάλωση καυσίμου.

5. Αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και υιοθέτηση πρακτικών αποδοτικής οδήγησης
Η υψηλότερη πληρότητα των αυτοκινήτων και η οικολογική οδήγηση μπορούν να μειώσουν γρήγορα την κατανάλωση καυσίμου.

6. Αποδοτική οδήγηση για τα επαγγελματικά οχήματα και τη διανομή εμπορευμάτων
Οι καλύτερες πρακτικές οδήγησης, η συντήρηση των οχημάτων και η βελτιστοποίηση του φορτίου μπορούν να μειώσουν τη χρήση ντίζελ.

7. Εκτροπή της χρήσης υγραερίου από τις μεταφορές
Η μετατροπή των οχημάτων διπλού καυσίμου και των μετατροπέντων οχημάτων από υγραέριο σε βενζίνη μπορεί να εξοικονομήσει υγραέριο για μαγείρεμα και άλλες βασικές ανάγκες.

8. Αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές
Η μείωση των επαγγελματικών πτήσεων μπορεί να ανακουφίσει γρήγορα την πίεση στις αγορές καυσίμων αεροσκαφών.

9. Όπου είναι δυνατόν, στροφή προς άλλες σύγχρονες λύσεις μαγειρέματος
Η ενθάρρυνση του ηλεκτρικού μαγειρέματος και άλλων σύγχρονων επιλογών μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από το υγραέριο.

10. Αξιοποίηση της ευελιξίας με τις πρώτες ύλες της πετροχημικής βιομηχανίας και εφαρμογή βραχυπρόθεσμων μέτρων αποδοτικότητας και συντήρησης
Η βιομηχανία μπορεί να συμβάλει στην απελευθέρωση υγραερίου για βασικές χρήσεις, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση πετρελαίου μέσω γρήγορων βελτιώσεων στις λειτουργίες.