Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία κι η Ιταλία εξέφρασαν την Κυριακή «βαθιά ανησυχία» για τα σχέδια του Ισραήλ να επεκτείνει την εφαρμογή της θανατικής ποινής σε Παλαιστινίους, με νομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί. Την ίδια γραμμή φαίνεται να ακολουθεί και το όργανο δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, εκδίδοντας επίσης δήλωση κατά του συγκεκριμένου νομοσχεδίου.

«Εκφράζουμε… τη βαθιά μας ανησυχία για ένα νομοσχέδιο που θα διεύρυνε σημαντικά τις δυνατότητες επιβολής της θανατικής ποινής στο Ισραήλ και το οποίο θα μπορούσε να ψηφιστεί την επόμενη εβδομάδα», ανέφερε κοινή δήλωση των υπουργών Εξωτερικών των χωρών. «Ανησυχούμε ιδιαίτερα για τον de facto μεροληπτικό χαρακτήρα του νομοσχεδίου» τονίζουν ακόμα οι ΥΠΕΞ. 

«Η υιοθέτηση αυτού του νομοσχεδίου θα ενείχε τον κίνδυνο να υπονομεύσει τις δεσμεύσεις του Ισραήλ όσον αφορά τις δημοκρατικές αρχές», σημειώνουν τώρα στην κοινή τους δήλωση οι Υπουργοί Εξωτερικών, αναφερόμενοι στο κράτος που διαπράττει μία γενοκτονία εδώ και τρία χρόνια, καταπατώντας κατ’ εξακολούθηση το Διεθνές Δίκαιο.

Η ακροδεξιά κυβέρνηση πρόκειται να θέσει το νομοσχέδιό της σε δεύτερη και τρίτη ανάγνωση στην Κνεσέτ – το ισραηλινό κοινοβούλιο – σήμερα, Δευτέρα. Εάν εγκριθεί, αναμένεται να αντιμετωπίσει νομική προσφυγή και θα οδηγηθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, σύμφωνα με το France24. 

Tην Κυριακή, ο επικεφαλής του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, απηύθυνε έκκληση στο Ισραήλ σχετικά με το νομοσχέδιο. «Το Συμβούλιο της Ευρώπης αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε όλα τα μέρη και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες», είπε.

«Τα κείμενα που εξετάζονται επί του παρόντος στην Κνεσέτ θα αποτελούσαν ένα σοβαρό βήμα προς τα πίσω από το μακροχρόνιο de facto μορατόριουμ του Ισραήλ», πρόσθεσε, καλώντας τις αρχές να εγκαταλείψουν τον σχεδιαζόμενο νόμο.

Τι αναμένεται να προβλέπει το νομοσχέδιο

Παρότι η θανατική ποινή εξακολουθεί να προβλέπεται για έναν περιορισμένο αριθμό αδικημάτων στο Ισραήλ, μέχρι πρότινως θεωρούνταν πως έχει ουσιαστικά καταργηθεί στην πράξη. Η τελευταία εκτέλεση πραγματοποιήθηκε το 1962, με θύμα τον ναζιστή εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν.

Ωστόσο, νέα τροπολογία που προωθήθηκε κατόπιν αιτήματος του ακροδεξιού υπουργού Εθνικής Ασφαλείας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, προβλέπει την επιβολή υποχρεωτικής θανατικής ποινής για συγκεκριμένα αδικήματα.

Σύμφωνα με τις προτάσεις, όσοι καταδικάζονται σε θάνατο θα κρατούνται σε ξεχωριστή εγκατάσταση χωρίς επισκέψεις εκτός από εξουσιοδοτημένο προσωπικό, με νομικές συμβουλές να διεξάγονται μόνο μέσω βιντεοκλήσης. Οι εκτελέσεις θα πραγματοποιούνται εντός 90 ημερών από την επιβολή της ποινής.

Το μέτρο επιτρέπει στα δικαστήρια να επιβάλλουν τη θανατική ποινή χωρίς αίτημα των εισαγγελέων και χωρίς να απαιτείται ομοφωνία, επιτρέποντας αντ’ αυτού μια απόφαση με απλή πλειοψηφία. Τα στρατιωτικά δικαστήρια στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη θα έχουν επίσης την εξουσία να επιβάλλουν θανατικές ποινές, με τον υπουργό Άμυνας να μπορεί να υποβάλει γνώμη.

Για τους Παλαιστίνιους υπό κατοχή, το νομοσχέδιο θα έκλεινε τις οδούς για έφεση ή χάριτος, ενώ οι κρατούμενοι που δικάζονται εντός του Ισραήλ θα μπορούσαν να δουν τις ποινές τους να μετατρέπονται σε ισόβια κάθειρξη.

Η επιτροπή ενέκρινε τροποποιήσεις στο νομοσχέδιο, το οποίο πέρασε την πρώτη ψηφοφορία, με τον ισραηλινό ραδιοτηλεοπτικό φορέα KAN να αναφέρει ότι οι εκτελέσεις θα μπορούσαν να γίνονται με απαγχονισμό. Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, βασικός υποστηρικτής,  προτείνει και άλλες μεθόδους όπως η ηλεκτρική καρέκλα ή η ευθανασία. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, μάλιστα, έχει επανειλημμένα φορέσει μια καρφίτσα στο πέτο σε σχήμα θηλιάς, σύμβολο της μεθόδου με την οποία «οι Παλαιστίνιοι θα μπορούσαν να εκτελεστούν» βάσει του προτεινόμενου νόμου.

Τον Φεβρουάριο, δώδεκα ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση αυτή θα δημιουργούσε δύο διαφορετικά καθεστώτα εφαρμογής της θανατικής ποινής στο Ισραήλ.

Όπως ανέφεραν, η αφαίρεση της διακριτικής ευχέρειας από δικαστές και εισαγγελείς θα στερούσε από τα δικαστήρια τη δυνατότητα να εξετάζουν τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων ελαφρυντικών παραγόντων, οδηγώντας σε ποινές που ενδέχεται να μην είναι αναλογικές με το εκάστοτε έγκλημα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, στη κατεχόμενη Δυτική Όχθη η θανατική ποινή θα μπορεί να επιβάλλεται από στρατιωτικά δικαστήρια, βάσει στρατιωτικού δικαίου, για τρομοκρατικές ενέργειες που οδηγούν στον θάνατο, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου αυτό δεν προβλέπεται ρητά.

Αντίθετα, στο Ισραήλ και την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, η εφαρμογή της θανατικής ποινής θα εξακολουθήσει να περιορίζεται στο ισραηλινό ποινικό δίκαιο και να αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις εκ προθέσεως δολοφονίας Ισραηλινών πολιτών ή κατοίκων.

Οι συγκεκριμένοι εμπειρογνώμονες έχουν οριστεί από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, χωρίς ωστόσο να εκπροσωπούν επίσημα τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Παρά τις αντιδράσεις, το νομοσχέδιο προχωρά, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να το χαρακτηρίζουν ως ένα ακόμη μέσο ενίσχυσης της κρατικής βίας.

Σημειώνεται ότι το νομικό σύστημα στο Ισραήλ λειτουργεί σε σημαντικό βαθμό με στόχο τη στοχοποίηση και την συλλογική τιμωρία Παλαιστινίων. Παλαιστίνιοι δικηγόροι της Δυτικής Όχθης μίλησαν σε Έλληνες συναδέλφους τους που επισκέφτηκαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2025, για έναν «παράλληλο πόλεμο στις φυλακές και τα κρατητήρια», την στιγμή που οι Ισραηλινοί έποικοι τους κλέβουν τη γη, σπίτι το σπίτι, δρομάκι το δρομάκι.

Τονίζεται ότι οι Παλαιστίνιοι πολιτικοί κρατούμενοι στερούνται την ελευθερία τους σε απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, χωρίς να έχουν περάσει δίκη, με τις δυνάμεις κατοχής να καταπατούν στοιχειώδη δικαιώματα, να τους υποβάλλουν σε βασανιστήρια. Αυτές είναι η πρακτικές της, κατά των δυτικών φίλων και υποστηρικτών του σιωνισμού, «μοναδικής Δημοκρατίας της Μέσης Ανατολής».