Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Παπαδομανωλάκης, Σύνθια Μπούσιου
Στους πέντε κατηγορούμενους οι οποίοι δικάζονται σήμερα, αποδίδονται κατά περίπτωση κατηγορίες συγκρότησης και ένταξης σε τρομοκρατική οργάνωση, καθώς και προμήθειας και κατοχής εκρηκτικών υλών και οπλισμού. Οι κατηγορούμενοι παραμένουν προφυλακισμένοι εδώ και ενάμιση χρόνο, με τις αιτήσεις διακοπής της προσωρινής κράτησης να απορρίπτονται συνεχώς.
Ανάμεσα στους κατηγορουμένους βρίσκεται ο Νίκος Ρωμανός, ο οποίος παραμένει προφυλακισμένος από τον Νοέμβριο του 2024, μετά από πολύωρη απολογία ενώπιον της 22ης τακτικής ανακρίτριας με μοναδικό στοιχείο ένα μερικό δακτυλικό αποτύπωμα, που φέρεται να βρέθηκε σε σακούλα στο διαμέρισμα των Αμπελοκήπων, όπου είχε σημειωθεί η έκρηξη που επέφερε τον θάνατο του αναρχικού Κυριάκου Ξυμητήρη και τον σοβαρό τραυματισμό της συντρόφου του, Μαριάννας Μανουρά. Με αντίστοιχα στοιχεία προφυλακίστηκε και ο Α.Κ., επίσης κατηγορούμενος. Η Δήμητρα Ζαραφέτα και ο σύντροφός της, Δημήτρης, βρέθηκαν κατηγορούμενοι, καθώς ενάμιση χρόνο πριν δάνεισαν τα κλειδιά του διαμερίσματος όπου σημειώθηκε η έκρηξη στους φίλους και συντρόφους τους, Κυριάκο Ξυμητήρη και Μαριάννα Μανουρά, για να φιλοξενηθούν γνωστοί τους.
Έξω από τη δικαστική αίθουσα συγκεντρώθηκε πλήθος κόσμου φωνάζοντας συνθήματα αλληλεγγύης, όπως: «Ακούστε το καλά ανθρωποφύλακες, κάτω τα χέρια απ’ τους αγωνιστές», «Το πάθος για τη λευτεριά είναι δυνατότερο απ’ όλα τα κελιά», «Νίκο γερά ως τη λευτεριά» κ.ά.. Ωστόσο, η αστυνομία επέτρεψε σε ελάχιστα άτομα να εισέλθουν στην αίθουσα για να παρακολουθήσουν την ανοιχτή, κατά τα άλλα, δικαστική διαδικασία. Ο πρόεδρος απαίτησε να μην υπάρχουν όρθια άτομα στην αίθουσα και να μην ακουστούν συνθήματα. Οι όρθιοι, πλην των δημοσιογράφων, οδηγήθηκαν εκτός της αίθουσας από την αστυνομία. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις κατά την διάρκεια της δίκης οι αλληλέγγυοι διαμαρτύρονταν πως η αστυνομία δεν τους επέτρεπε την είσοδο στην αίθουσα, ούτε αφού σταδιακά άδειαζαν θέσεις, με αποτέλεσμα να υπάρξουν εντάσεις.
Μαριάννα Μανουρά: «Είμαι πολιτική κρατούμενη»
Στην αίθουσα, η διαδικασία ξεκίνησε με αρκετές διακοπές. Μετά την εκφώνηση των μαρτύρων της υπόθεσης, δηλώθηκε παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας μόνο για το αδίκημα της φθοράς και μόνο στο πρόσωπο της Μαριάννας Μανουρά, από κατοίκους της πολυκατοικίας όπου έγινε η έκρηξη, με αποτέλεσμα τα διαμερίσματα τους να υποστούν ζημιές.
Ο Κώστας Παπαδάκης, συνήγορος της Μαριάνας, έθεσε ζήτημα αναρμοδιότητας του δικαστηρίου, τονίζοντας πως η εντολέας του κατηγορείται για πολιτικό έγκλημα και θα έπρεπε να δικάζεται από Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο, το οποίο εκτός των επαγγελματιών δικαστικών περιλαμβάνει και ενόρκους πολίτες. Ο Θανάσης Καμπαγιάννης, επίσης συνήγορος της Μαριάννας, προσέθεσε επιπλέον πως η απονομιμοποίηση του δικαστικού ζητήματος, επιτάσσει επανάκτηση της εμπιστοσύνης μέσω της συμμετοχή λαϊκών δικαστών. Έκανε λόγο για πλήθος κακοδικιών σε υποθέσεις που αφορούν τον τρομονόμο 187Α, για αυτό και πρέπει να εκπροσωπούνται οι πολίτες.
Η Μαριάννα Μ. ζήτησε τον λόγο για να τονίσει πως «η υπόθεση μας έχει αμιγώς πολιτικά χαρακτηριστικά». Προσέθεσε πως είναι αναρχική και οι αποφάσεις της είχαν πολιτικά κίνητρα. «Το καθεστώς μας στερεί το στάτους του πολιτικού κρατούμενου» τόνισε, σημειώνοντας πως «είμαστε ένας εσωτερικός εχθρός που δεν αναγνωρίζεται». Κατέληξε πως «ειμαστε από δύο στρατόπεδα, έχουμε πόλεμο και τώρα είμαι πολιτική κρατούμενη».
Ο Γιάννης Ραχιώτης, συνήγορος υπεράσπισης, δήλωσε πως συντάσσεται με την ένσταση. «Οι αδικίες δεν πρέπει να γίνουν ανεκτές επειδή έχουν ξαναγίνει στο παρελθόν» τόνισε, σημειώνοντας πως ο ίδιος ο τρομονόμος 187Α πολιτικοποιεί τα εγκλήματα, αφού διατυπώνει ρητά την έννοια του πολιτικού εγκλήματος. Η Άννυ Παπαρρούσου, συνήγορος υπεράσπισης, είπε με τη σειρά της πως τα δικαστήρια μέχρι σήμερα έχουν αναγνωρίσει ως πολιτικό έγκλημα μόνο την έσχατη προδοσία. «Αυτό που έχετε να χειριστείτε είναι η πλήρης αοριστία και άρα αντισυνταγματικότητα του 187Α» σημείωσε, απευθυνόμενη προς την έδρα.
Μετά από διακοπή, η ένσταση απορρίφθηκε, με την εισαγγελέα να ισχυρίζεται πως οι πράξεις που αποδίδονται στους κατηγορούμενους δεν αποτελούν πολιτικό έγκλημα γιατί … δεν αποσκοπούσαν στην άμεση ανατροπή του πολιτεύματος.
Ο Κ. Παπαδάκης, επανήλθε θυμίζοντας πως εξαιτίας της αοριστίας, ο κάθε δικαστής ερμηνεύει κατά το δοκούν, αποψιλώνοντας τελικά την έννοια του πολιτικού εγκλήματος. Επιπλέον, τονίζει πως η παλιά νομολογία, την οποία επικαλέστηκε η εισαγγελέας για την απόρριψη του αιτήματος, δεν ανταποκρίνεται στο 187Α, αφού περιλαμβάνει σοβαρό κίνδυνο για τη χώρα. «Θα αρνιόταν κάνεις στον Μαγκάκη το δικαίωμα να αναγνωριστεί το έγκλημα του ως πολιτικό;» αναρωτήθηκε, αναφερόμενος στον γνωστό αγωνιστή του αντιδικτατορικου αγώνα. Διακοπή. Το δικαστήριο απορρίπτει και πάλι.
Ο Κ. Παπαδάκης επανήλθε κάνοντας λόγο για ελλείψεις του κατηγορητηρίου, αφού δεν αναφέρονται ο τρόπος και οι συνθήκες κατά τις οποίες θα μπορούσε το έγκλημα να αποτελεί «σοβαρό κίνδυνο για τη χώρα». «Δεν αναφέρονται ούτε οι συγκεκριμένες επιδιώξεις και πράξεις, ούτε η χώρα, οι δομές ή ο διεθνής οργανισμός που υποτίθεται κινδύνευαν με βλαβών» εξήγησε. «Τώρα που απορρίψατε το πολιτικό χαρακτήρα του εγκλήματος, με τι κατηγορητήριο θα δικάσετε; » αναρωτήθηκε, διαπιστώνοντας πως «είναι πρώτη φορά που έχουμε μια τρομοκρατική οργάνωση αγνώστου ονόματος. Δεν ξέρουμε καν ποια τρομοκρατική οργάνωση δικάζουμε» συμπλήρωσε ο Θ. Καμπαγιάννης.
Ωστόσο, η εισαγγελέας υποστήριξε πως τα επιχειρήματα των συνηγόρων «αφορούν τη βασιμότητα της κατηγορίας», που είναι «ζήτημα απόδειξης». «Είναι απλούστερη να ζητάμε βαφτίσια μια τρομοκρατικής οργάνωσης» είπε, ζητώντας απόρριψη της ένστασης. Ο Κ. Παπαδάκης ανταπάντησε πως το ότι δεν έχει όνομα η υποτιθέμενη οργάνωση σχετίζεται με το ότι δεν έχει ούτε διάρκεια και ότι γενικότερα το βούλευμα αντιγράφει το 187Α χωρίς να εξηγεί που έγκειται. Η έδρα απέρριψε και πάλι μετά από νέα διακοπή.
Γιατρός μάρτυρας: «Η Μαριάννα ανακρίθηκε ενώ ήταν τραυματίας, 4 μέρες αφού βγήκε απ’ το νοσοκομείο – Ήταν πολύ κακή στιγμή να ζητηθεί απολογία»
Ο Κ. Παπαδάκης προχώρησε μετά σε ένσταση ακυρότητας για την απολογία της Μαριάννας, καθώς μετά την έκρηξη κλήθηκε να απολογηθεί, παρότι πολυτραυματίας. Θύμισε πως σύμφωνα με την ελληνική και τη διεθνή νομοθεσία, πρόκειται για βασανιστήρια.
Για επιπλέον τεκμηρίωση, κλήθηκε στο βήμα μάρτυρας γιατρός στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, ο οποίος επιβεβαίωσε την άσχημη κατάσταση της Μαριάννας εκείνη την περίοδο. Ο γιατρός τονίζει πως η εντατική ΜΕΘ, όπου νοσηλεύτηκε η Μαριάννα, είναι ένας χώρος ιδιαίτερα αυξημένης ανάγκης, με λιγότερο από το 1% να εισάγεται και κάτω από το 10% να βγαίνει, ενώ ακόμη και μετά την εξαγωγή, ο ασθενής χρήζει πολύ βαριάς νοσηλείας. Όπως εξήγησε ο γιατρός, η Μαριάνα είχε εγκεφαλική αιμορραγία, η οποία λειτουργεί νευροτοξικά και χρειάζεται μήνες για να αναρρώσει, σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Η Μαριάννα ανακρίθηκε ενώ ήταν τραυματίας 4 μέρες αφού βγήκε απ’ το νοσοκομειο. «Δεν έχεις ανακτήσει τις γνωστικές σου λειτουργίες για να απολογηθείς», εξήγησε ο γιατρός. «Ήταν πολύ κακη στιγμή να ζητηθεί απολογία», προσέθεσε.
Ο κ. Παπαδάκης επισημαίνει πως η ένσταση του αφορά το γεγονός πως η υπόθεση δεν έχει εισαχθεί κανονικά στο δικαστήριο. Παρόλα αυτά, η εισαγγελέας απέρριψε το αίτημα, ισχυριζόμενη πως όλα τα νόμιμα δικαιώματα της Μαριάνας έχουν ασκηθεί.
Μανουρά : «Δεν είχαμε σκοποί να προκαλέσουμε φθορές σε απλούς ανθρώπους – Ο σύντροφός μου λοιδορήθηκε»
Η Μαριάννα ζήτησε να κάνει μια παρέμβαση, τονίζοντας πως ούτε η ίδια ούτε ο Κυριάκος Ξυμητήρης ήθελαν να προκαλέσουν φθορές στο κτίριο και να επιβαρυνθούν απλοί άνθρωποι σε δύσκολες εποχές. «Ο πολιτικός χώρος που ανήκω δεν έχει πρακτικές με παράπλευρες απώλειες» τόνισε, λέγοντας πως «και από πρακτικής και ηθικής πλευράς δεν ήταν ένα θεμιτό αποτέλεσμα».
Συνέχισε λέγοντας πως η έκρηξη παρουσιάστηκε από τα ΜΜΕ και το κράτος σαν τρομοκρατική πράξη. «Είμαι εδώ να αναλάβω την πολιτική ευθύνη των πράξεων και των αποφάσεών μου» τόνισε, προσθέτοντας ωστόσο πως «δεν θα χαραμίσω κανένα λεπτό από την ελευθερία μου για πράξεις και αποφάσεις που δεν έκανα».
Επιπλέον, δήλωσε πως «ο σύντροφός μου έχασε τη ζωή του για εναν καλύτερο κοσμο, αλλά ο θάνατος του λοιδορήθηκε». «Η αντιτρομοκρατική είπε ότι ο σύντροφός μου γνώριζε τι θα μπορούσε να γίνει, και όμως το έκανε. Ο Κυριάκος σαν πολιτικό υποκείμενο εκτιμούσε τη ζωή και τη δίκη του και των υπολοίπων κυρίως. Διαβεβαιώνω ότι αποκλείεται να ήθελε να επιβαρυνθούν απλοί άνθρωποι. Δεν νιώθω ένοχη ή υπόλογη στον κρατικό μηχανισμό, αλλα σε συντρόφους μου και κυρίως στον σύντροφό μου Κυριάκο» προσέθεσε.
«Θα γίνει η δίκη ακολουθώντας τις εντολές της αντιτρομοκρατικής ή θα βασιστείτε στα αντικειμενικά γεγονότα;» αναρωτήθηκε. «Η 31/10 ηταν μια ρωγμή στη ζωή μου, καθώς έχασα πάρα πολλά πράγματα και κουβαλώ το βάρος των ανθρωπίνων της πολυκατοικίας» κατέληξε.
«Απολύτως ξένος ο Ρωμανός στη δικογραφία»
Οι συνήγοροι του Νίκου Ρωμανού, λαμβάνοντας τον λόγο, επανέλαβαν ότι ο κατηγορούμενος είναι απολύτως ξένος με τον εκτενή όγκο της δικογραφίας. Όπως τόνισαν, από τις χιλιάδες σελίδες της υπόθεσης, τον αφορά μόλις μισή σελίδα, που σχετίζεται με το γνωστό «δακτυλικό αποτύπωμα» σε σακούλα «sanita», στοιχείο που –κατά την υπεράσπιση– δεν επαρκεί για να στηρίξει την παραπομπή του.
Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η υπεράσπιση του Α.Κ., επισημαίνοντας ότι βρίσκεται σε αντίστοιχα δυσμενή θέση με τον Νίκο Ρωμανό, καθώς κατηγορείται για σειρά κακουργημάτων με βάση ένα αποτύπωμα που φέρεται να έχει μεταφερθεί.
Παράλληλα, η κατηγορούμενη Δ.Κ. αρνήθηκε το σύνολο του κατηγορητηρίου, υποστηρίζοντας ότι την ώρα του περιστατικού βρισκόταν στην εργασία της και πληροφορήθηκε όσα συνέβησαν στη γειτονιά αργότερα μέσα στην ημέρα.
Στις υλικές ζημιές από την έκρηξη αναφέρονται οι μάρτυρες κατηγορίας
Στη συνέχεια, η έδρα ξεκίνησε να εξετάζει τους μάρτυρες κατηγορίας. Είναι χαρακτηριστικό πως σε μια δίκη που το κατηγορητήριο επιδιώκει να εμφανίσει τους κατηγορούμενους σαν μέλη τρομοκρατικής οργάνωσης, οι μάρτυρες κατηγορίας που εξετάστηκαν ήταν ένοικοι της πολυκατοικίας που μίλησαν για τις ζημιές από την έκρηξη.
Ο πρώτος μάρτυρας απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με όσα είδε κατά το περιστατικό. Η πρόεδρος ζήτησε εκτίμηση του ύψους των ζημιών, επισημαίνοντας ότι αυτές πρόκειται να αποκατασταθούν. Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι οι ένοικοι που αποχώρησαν από το κτίριο διαμένουν προσωρινά σε ξενοδοχεία. Σε σχετική ερώτηση της εισαγγελέα για το αν υπάρχει στήριξη από την Πολιτεία, απάντησε αρνητικά.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος των κατοίκων σημείωσε ότι αναγνωρίζει τη στάση της Μαριάννας, ωστόσο επέμεινε στη σημασία των ζημιών, παραδεχόμενος βέβαια ότι σχετίζονται με το αστικό σκέλος της υπόθεσης. Η πρόεδρος διευκρίνισε ότι το συγκεκριμένο μέρος δεν εμπίπτει στο αντικείμενο της διαδικασίας.Επιπλέον, ο κ. Παπαδάκης ανέφερε ότι δεν υπάρχει πραγματογνωμοσύνη στη δικογραφία, ούτε έχει τεθεί υπόψη των κατοίκων, παρότι, όπως ανέφερε, ο κρατικός μηχανισμός υποστηρίζει ότι έχει συνταχθεί. Στο ίδιο πνεύμα, ο συνήγορος Καμπαγιάννης επεσήμανε ότι δεν τέθηκε εκτός χρήσης ολόκληρη η πολυκατοικία, αλλά μόνο τμήμα αυτής.
Ο δεύτερος μάρτυρας κατηγορίας, ιδιοκτήτης του διαμερίσματος της πολυκατοικίας, ο οποίος όμως δεν κατοικούσε στο κτίριο την περίοδο της έκρηξης, αλλά νοικιαζε το διαμέρισμα σε δύο φοιτήτριες, ανέφερε πως το διαμέρισμα 80 τ.μ. υπέστη σημαντικές καταστροφές. Συγκεκριμένα, έφερε πως είχαν σπάσει τα τζάμια, κάποιοι τοίχοι και μέρη της κουζίνας. Το κόστος αποκατάστασης του διαμερίσματος, ανέφερε, πως εκτιμάται περίπου στις 200.000 ευρώ, σύμφωνα με μελέτη που διεξήγαγε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, με παρουσία του κύριου Γρούμη, Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής, ενώ έχουν ξεκινήσει εργασίες αποκατάστασης. Ο μάρτυρας ανέφερε πολλαπλώς πως το διαμέρισμα έχει χαρακτηριστεί ακατάλληλο για κατοίκηση, καθώς για να καταστεί εκ νέου κατοικήσιμο, απαιτείται πλήρης αναστήλωση.
H δίκη θα συνεχιστεί την Πέμπτη 2/4 στην αίθουσα Δ5.