Η έρευνα του BBC, που διεξήχθη σε συνεργασία με την Consolidated Rescue Group (CRG), αποκάλυψε καταγγελίες για τη χρήση μεταναστών ως «μισθοφόρων» από την ελληνική αστυνομία, με σκοπό την αναγκαστική επαναπροώθηση (pushback) άλλων μεταναστών στην Τουρκία.
Η έρευνα ξεκίνησε το περασμένο φθινόπωρο, όταν το BBC έλαβε ένα βίντεο από λαθρέμπορο, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είχε δυσαρεστηθεί με τους συνεργάτες του. Το βίντεο φέρεται να δείχνει μετανάστες να κακομεταχειρίζονται από μισθοφόρους. Αν και το περιεχόμενο του συγκεκριμένου βίντεο δεν επαληθεύτηκε ανεξάρτητα, οι εικόνες «καθρεφτίζουν» μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν από άλλες πηγές, αναφέρει το BBC.
Συγκεκριμένα, μάρτυρες ανέφεραν περιστατικά βαρβαρότητας: μετανάστες έχουν απογυμνωθεί, ληστευτεί, ξυλοκοπηθεί και έχουν υποστεί σεξουαλικές επιθέσεις από μισθοφόρους που φέρεται να απασχολούνται ανεπίσημα στα σύνορα τουλάχιστον από το 2020.
Η έρευνα συγκέντρωσε πληροφορίες από μετανάστες, πρώην μισθοφόρους, αστυνομικές πηγές, επίσημα έγγραφα και διαρροές απομαγνητοφωνήσεων.
Μια Σύρα γυναίκα, η Αμάλ (ψευδώνυμο), αφηγείται στο BBC ότι η οικογένειά της συνελήφθη από την αστυνομία στην Ορεστιάδα το 2025. Παραδόθηκαν σε δύο μασκοφόρους που τους πήραν τα τηλέφωνα και τις ταυτότητες και τους οδήγησαν στα σύνορα με λευκό βαν. Κατά την έρευνα στο ποτάμι, όπως λέει, της έβγαλαν την πάνα της κόρης της. «Ούρλιαζε από φόβο». Τους οδήγησαν μαζί με άλλους 20 σε ένα μονοπάτι, χτυπώντας τους με ξύλα. Είδε έναν νεαρό να χτυπιέται μέχρι λιποθυμίας.
Ένας άλλος Σύρος, ο Αχμάντ, λέει ότι ξυλοκοπήθηκε από την ελληνική αστυνομία και στη συνέχεια φορτώθηκε μαζί με δεκάδες άλλους σε φορτηγό. «Λόγω συνωστισμού και μυρωδιάς, οι άνθρωποι ασφυκτιούσαν. Δεν μπορούσαμε να αναπνεύσουμε». Τους παρέδωσαν σε πέντε ή έξι μισθοφόρους, που τους έγδυσαν, τους έψαξαν και τους χτύπησαν με ξύλα. Τους φόρτωσαν σε φουσκωτές βάρκες και τους ανάγκασαν να πηδήξουν στο νερό. «Δεν τους ένοιαζε αν το νερό παρασύρει τους ανθρώπους».
Ο Μαρουάν (ψευδώνυμο), Μαροκινός, λέει ότι το 2020, ενώ βρισκόταν υπό κράτηση, ένας Έλληνας αξιωματικός του πρότεινε να «συνεργαστεί». Φοβούμενος ξυλοδαρμό, δέχτηκε. Πέρασε περίπου 10 εβδομάδες μεταφέροντας ανθρώπους πίσω στην Τουρκία, ελέγχοντας βάρκες και καίγοντας αντικείμενα μεταναστών για να καταστρέψει αποδεικτικά στοιχεία. Ο αξιωματικός περνούσε τακτικά για να παραλάβει κλεμμένα τηλέφωνα και ευρώ. Ο Μαρουάν λέει ότι υπήρξε μάρτυρας συχνής βίας από Έλληνες αξιωματικούς και μισθοφόρους. «Λυπάμαι βαθιά… Δέχτηκα απειλές» αναφέρει.
Φωτογραφία που κοινοποιήθηκε από λαθρέμπορο δείχνει μια ομάδα μασκοφόρων ανδρών με πολιτικά μέσα σε βαν. Τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου δίνει μέση αντιστοίχηση 90% μεταξύ ενός από τους άνδρες και τεσσάρων εικόνων ενός Σύριου γνωστού ως «Μάικ», ο οποίος σύμφωνα με πηγές υπήρξε επικεφαλής μισθοφόρος. Πέντε άτομα επιβεβαίωσαν την ταυτότητά του. Ο Μάικ δεν απάντησε, αλλά δικηγόρος του απέστειλε επιστολή προειδοποιώντας να μην δημοσιευτούν η εικόνα του και οι «αναπόδεικτοι» ισχυρισμοί.
Αστυνομική πηγή στην περιοχή ανέφερε ότι μισθοφόροι χρησιμοποιούνται για απωθήσεις έως και εκατοντάδων ανθρώπων την εβδομάδα. «Δεν υπάρχει στρατιώτης, αστυνομικός ή αξιωματικός της Frontex που υπηρετεί εδώ και δεν γνωρίζει ότι γίνονται επαναπροωθήσεις» προσέθεσε. Οι μισθοφόροι είναι οι ίδιοι μετανάστες από Πακιστάν, Συρία και Αφγανιστάν, που ανταμείβονται με μετρητά, κινητά τηλέφωνα που έχουν ληστευτεί από άλλους μετανάστες, καθώς και με έγγραφα που τους επιτρέπουν τη διέλευση από την Ελλάδα.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός δήλωσε στο BBC ότι ήταν «εντελώς ανενημέρωτος» για τις καταγγελίες, ενώ οι ελληνικές αρχές δεν απάντησαν στα αναλυτικά αιτήματα για σχολιασμό, σύμφωνα με το δημοσίευμα.