Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios ο Λευκός Οίκος πιστεύει ότι πλησιάζει σε μια συμφωνία με το Ιράν, για να καταλήξει σε ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης (MOU), με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και τον καθορισμό πλαισίου για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση του θέματος.
Οι ΗΠΑ αναμένουν απαντήσεις από το Ιράν σε αρκετά βασικά ζητήματα μέσα στις επόμενες 48 ώρες. Δεν έχει συμφωνηθεί τίποτα ακόμη, αλλά οι πηγές αναφέρουν ότι αυτή είναι η πιο κοντινή προσέγγιση σε συμφωνία από την έναρξη του πολέμου.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία θα περιλαμβάνει δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, δέσμευση των ΗΠΑ για άρση κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, καθώς και χαλάρωση περιορισμών για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Πολλοί από τους όρους του μνημονίου θα εξαρτώνται από την επίτευξη τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης κατάστασης αβεβαιότητας, όπου οι εχθροπραξίες θα έχουν σταματήσει αλλά τίποτα δεν θα έχει επιλυθεί οριστικά.
Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι μπορεί να είναι δύσκολο να επιτευχθεί συναίνεση μεταξύ των διαφορετικών πλευρών, με Αμερικανούς αξιωματούχους να παραμένουν επιφυλακτικοί για το αν θα επιτευχθεί έστω και μία αρχική συμφωνία.
Ωστόσο, δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η απόφαση του Προέδρου Τραμπ να υποχωρήσει από τη νεοανακοινωθείσα επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.
Το μονοσέλιδο μνημόνιο 14 σημείων διαπραγματεύονται οι απεσταλμένοι του Trump, Steve Witkoff και Jared Kushner, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο οι ίδιοι όσο και μέσω διαμεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το MOU θα προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας 30ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων για μια πιο λεπτομερή συμφωνία που θα αφορά το άνοιγμα των στενών, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Οι διαπραγματεύσεις αυτές ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Axios.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα στα Στενά και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτών των 30 ημερών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί βασικό σημείο διαπραγμάτευσης. Τρεις πηγές αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 χρόνια, ενώ μία εκτιμά ότι θα φτάσει τα 15. Το Ιράν πρότεινε 5 χρόνια, ενώ οι ΗΠΑ ζήτησαν 20.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να συμπεριληφθεί όρος σύμφωνα με τον οποίο οποιαδήποτε παραβίαση από το Ιράν θα παρατείνει τη διάρκεια του μορατόριουμ. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλό επίπεδο 3,67%.
Το Ιράν θα δεσμευτεί επίσης να μην επιδιώξει ποτέ την κατασκευή πυρηνικού όπλου ή δραστηριότητες που σχετίζονται με οπλοποίηση. Συζητείται επίσης ρήτρα που θα απαγορεύει τη λειτουργία υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Επιπλέον, το Ιράν θα αποδεχτεί ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ.
Οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν για σταδιακή άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
Δύο πηγές υποστηρίζουν ότι το Ιράν θα μπορούσε να συμφωνήσει να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα, κάτι που αποτελεί βασική απαίτηση των ΗΠΑ και μέχρι τώρα απορριπτόταν από την Τεχεράνη.
Μία πηγή ανέφερε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο μεταφοράς του υλικού στις ΗΠΑ.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε την Τρίτη ότι «δεν χρειάζεται να υπάρχει πλήρως διατυπωμένη συμφωνία σε μία ημέρα».
«Πρόκειται για εξαιρετικά σύνθετο και τεχνικό ζήτημα. Αλλά πρέπει να υπάρξει μια διπλωματική λύση που να είναι σαφής ως προς τα θέματα διαπραγμάτευσης και το εύρος των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένοι να κάνουν από την αρχή ώστε να αξίζει τον κόπο», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Rubio χαρακτήρισε ορισμένους από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν «παράλογους» και δήλωσε ότι δεν είναι σαφές αν θα προχωρήσουν σε συμφωνία.