Σε τροχιά πλήρους αδιεξόδου παραμένουν οι διαβουλεύσεις για την αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο, με το Ιράν να απορρίπτει την τελευταία αμερικανική πρόταση, την οποία τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας χαρακτήρισαν ως μια απαίτηση για «άνευ όρων παράδοσης».
Στην επίσημη απάντησή της προς την Ουάσιγκτον, η Τεχεράνη έθεσε μια δέσμη απαράβατων όρων, αξιώνοντας την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και την αναγνώριση της πλήρους κυριαρχίας της επί του Στενού του Ορμούζ. Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία εμμένει στην καθολική άρση των κυρώσεων και την άμεση αποδέσμευση των κρατικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα σε ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, η ηγεσία του Ιράν θεωρεί ότι η αμερικανική πρόταση ισοδυναμεί με «παράδοση». Η Τεχεράνη επιμένει σε μια σειρά βασικών απαιτήσεων, ζητώντας:
- πολεμικές αποζημιώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες,
- πλήρη ιρανική κυριαρχία στα Στενά του Ορμούζ,
- άρση των αμερικανικών κυρώσεων,
- αποδέσμευση των κατασχεμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Παράλληλα, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, το Ιράν ζητά επίσης:
- τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού,
- εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν,
- καθώς και την άρση της αμερικανικής απαγόρευσης στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
Ο Ιρανός Πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, ξεκαθάρισε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης πως η χώρα του δεν προτίθεται να υποχωρήσει υπό πίεση. Ο κ. Πεζεσκιάν υπογράμμισε ότι η συμμετοχή σε οποιαδήποτε διαδικασία διαλόγου δεν θα πρέπει να παρερμηνεύεται ως πρόθεση παράδοσης, τονίζοντας ότι το Ιράν δεν θα «σκύψει το κεφάλι» ενώπιον των αντιπάλων του.
To σχέδιο 14 σημείων των ΗΠΑ
Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, η Ουάσινγκτον έστειλε στο Ιράν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ένα έγγραφο 14 σημείων. Βάσει των προτάσεών της, το Ιράν θα πρέπει να συμφωνήσει να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα και να σταματήσει κάθε εμπλουτισμό ουρανίου για τουλάχιστον 12 χρόνια. Θα πρέπει επίσης να παραδώσει ένα εκτιμώμενο απόθεμα 440 κιλών ουρανίου, το οποίο έχει εμπλουτίσει σε ποσοστό 60%.
Βασικά σημεία που αναφέρονται ότι βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση:
- Άμεση κατάπαυση πυρός μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και έμμεσων περιφερειακών επιχειρήσεων που συνδέονται με το Ισραήλ.
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει περιορίσει εν μέρει κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα, σύμφωνα με το Reuters.
- Προσωρινό «πάγωμα» ή μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου. Ένα από τα μεγαλύτερα σημεία διαφωνίας είναι η διάρκεια της αναστολής: σύμφωνα με αναφορές, οι ΗΠΑ αρχικά πρότειναν 20 χρόνια, το Ιράν αντέτεινε 5 χρόνια..
- Παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν. Το Axios αναφέρει ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παραχωρήσεις της Τεχεράνης, εφόσον συμφωνηθεί.
- Άρση κυρώσεων και απελευθέρωση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων σε αντάλλαγμα για πυρηνικές και ναυτιλιακές παραχωρήσεις.
- Περίοδος διαπραγματεύσεων 30 ημερών για τη μετάβαση από μια προσωρινή εκεχειρία σε μια πιο μόνιμη συμφωνία, σύμφωνα με το Reuters.
«Απαράδεκτοι» λέει ο Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε σήμερα την απάντηση που έδωσε το Ιράν στην αμερικανική πρόταση για να μπει τέλος στον πόλεμο, χαρακτηριζοντάς την «εντελώς απαράδεκτη».
«Διάβασα την απάντηση των λεγόμενων ‘αντιπροσώπων’ του Ιράν. Δεν μου αρέσει – ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ!», έγραψε στην πλατφόρμα του κοινωνικής δικτύωσης Truth Social χωρίς να κάνει γνωστές άλλες λεπτομέρειες.
Μπαγκαεΐ: «Παράλογες απαιτήσεις»
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι η σταθερότητα και η ασφάλεια στην περιοχή έχουν «υπονομευθεί», κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που ακολούθησε την απόρριψη από τον Ντόναλντ Τραμπ της απάντησης της Τεχεράνης στην αμερικανική πρόταση.
Συγκεκριμένα δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να προβάλλουν «παράλογες απαιτήσεις», προσθέτοντας ότι η απάντηση της Τεχεράνης στην πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία διαβιβάστηκε χθες μέσω του Πακιστάν, «δεν ήταν υπερβολική».
Στα 104 δολάρια το Μπρεντ μετά την αποτυχία συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν
Προτού καν ανοίξουν οι ασιατικές αγορές, οι τιμές του αργού ξεπέρασαν ξανά τα 104 δολάρια το βαρέλι, με το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας να σημειώνει άνοδο 3,29%, καθώς μοιάζει να απομακρύνεται η προοπτική να ανοίξουν γρήγορα τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνεται στον κόσμο – και το οποίο έκλεισε ουσιαστικά το Ιράν αφότου άρχισε η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του την 28η Φεβρουαρίου.
Εναν και πλέον μήνα αφότου κηρύχτηκε ανακωχή, οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη φαντάζουν, περισσότερο από ποτέ, σε αδιέξοδο κι οι ελπίδες να υπάρξει διευθέτηση να διαγράφονται.
Νετανιάχου: «Υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν στο Ιράν – Στόχος του Ισραήλ να μηδενιστεί η εξάρτηση από τις ΗΠΑ»
Από την πλευρά του, ο εγκληματίας πολέμου Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε συνέντευξή του στο δίκτυο CBS, διεμήνυσε πως οι επιχειρήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί, σημειώνοντας πως «υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν». Ο κ. Νετανιάχου επεσήμανε ότι το Ιράν διατηρεί ανέπαφο το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και τις υποδομές του, ενώ συνεχίζει να ενισχύει περιφερειακούς συμμάχους και να εξελίσσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων.
Δήλωσε ότι επιθυμεί η χώρα του να μειώσει σταδιακά και τελικά να μηδενίσει την εξάρτησή της από την αμερικανική στρατιωτική χρηματοδότηση μέσα στην επόμενη δεκαετία, καθώς το Ισραήλ επιδιώκει παράλληλα την ενίσχυση των σχέσεών του με τα κράτη του Κόλπου.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS News, ο Νετανιάχου ανέφερε ότι στόχος του είναι να «μηδενιστεί η οικονομική συνιστώσα της στρατιωτικής συνεργασίας» με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ισραήλ λαμβάνει περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, ενώ συνολικά έχει συμφωνηθεί πακέτο 38 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την περίοδο 2018–2028. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε «απολύτως σωστή στιγμή» την πιθανότητα επαναπροσδιορισμού της οικονομικής σχέσης ΗΠΑ – Ισραήλ, τονίζοντας ότι δεν θέλει να περιμένει τις πολιτικές εξελίξεις στο Κογκρέσο, αλλά να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία.
Η προσοχή της διεθνούς διπλωματίας στρέφεται πλέον στο Πεκίνο, όπου η επικείμενη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να θέσει την ιρανική κρίση στο επίκεντρο. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει την άσκηση πίεσης από την Κίνα προς την Τεχεράνη για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, ωστόσο η προθυμία του Πεκίνου να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης παραμένει υπό αμφισβήτηση.
Αναλυτές, όπως ο Μπεν Έμονς της Fed Watch Advisors, εκτιμούν πως το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια «ελεγχόμενη αποκλιμάκωση», η οποία ίσως περιοριστεί σε μια γενική κοινή δήλωση για τη διασφάλιση της διεθνούς ροής πετρελαίου. Αν και η Κίνα επιθυμεί τη σταθερότητα στην περιοχή, θεωρείται απίθανο να προβεί σε παραχωρήσεις που θα υπέσκαπταν τη στρατηγική της συνεργασία με το Ιράν. Η πρόσφατη επίσκεψη του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών στο Πεκίνο επιβεβαίωσε τους στενούς δεσμούς των δύο πλευρών, με την κινεζική ηγεσία να προτρέπει σε διπλωματική λύση, αποφεύγοντας όμως την υιοθέτηση της αμερικανικής ατζέντας.