Η Νέα Δημοκρατία απηύθυνε έκκληση για «θεσμικές συναινέσεις« και «υπέρβαση των κομματικών» αντιπαραθέσεων, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία αποτελεί ευκαιρία για τον «εκσυγχρονισμό» του συνταγματικού χάρτη της χώρας, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση, αμφισβητώντας τόσο τις προθέσεις της όσο και τη χρονική συγκυρία της πρωτοβουλίας.
Ο εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, έκανε λόγο για μια «σπάνια ευκαιρία» να σχεδιαστεί ο νέος Πολιτειακός Χάρτης, υπερβαίνοντας μικροκομματικές διαφορές, και κατηγόρησε μέρος της αντιπολίτευσης ότι υιοθετεί συνταγματικό λαϊκισμό. Η Ντόρα Μπακογιάννη είπε ότι ο ελληνικός λαός δεν θέλει το «όχι σε όλα» ούτε επαναστατική γυμναστική, αλλά ουσιαστική συνεισφορά, και υπερασπίστηκε τη διαδικασία σημειώνοντας ότι η Βουλή συνεδριάζει και το καλοκαίρι.
«Τι προτιμάμε για την επόμενη των εκλογών, τουλάχιστον όσοι μετράμε τους εαυτούς μας ανάμεσα στις δημοκρατικές, θεσμικές πολιτικές δυνάμεις του τόπου; Προτιμάμε να αφήσουμε τον κρίσιμο αριθμό των 180 θετικών ψήφων στην επόμενη Βουλή που πιθανότατα θα έχει ισχυρότερη αντισυστημική και λαϊκιστική εκπροσώπηση από την σημερινή; Θα είναι ευκολότερη η συνεννόηση μεταξύ των σοβαρών θεσμικών κομμάτων όταν θα έχουν μικρότερη δύναμη από την παρούσα;». Απευθυνόμενη μάλιστα στο ΠΑΣΟΚ ρώτησε: «Αλήθεια, θεωρείτε ότι μετά τις εκλογές θα είσαστε επιδραστικότεροι στην αναθεώρηση ως δεύτερο ή ως τέταρτο κόμμα;».
Ανδρουλάκης: Οι κατευθύνσεις και προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση
Η πρώτη περιλαμβάνει τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα για τη νέα εποχή με άξονες:
- Καταπολέμηση διακρίσεων και αποκλεισμών που παραμένουν στην κοινωνία.
- Ρητή συνταγματική υποχρέωση του κράτους για προστασία από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες.
- Κατοχύρωση σύγχρονων ψηφιακών δικαιωμάτων.
- Καθολική πρόσβαση στις βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.
- Προστασία των πολιτών από τη ψηφιακή χειραγώγηση και την κατάχρηση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Συνταγματικές εγγυήσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και ανθρώπινης εποπτείας στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία – όχι να λειτουργεί εις βάρος της ελευθερίας και της αυτονομίας του πολίτη.
- Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του καταναλωτή, ως αυτονόητο όριο της ιδιωτικής οικονομικής πρωτοβουλίας.
Η δεύτερη αρχή αφορά τη κατοχύρωση για ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος και την προστασία των δημόσιων αγαθών όπου το ΠΑΣΟΚ προτείνει:
- Συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ισότιμη πρόσβαση όλων στις υπηρεσίες υγείας.
- Κατοχύρωση του δικαιώματος σε προσιτή κατοικία και δυνατότητα ανάπτυξης πολιτικών κοινωνικής στέγης. Το κράτος πρέπει να έχει ευθύνη και να εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση και σε αυτό το ζωτικό ζήτημα για την κοινωνική δικαιοσύνη.
- Πρόσβαση στην ενέργεια ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας.
- Δίκαιη ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
- Ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και της διαγενεακής δικαιοσύνης.
- Συνταγματική προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού και ανθρώπινου δικαιώματος.
Η τρίτη διάσταση των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ στοχεύει να γίνουν ισχυρότεροι θεσμοί – περισσότερη δημοκρατία και λογοδοσία με:
- Αποδέσμευση της ποινικής διερεύνησης πολιτικών προσώπων από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
- Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της.
- Συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας με αρμοδιότητα: τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων. Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με καθεστώς πολιτικού αυτοελέγχου.
- Συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» μιας τομής που θεσπίστηκε από το ΠΑΣΟΚ, ώστε καμία πράξη ή απόφαση του Δημοσίου που συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού να μην παράγει έννομα αποτελέσματα αν δεν δημοσιευθεί προηγουμένως στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
- Διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ και προστασία της πολυφωνίας. Γιατί χωρίς ανεξάρτητη και πλουραλιστική ενημέρωση, η δημοκρατία αποδυναμώνεται.
- Ευρεία πλειοψηφία 180 βουλευτών, υποχρεωτικά, στη δεύτερη- αναθεωρητική Βουλή.
- Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με αυξημένες πλειοψηφίες και ευρύτερη νομιμοποίηση, ώστε να διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποίηση και αποδοχή. Με διατήρηση της αποσύνδεσης της εκλογής του από τη διάλυση της Βουλής.
- Ενισχύουμε παράλληλα τον ρόλο της Βουλής και των δημοκρατικών αντιβάρων, αλλά και την αυτοδιοίκηση, με περισσότερη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
- Η αποκέντρωση της εξουσίας δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια. Αποτελεί προϋπόθεση δημοκρατικής συμμετοχής και αποτελεσματικότητας.
Φάμελλος: «Βαθιά συντηρητικές και επικίνδυνες οι αλλαγές – Η ΝΔ κάνει το Σύνταγμα προεκλογικό εργαλείο»
Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση άσκησε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για τη συνταγματική αναθεώρηση, κατηγορώντας τη Νέα Δημοκρατία ότι μετατρέπει τη διαδικασία σε προεκλογικό εργαλείο, προκειμένου να εκτρέψει τη δημόσια συζήτηση αλλού.
Ο κ. Φάμελλος χαρακτήρισε τις προτεινόμενες αλλαγές «βαθιά συντηρητικές» και «επικίνδυνες για τα λαϊκά δικαιώματα», ενώ αμφισβήτησε πλήρως τα εχέγγυα εμπιστοσύνης της κυβέρνησης.
«Είναι ξεκάθαρο πως η διεφθαρμένη κυβέρνησή σας δεν μπορεί να εγγυηθεί μια διαδικασία αναθεώρησης», τόνισε ο κ. Φάμελλος, υποστηρίζοντας ότι η αναθεώρηση θα έπρεπε να είναι διαφανής, συμμετοχική και να προστατεύει τις δημοκρατικές αξίες.
Απευθυνόμενος στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία, είπε: «Κανείς πολίτης δεν σας εμπιστεύεται! Και κανείς και καμία στην ελληνική κοινωνία δεν μπορεί να πιστέψει ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη με τον Μητσοτάκη πρωθυπουργό».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει συναίνεση από την πλευρά του: «Μην αναμένετε συναινέσεις σε αυτή τη διαδικασία. Τις έχετε ήδη ναρκοθετήσει. Δεν θα συμβάλουμε στη διαμόρφωση πλειοψηφίας των 180 ψήφων σε κανένα άρθρο». Υπενθύμισε ότι ανάλογη στήριξη είχε δοθεί το 2018‑2019, προσθέτοντας: «Το προδώσατε και τώρα θα θερίσετε ό,τι σπείρατε».
«Τι ακριβώς επιδιώκετε με την αλλαγή του άρθρου 16 για τα πανεπιστήμια; Πρώτα παραβιάσατε στην πράξη το άρθρο 16 με νόμο. Και τώρα θέλετε να επιφέρετε το τελικό χτύπημα στη δημόσια Ανώτατη Παιδεία, εισηγείστε να υπάρχουν πανεπιστήμια ιδιωτικού χαρακτήρα. Έχετε το θράσος να μιλάτε για αναθεώρηση του άρθρου 86 (αφήνοντας θολή τη μεθόδευσή σας) την ώρα που καλύπτετε από τη λογοδοσία τους υπουργούς σας εκμεταλλευόμενοι το άρθρο 86! Και τώρα μεθοδεύετε μια πρόταση που πάλι δίνει τον τελικό λόγο για τη δίωξη ή όχι υπουργών στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία» είπε.
Ο κ. Φάμελλος υπογράμμισε ότι οι αλλαγές αυτές προϋποθέτουν μια προοδευτική κυβέρνηση και ότι οι 180 ψήφοι για την αναθεώρηση «πρέπει να δοθούν από μία, ανανεωμένη από τη λαϊκή εντολή, κοινοβουλευτική πλειοψηφία». «Εργαζόμαστε ώστε αυτή να είναι ισχυρά προοδευτική, δίνοντας έτσι απάντηση σε δεξιά, ακροδεξιά και δήθεν αντισυστημικά σενάρια», κατέληξε.
Κλείνοντας, ξεκαθάρισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα αντιταχθεί τόσο στη διαδικασία που προτείνει η κυβέρνηση –«και υποτιμά την κορυφαία αυτή στιγμή»– όσο και στις προτάσεις που φέρνει «μια διεφθαρμένη και απαξιωμένη κυβέρνηση».
Κωνσταντοπούλου: Το νέο Σύνταγμα πρέπει να προέλθει από τους πολίτες
«Η μόνη απάντηση στην ιστορική φράση ”ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο” είναι ο λαός. Στο Σύνταγμα είναι εγγεγραμμένη η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, την οποία καταστρατηγήσατε συστηματικά επί δεκαετίες όσοι κυβερνήσατε, επιτυγχάνοντας τη σταδιακή περιθωριοποίηση της κοινωνίας», είπε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Πλεύση Ελευθερίας «μιλάει για τελείως διαφορετικά πράγματα», όπως «η υποχρεωτική λογοδοσία, η αναζωογόνηση της δημοκρατίας και η ενδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών».
Συνεχίζοντας, η Ζ. Κωνσταντοπούλου, τάχθηκε υπέρ της διοργάνωσης μιας «συντακτικής συνέλευσης» προκειμένου το Σύνταγμα να προέλθει από τους πολίτες. «Εμείς θα εγγυηθούμε ότι ο λαός είναι εκείνος που θα αποφασίσει το νέο Σύνταγμα», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι η Πλεύση Ελευθερίας ήταν «το πρώτο κίνημα που μίλησε καθαρά για κατάργηση της υπουργικής ασυλίας».
Τέλος, υπογράμμισε την ανάγκη το νέο Σύνταγμα να «κοιτάει στο μέλλον» και να εναρμονίζει το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι έτσι ώστε κάποιος να μπορεί να εκλεγεί στη Βουλή ήδη από την ηλικία που μπορεί να ψηφίζει, δηλαδή τα 17 έτη.
Κουτσούμπας για Συνταγματική Αναθεώρηση: «Η κυβέρνηση στοχεύει στο να ξεχαστούν τα σκάνδαλα και τα εγκλήματα»
Ο κ. Κουτσούμπας τόνισε ότι η κυβέρνηση, ενόψει εκλογών, επιδιώκει να απομακρύνει την προσοχή από τις τεράστιες ευθύνες της για σκάνδαλα και εγκλήματα, προσπαθώντας να συγκαλύψει την αλήθεια. Στόχος, όπως είπε, είναι να μην «πάρει χαμπάρι ο λαός το νέο κουστούμι που του ράβει» και να αποφύγει τις λαϊκές αντιδράσεις απέναντι στις αντιδραστικές τομές που προωθεί.
Απαίτησε να μη συνεχιστεί «η απαράδεκτη διαδικασία» και να μπει τέλος «στην αλαζονεία και την αντιδραστικότητα», ξεκαθαρίζοντας ότι το ΚΚΕ δεν θα στηρίξει καμία αναθεώρηση άρθρων που συμβάλλει στην εφαρμογή αντιλαϊκών πολιτικών.
Ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ ανέδειξε ότι πίσω από ψευτοδιλήμματα –είτε περί ενίσχυσης του κράτους δικαίου είτε περί επιστροφής στην ευρωπαϊκή κανονικότητα– επιδιώκεται να κρυφτεί η συναίνεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης σε μια «βολική αντιπαράθεση» και έναν «αποπροσανατολιστικό διάλογο», μακριά από τα πραγματικά προβλήματα του λαού.
Όπως σημείωσε, τα προβλήματα οξύνονται σε συνθήκες βαθύτερης εμπλοκής της χώρας σε ιμπεριαλιστικούς πολέμους και ενόψει νέας καπιταλιστικής κρίσης. Υπογράμμισε ότι όλα τα κόμματα του συστήματος συμφωνούν σε επικίνδυνους στόχους: στήριξη επενδυτικών σχεδίων για τη διόγκωση κερδών, ενίσχυση της ισχύος της νομοθεσίας της ΕΕ και διατήρηση της υπουργικής ασυλίας.
Ο κ. Κουτσούμπας κάλεσε να καταργηθεί «εδώ και τώρα» το άρθρο 86 του Συντάγματος, ώστε οι υπουργοί να δικάζονται όπως όλοι οι Έλληνες πολίτες. «Αυτό πρέπει να γίνει, και αυτό το προτείνει μόνο το ΚΚΕ», είπε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε ότι για να προχωρήσουν οι αντιδραστικοί σκοποί, χρειάζεται «πολιτική σταθερότητα», η οποία όμως μεταφράζεται σε ανασφάλεια και αστάθεια για τον λαό. Στηλίτευσε τις προτάσεις που στοχεύουν στον καλύτερο έλεγχο των κομμάτων, στην αυξημένη λογοκρισία των ΜΜΕ και σε εντονότερη επίθεση σε λαϊκά δικαιώματα και ελευθερίες.
Ο κ. Κουτσούμπας πρότεινε συγκεκριμένες κατευθύνσεις:
- Κατάργηση των αντιδραστικών διατάξεων που μετατρέπουν τη χώρα σε «απέραντη αμερικανοΝΑΤΟική βάση»
- Κατάργηση του άρθρου που προβλέπει φοροαπαλλαγές και προνόμια για το εφοπλιστικό κεφάλαιο
- Κατοχύρωση καθολικά δημόσιας και δωρεάν Υγείας, Παιδείας και Κοινωνικής Ασφάλισης
- Προστασία του περιβάλλοντος
- Υπεράσπιση εργασιακών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων
- Μόνιμη και σταθερή εργασία για όλους
Κλείνοντας, ο κ. Κουτσούμπας τόνισε: «Όλα αυτά, που ο ίδιος ο λαός θα τα επιβάλει, δυναμώνοντας τις δυσκολίες σας, την αστάθεια του δικού σας συστήματος, το ρεύμα αμφισβήτησης όλων αυτών. Με την οργανωμένη πάλη του, δυναμώνοντας το ΚΚΕ, θα σαρώσει στο πέρασμά του αυτό το σάπιο σύστημα της εκμετάλλευσης, της φτώχειας και των πολέμων».
Νάσος Ηλιόπουλος: «Δεν ανταλλάσουμε συνταγές μαγειρικής με ανθρωποφάγους»
Ο ανεξάρτητος βουλευτής Νάσος Ηλιόπουλος ανέφερε πως «δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτα για το Σύνταγμα με την κυβέρνηση που:
* έκανε κουρέλι το Σύνταγμα στο Α16 και διάβασε το “απαγορεύεται” ως “επιτρέπεται” για την ίδρυση των ιδιωτικών “ΑΕΙ”
* έχει κανιβαλίσει το Σύνταγμα στο σκάνδαλο των υποκλοπών και βρίσκεται υπό εκβιασμό από έναν ισραηλινό πράκτορα».
«Θα συμμετέχουμε στην επιτροπή για να υπενθυμίζουμε διαρκώς ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει καμία δημοκρατική νομιμοποίηση να αναθεωρήσει το Σύνταγμα» κατέληξε.