Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το κείμενο βρίσκεται ακόμα υπό οριστικοποίηση, αλλά στόχος είναι να είναι έτοιμο μέχρι το Σάββατο. Η τελετή θα μπορούσε να γίνει στη Γενεύη, με υπογραφές από τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ.
Ένα σημείο στο οποίο επιμένει η Τεχεράνη είναι ότι η κατάπαυση του πυρός πρέπει να επεκταθεί και στον Λίβανο.
Επιπλέον, μια ανώτερη ιρανική πηγή αποκάλυψε στο Reuters την Παρασκευή ότι το προσχέδιο της συμφωνίας με τις ΗΠΑ προβλέπει την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και άμεση παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Τα πυρηνικά ζητήματα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, θα αφεθούν για μεταγενέστερες συνομιλίες. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει μια συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται ποτέ στις προθέσεις της.
Οι τρεις βασικές ιρανικές απαιτήσεις είναι:
- Άρση των κυρώσεων
- Αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων
- Παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο
Η πηγή δεν ανέφερε τι ακριβώς θα προσφέρει το Ιράν ως αντάλλαγμα, ούτε υπήρξε άμεση αντίδραση από αμερικανικής πλευράς.
Τα 14 σημεία σύμφωνα με τα ιρανικά ΜΜΕ
Νωρίτερα, το ιρανικό πρακτορείο Mehr είχε δώσει στη δημοσιότητα μια πιο αναλυτική λίστα με 14 όρους που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο. Μεταξύ άλλων, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να αποσύρουν τις δυνάμεις τους γύρω από το Ιράν και να παρουσιάσουν σχέδιο ανοικοδόμησης της ιρανικής οικονομίας, ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Αναλυτικά τα 14 σημεία, σύμφωνα με το Mehr:
- Άμεση και μόνιμη παύση του πολέμου – σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Οι ΗΠΑ δεν ανακατεύονται – δέσμευση για σεβασμό της κυριαρχίας του Ιράν και μη ανάμειξη στις εσωτερικές του υποθέσεις.
- Άρση ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
- Απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν.
- Ξανά άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μέσα σε 30 ημέρες – και μάλιστα «υπό ιρανική διαχείριση».
- Αναστολή κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.
- Πλάνο ανοικοδόμησης 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν, από ΗΠΑ και συμμάχους.
- 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για τελική συμφωνία με βάση τα πυρηνικά και την πλήρη άρση κυρώσεων.
- Το Ιράν επαναδιατυπώνει τη δέσμευση ότι δεν θα παράγει πυρηνικά όπλα.
- Οι ΗΠΑ δεν κλιμακώνουν – κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ούτε νέες κυρώσεις, ούτε αύξηση δυνάμεων στην περιοχή.
- Αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
- Μηχανισμός παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
- Η τελική συμφωνία πάει ΟΗΕ – έγκριση με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
- Προϋπόθεση για έναρξη διαπραγματεύσεων είναι αποδέσμευση των μισών παγωμένων κεφαλαίων, αναστολή κυρώσεων στο πετρέλαιο και άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Αν δεν γίνουν αυτά πρώτα, οι συζητήσεις δεν ξεκινούν.
Η πρώτη αντίδραση του Νετανιάχου
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είπε ότι «όσο είναι αυτός πρωθυπουργός, το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα», προσθέτοντας ότι σε αυτό το θέμα βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με τον Τραμπ.
«Το Ιράν θα είχε προ πολλού ατομικές βόμβες για να καταστρέψει το Ισραήλ» αν δεν ήταν το δικό του έργο για να το αποτρέψει, υποστήριξε ο Νετανιάχου.
Τι προηγήθηκε
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας χθες Πέμπτη σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, δήλωσε ακύρωσε την προαναγγελθείσα επίθεση να «καταλάβει το νησί Χαργκ», την οποία είχε εξαγγείλει μόλις πέντε ώρες πριν, λέγοντας ότι μέσα στο Σαββατοκύριακο θα επικυρωθεί συμφωνία ώστε να ανοίξουν και τα Στενά του Ορμούζ.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, επιβεβαίωσε ότι σημαντικά τμήματα πιθανής συμφωνίας βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση. Ωστόσο, διέψευσε τις αναφορές ότι η συμφωνία έχει κλείσει, καθώς μένει να εγκριθεί από τις ιρανικές αρχές.
«Από άποψη κειμένου, το κείμενο έχει σχεδόν οριστικοποιηθεί στα κύρια μέρη του. Το πρόβλημα είναι ότι οι αντιφατικές θέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών προκαλούσαν πάντα αναταραχή και διαταραχές σε αυτή τη διαδικασία», δήλωσε ο Μπαγκάεϊ. «Το Ιράν έχει αποδείξει στην πράξη ότι οι κόκκινες γραμμές του είναι τα συμφέροντα και η ευημερία του ιρανικού έθνους και δεν θα υπάρξει απολύτως κανένας συμβιβασμός σε αυτό το θέμα», προσέθε.