ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε «αναστολή των εχθροπραξιών» και επανέναρξη των συνομιλιών στη Ντόχα – Νέες ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο

ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για προσωρινή «αναστολή εχθροπραξιών» στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ και προετοιμάζονται να επανεκκινήσουν τις διαπραγματεύσεις τους, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν το Reuters, το Axios και το CNN.

Αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε στο Reuters ότι «οι τεχνικές συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν σε όλους τους τομείς του Μνημονίου Συνεργασίας. Και οι δύο πλευρές θα αποσυρθούν προς το παρόν, και τα πλοία θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα».

Παράλληλα, σύμφωνα με το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «αποφάσισαν να σταματήσουν κάθε στρατιωτική δραστηριότητα», ενώ δεύτερη πηγή διευκρίνισε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διακόψουν τις επιθέσεις «προς το παρόν», επιτρέποντας την ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Η ίδια πηγή χρησιμοποίησε τον όρο «κινητικές ενέργειες», στρατιωτική ορολογία που αναφέρεται στη διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων.

Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν την Τρίτη στη Ντόχα του Κατάρ, με τη συμμετοχή, σύμφωνα με το Axios, του επικεφαλής της αμερικανικής τεχνικής ομάδας Νικ Στιούαρτ. Ενώ το Reuters αναφέρει ότι οι επαφές θα καλύψουν το σύνολο των θεμάτων του Μνημονίου Συνεργασίας, το Axios υποστηρίζει ότι θα επικεντρωθούν κυρίως στην ασφάλεια και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Μέχρι στιγμής, πάντως, ούτε η Τεχεράνη ούτε η Ουάσιγκτον έχουν σχολιάσει επισήμως τις σχετικές πληροφορίες.

Οι συνομιλίες είχαν αρχικά προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Ελβετία με αντικείμενο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ωστόσο η πρόσφατη στρατιωτική κλιμάκωση οδήγησε στη μεταφορά τους στη Ντόχα.

Η επιστροφή στη διπλωματία έρχεται έπειτα από αρκετές ημέρες ανταλλαγής στρατιωτικών πληγμάτων, που ακολούθησαν την επίθεση ιρανικού πυραύλου εναντίον εμπορικού πλοίου στα Στενά του Ορμούζ. Τα ξημερώματα της Κυριακής ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε δέκα ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, κάνοντας λόγο για «συνεχιζόμενη ιρανική επιθετικότητα κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας».

Σε απάντηση, το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλικές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, λίγες ώρες μετά τις νέες προειδοποιήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social το Σάββατο, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «Μπορεί να έρθει ‌ένα σημείο όπου δεν θα είμαστε πλέον σε θέση να είμαστε λογικοί και ‌θα αναγκαστούμε να ολοκληρώσουμε στρατιωτικά το έργο που ξεκινήσαμε με μεγάλη επιτυχία». Προσέθεσε ακόμη ότι «Αν συμβεί αυτό, η Ισλαμική Δημοκρατία ‌του Ιράν δεν θα υπάρχει πλέον».

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοχαμάντ Μοχμπέρ, υποστήριξε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ ότι όσο το Ιράν διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ, «τα ηγεμονικά όνειρα της Ουάσιγκτον στην περιοχή δεν πρόκειται να πραγματοποιηθούν».

Παράλληλα, το Ιράν εξήγησε γιατί δεν συμμετείχε στις τεχνικές συνομιλίες που είχαν προγραμματιστεί για την Κυριακή. Ο Μεχντί Φαζαϊλί, μέλος του Γραφείου Διατήρησης και Δημοσίευσης των Έργων του Ανώτατου Ηγέτη, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως βασικοί όροι του Μνημονίου Κατανόησης με τις ΗΠΑ παραμένουν ανεκπλήρωτοι.

«Για παράδειγμα, ένας από τους λόγους είναι ο έλεγχος εάν έχουμε πρόσβαση στα μη παγωμένα κεφάλαια. Εάν δεν υπάρχει πρόσβαση, τότε αυτός ο όρος δεν έχει εκπληρωθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η νέα κρίση εκδηλώθηκε παρά το «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου, καθώς οι δύο χώρες αντάλλαξαν διαδοχικά πλήγματα και αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας αποκλιμάκωσης.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Al Jazeera, στις 23 Ιουνίου ο ΟΗΕ ανακοίνωσε δύο εναλλακτικές διαδρομές για την απομάκρυνση εγκλωβισμένων πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μεταξύ αυτών και μέσω των υδάτων του Ομάν, πρόταση που απορρίφθηκε από το Ιράν. Στις 25 Ιουνίου δέχθηκε επίθεση το εμπορικό πλοίο «Ever Lovely», ενώ μία ημέρα αργότερα οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, κατηγορώντας το ότι παραβίασε το Μνημόνιο Συνεργασίας.

Στις 27 Ιουνίου οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, το Μπαχρέιν έκανε λόγο για επιθέσεις με drones και ακόμη ένα δεξαμενόπλοιο δέχθηκε επίθεση στα Στενά, ενώ την ίδια ημέρα η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ εξαπέλυσε δεύτερο κύμα βομβαρδισμών κατά του Ιράν. Στις 28 Ιουνίου η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, επιμένοντας ότι μόνο η ίδια έχει την ευθύνη για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Προειδοποίηση προς το Μπαχρέιν απηύθυνε σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει με ακόμη μεγαλύτερη ισχύ εάν υπάρξει νέα πρόκληση.

«Απευθύνεται μια σοβαρή προειδοποίηση προς τους Μπαχρεϊνούς να γνωρίζουν τα όριά τους, να μην παίζουν τέτοια παιχνίδια με τη μοίρα τους και να μην αναγκάσουν το Ιράν να λάβει σκληρές αποφάσεις», δήλωσε ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Η Τεχεράνη είχε εξαπολύσει πυραυλικά πλήγματα εναντίον αμερικανικής ναυτικής βάσης στο Μπαχρέιν την Παρασκευή και το Σάββατο, ως αντίποινα για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς. Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν τις στρατιωτικές τους βάσεις στην περιοχή για να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον του ιρανικού εδάφους, ισχυρισμό που απορρίπτουν οι χώρες του Κόλπου.

Η κυβέρνηση του Μπαχρέιν καταδίκασε τις επιθέσεις, υποστηρίζοντας ότι παραβίασαν την κυριαρχία της χώρας και υπονόμευσαν «τις ευκαιρίες για αποκλιμάκωση και σταθερότητα στην περιοχή». Παράλληλα, το Μπαχρέιν, όπου κατοικεί μεγάλη σιιτική κοινότητα, έχει προχωρήσει τους τελευταίους μήνες στη σύλληψη δεκάδων ατόμων, τα οποία κατηγορεί ότι διατηρούσαν στρατιωτικούς δεσμούς με την Τεχεράνη.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρά τη συμφωνία προσωρινής αποκλιμάκωσης, δεν αποκλείονται νέα επεισόδια στην περιοχή. Ο Χ.Α. Χέλιερ, του Royal United Services Institute στο Λονδίνο, δήλωσε στους Times of Israel ότι για την Τεχεράνη «μια παρατεταμένη διαπραγμάτευση, συνοδευόμενη από ελεγχόμενη πίεση στα Στενά, μπορεί να λειτουργήσει προς όφελός του».

Νέα ισραηλινή σφαγή και στον Λίβανο παρά τη συμφωνία

Μόλις δύο ημέρες μετά την υπογραφή συμφωνίας-πλαισίου για την αποκατάσταση «διαρκούς ειρήνης» ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο, οι δυνάμεις του κράτους – δολοφόνου πραγματοποίησαν νέες επιθέσεις την ώρα που η συμφωνία προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στη Βηρυτό και απορρίπτεται από τον πρόεδρο του λιβανικού κοινοβουλίου, Ναμπί Μπέρι.

Ο Μπέρι ξεκαθάρισε ότι η συμφωνία «δεν θα υιοθετηθεί» και «δεν πρόκειται να εφαρμοστεί στην τρέχουσα μορφή της», σύμφωνα με ανακοίνωση του κινήματος Άμαλ. Ο ίδιος κατήγγειλε ότι πρόκειται για συμφωνία «διαταγών» προς τον Λίβανο και όχι για κείμενο που προασπίζει τα δικαιώματα και την κυριαρχία της χώρας.
Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, ANI, μετέδωσε ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας σημειώθηκαν ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί τουλάχιστον ένας άνθρωπος. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε επίσης ότι δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν από ρίψη χειροβομβίδας από τον «ισραηλινό εχθρό» σε κοινότητα του νότου.

Η Χεζμπολάχ κατηγόρησε το Ισραήλ για «κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», την οποία, όπως υποστήριξε, η ίδια «τηρεί μέχρι τώρα». Σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι καταγράφει τις παραβιάσεις και «επιφυλάσσεται του δικαιώματος να υπερασπιστεί την πατρίδα και τον λαό της».

Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι στοχοποίησε μαχητές της Χεζμπολάχ κοντά σε περιοχή την οποία αποκαλεί «ζώνη ασφαλείας». Παράλληλα, γνωστοποίησε τον θάνατο Ισραηλινού αξιωματικού σε μάχη στον Λίβανο, ανεβάζοντας επισήμως σε 38 τις απώλειες του ισραηλινού στρατού στη χώρα. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, ο δράστης, τον οποίο χαρακτήρισε «τρομοκράτη της Χεζμπολάχ», εντοπίστηκε και «εξαλείφθηκε».

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και ο υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, ανακοίνωσαν το βράδυ της Κυριακής ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις κατέστρεψαν μεγάλη υπόγεια σήραγγα της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωσή τους, η σήραγγα είχε μήκος άνω των 200 μέτρων και βάθος μεγαλύτερο των 25 μέτρων. Στο εσωτερικό της, όπως ανέφεραν, βρέθηκαν εκατοντάδες όπλα και θέσεις εκτόξευσης στραμμένες προς το Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός διευκρίνισε σε χωριστή ανακοίνωση ότι οι θέσεις εκτόξευσης πυραύλων ήταν τέσσερις.

Η Χεζμπολάχ έχει ήδη εκφράσει την πλήρη αντίθεσή της στη συμφωνία. Ο βουλευτής της οργάνωσης Χασάν Φαντλάλα δήλωσε ότι «δεν πρόκειται να εφαρμοστεί», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μετατρέψει τη σύγκρουση με το Ισραήλ σε εσωτερική σύγκρουση.

Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ταπεινωτική» και «επονείδιστη», υποστηρίζοντας ότι ισοδυναμεί με «απεμπόληση της εθνικής κυριαρχίας» και νομιμοποιεί τη συνέχιση της ισραηλινής παρουσίας στον νότιο Λίβανο.

Λιβανέζοι πολίτες διαδήλωσαν το βράδυ της Παρασκευής, ενώ, σύμφωνα με ανταποκριτή του Γαλλικού Πρακτορείου, στον δρόμο προς το αεροδρόμιο της Βηρυτού, κοντά στα νότια προάστια, πυρπολήθηκαν αφίσες με το σύνθημα «Πρώτα ο Λίβανος».