Η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου καταγράφει την υπόθεση των υποκλοπών μέσω του λογισμικού Predator ως μια ανοιχτή υπόθεση, με τις δικαστικές έρευνες να συνεχίζονται, παρά τις πρόσφατες εξελίξεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, τον Φεβρουάριο του 2026 έγινε η πρωτόδικη καταδίκη τεσσάρων ατόμων που συνδέονταν με την εμπορική προώθηση του λογισμικού, για πλημμεληματικές πράξεις (παραβίαση απορρήτου επικοινωνιών και μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε δεδομένα). Η δικογραφία διαβιβάστηκε για περαιτέρω διερεύνηση σοβαρότερων αδικημάτων, ενώ οι καταδικασθέντες έχουν ήδη ασκήσει έφεση, με την εκδίκαση σε δεύτερο βαθμό να έχει οριστεί για τον Δεκέμβριο του 2026.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι η απόφαση χαιρετίστηκε από εμπλεκόμενους φορείς ως ένα βήμα προόδου. Ωστόσο, τονίζεται ότι η άρνηση της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου να ξανανοίξει την υπόθεση, κρίνοντας ότι δεν προέκυψαν νέα στοιχεία, προκάλεσε ανησυχία σε δημοσιογράφους, θύματα παρακολουθήσεων, δικηγόρους, κόμματα της αντιπολίτευσης και οργανώσεις. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις αιτιάσεις για σύγκρουση συμφερόντων του τότε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, λόγω του προηγούμενου ρόλου του στην εποπτεία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών την περίοδο του σκανδάλου.
Παράλληλα, η Επιτροπή αναφέρει ότι έχουν ήδη κατατεθεί νέα αιτήματα για επανεξέταση, ενώ εισαγγελικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Εκκρεμούν επίσης προσφυγές ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που αφορούν τη διαφάνεια και τις υποχρεώσεις του κράτους.
Οι συστάσεις της Κομισιόν – Τι λείπει από την έκθεση
Αναλυτικά, οι συστάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνουν:
- Διαφθορά: Περιορισμένη πρόοδος στη δημιουργία ισχυρού ιστορικού διώξεων και τελεσίδικων αποφάσεων. Το ψηφιακό μητρώο υποθέσεων διαφθοράς αναμένεται να λειτουργήσει την 1η Ιανουαρίου 2027, αλλά ο αριθμός των διώξεων παραμένει χαμηλός.
- Lobbying: Καμία νομοθετική πρόοδος για τη διεύρυνση του ορισμού του εκπροσώπου συμφερόντων. Συνιστάται αναθεώρηση του πλαισίου και αποτελεσματική εφαρμογή.
- Προστασία δημοσιογράφων: Περαιτέρω πρόοδος στην προστασία έναντι καταχρηστικών αγωγών (SLAPP), αλλά το νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
- Διάλογος με την κοινωνία των πολιτών: Το πλαίσιο καταχώρισης παραμένει κατακερματισμένο και ο δομημένος διάλογος δεν έχει ακόμη καταστεί τακτικός και βιώσιμος.
Παρά την εκτεταμένη αναφορά στο σκάνδαλο των υποκλοπών, η έκθεση της Κομισιόν αγνοεί εντελώς δύο υποθέσεις-ορόσημα για την ελληνική κοινωνία. Συγκεκριμένα, από την έκθεση απουσιάζουν το έγκλημα των Τεμπών και η δολοφονία του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ.
Ο Μαρινάκης βλέπει πρόοδο, υποβαθμίζοντας τις συστάσεις
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης προέβη σε σχολιασμό της ετήσιας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου, υποστηρίζοντας ότι η φετινή αξιολόγηση επιβεβαιώνει τη σταθερή πορεία της Ελλάδας προς τη θεσμική ενίσχυση και τη διαφάνεια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η έκθεση αυτή αποτελεί «τη μοναδική επίσημη, θεσμική και αξιόπιστη αξιολόγηση για την κατάσταση του κράτους δικαίου στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και αποτυπώνει με αντικειμενικά κριτήρια τόσο τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Ο Π. Μαρινάκης παραδέχθηκε ότι η έκθεση καταγράφει και ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω πρόοδο, όπως συμβαίνει με όλα τα κράτη-μέλη. Ωστόσο, τόνισε ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυτές τις παρατηρήσεις «όχι αμυντικά, αλλά ως οδηγό για τις επόμενες μεταρρυθμίσεις».
Όσον αφορά τις καταχρηστικές αγωγές (SLAPP), ο Π. Μαρινάκης ανέφερε ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας, «αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις μετατρέπονται σε συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες».
Κατέληξε λέγοντας ότι «η Ελλάδα του σήμερα δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα που ορισμένοι επιχειρούν επίμονα να παρουσιάσουν στο εξωτερικό» και ότι «η πραγματικότητα αποτυπώνεται στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται και στις επίσημες αξιολογήσεις των ευρωπαϊκών θεσμών».