Έκτακτη εγκύκλιο για την προστασία των πολιτών από το κύμα καύσωνα που «σαρώνει» τη χώρα εξέδωσε το υπουργείο Υγείας, καθώς ο υδράργυρος αναμένεται να ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου σε πολλές περιοχές.

Όπως επισημαίνεται στην εγκύκλιο, ήδη από την Κυριακή καταγράφηκαν σε αρκετές περιοχές της χώρας θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου, με αποτέλεσμα η ατμόσφαιρα να είναι ιδιαίτερα αποπνικτική και δυσάρεστη. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο υπογραμμίζει την ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης και σωστής καθοδήγησης του κοινού στο πλαίσιο της Δημόσιας Υγείας.

Η εγκύκλιος εκδόθηκε με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας και των αρμόδιων φορέων της πολιτείας, προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του πληθυσμού.

Οι επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στον οργανισμό

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, ο βασικότερος μηχανισμός ρύθμισης της θερμοκρασίας του ανθρώπινου σώματος είναι η εξάτμιση του ιδρώτα, η οποία συμβάλλει κατά 75%, ενώ ακολουθούν η αναπνοή και η άμεση αποβολή θερμότητας. Αντίστοιχα, ο κύριος τρόπος πρόσληψης θερμικής ενέργειας είναι η άμεση και έμμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Όταν η εξωτερική θερμοκρασία πλησιάζει τη θερμοκρασία του σώματος, μειώνεται η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ οργανισμού και περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η ανταλλαγή θερμότητας και η αποτελεσματική ρύθμιση της εσωτερικής θερμοκρασίας.

Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος φτάσει σε επίπεδα που δεν μπορεί να αντέξει ο οργανισμός, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως η υγρασία και η άπνοια, μπορεί να προκληθούν παθολογικές καταστάσεις διαφορετικής βαρύτητας, οι οποίες σε ακραίες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο.

Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν έντονο πονοκέφαλο, ατονία, αίσθημα εξάντλησης, τάση λιποθυμίας, πτώση της αρτηριακής πίεσης, ναυτία, εμετούς και ταχυπαλμία.

Πώς αναγνωρίζεται η θερμοπληξία

Το σύνδρομο της θερμοπληξίας εκδηλώνεται με απότομη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος πάνω από 40,5 βαθμούς Κελσίου, κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα, καθώς η εφίδρωση έχει σταματήσει, ξηρή και πρησμένη γλώσσα, ταχυπαλμία, γρήγορη αναπνοή, έντονη δίψα, πονοκέφαλο, ναυτία, εμετούς, ζάλη, σύγχυση, δυσκολία στον προσανατολισμό και στην καθαρή ομιλία, επιθετική ή ασυνήθιστη συμπεριφορά, σπασμούς, απώλεια συνείδησης ή κώμα.

Η αντιμετώπιση των ατόμων που παρουσιάζουν τέτοια συμπτώματα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση σε νοσηλευτικά ιδρύματα. Ωστόσο, μέχρι τη διακομιδή τους, απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος:

  • Μεταφορά του ατόμου σε δροσερό, σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο, κατά προτίμηση κλιματιζόμενο.
  • Πλήρης αφαίρεση των ρούχων.
  • Τοποθέτηση παγοκύστεων ή κρύων επιθεμάτων στον αυχένα, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή.
  • Εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό, ντους ή ψεκασμός με κρύο νερό.
  • Χορήγηση μικρών γουλιών δροσερών υγρών, όπως νερό ή αραιωμένος χυμός φρούτων (ένα μέρος χυμού σε τέσσερα μέρη νερού), εφόσον το άτομο μπορεί να καταπιεί.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται:

  • Οι ηλικιωμένοι.
  • Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά.
  • Οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες.
  • Τα άτομα με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
  • Όσοι εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε θερμό περιβάλλον.
  • Άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχικές νόσους, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών.
  • Άτομα με οξείες ασθένειες, όπως λοιμώξεις με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα με διάρροια ή/και εμετούς.
  • Άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για χρόνια νοσήματα, όπως διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα και ορμονούχα σκευάσματα, συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων.

Το υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι τα άτομα αυτά θα πρέπει να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και την έκθεση στη ζέστη, ενώ όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για χρόνια νοσήματα καλούνται να συμβουλευτούν τον γιατρό τους για πιθανή τροποποίηση της δοσολογίας.

Γενικές οδηγίες προστασίας

Οι πολίτες καλούνται:

  • Να παραμένουν σε χώρους που κλιματίζονται.
  • Να φορούν ελαφριά και άνετα, ανοιχτόχρωμα ρούχα από πορώδη υλικά.
  • Να χρησιμοποιούν καπέλο που επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού.
  • Να φορούν γυαλιά ηλίου με φακούς που προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία.
  • Να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τα βρέφη και οι ηλικιωμένοι.
  • Να αποφεύγουν τη βαριά σωματική εργασία και τα πολύωρα ταξίδια με μέσα μεταφοράς χωρίς κλιματισμό.
  • Να κάνουν συχνά χλιαρά ντους και να χρησιμοποιούν δροσερά επιθέματα στο κεφάλι και τον λαιμό.
  • Να καταναλώνουν μικρά και ελαφριά γεύματα, φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση σε φρούτα και λαχανικά.
  • Να λαμβάνουν άφθονα υγρά, κυρίως νερό και χυμούς φρούτων, αποφεύγοντας το αλκοόλ.
  • Σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης, συνιστάται η πρόσθετη λήψη μικρών ποσοτήτων αλατιού.

Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι δεν θα πρέπει να μένουν μόνοι τους, αλλά να υπάρχει πρόβλεψη για καθημερινή φροντίδα.

Παράλληλα, οι χώροι εργασίας και οι δομές που φιλοξενούν νεογνά, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες πρέπει να διαθέτουν κλιματισμό ή ανεμιστήρες, καθώς και επαρκή φυσικό αερισμό.