Ο βουλευτής Χανίων Παύλος Πολάκης ξεκίνησε την ομιλία του θυμίζοντας ότι «ο αείμνηστος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος, το 1984 όταν αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία, μετά την εκλογή Μητσοτάκη ως αρχηγού και τον ρώτησαν γιατί έφυγες, απάντησε το εξής: δεν θέλω να είμαι με το Μητσοτάκη όταν θα έχει πουλήσει και την Ακρόπολη με το αζημίωτο. Αυτό κάνουν σήμερα η κυρία Μενδώνη και ο κύριος Φωτήλας».
Στη συνέχεια άσκησε δριμεία κριτική στην υπουργό Πολιτισμού, υποστηρίζοντας ότι «η κ. Μενδώνη είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για το κατάλληλο ξεπούλημα. Η κυρία Μενδώνη είναι η κυρία που νομιμοποίησε τα 161 κλεμμένα εδώλια της συλλογής του Στερν, προερχόμενα από τον καιρό της πρωτοκυκλαδικής δεύτερης περιόδου και τα εξέθεσε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Είναι η κυρία που με νόμο επέτρεψε στα ΔΣ των μουσείων να αποφασίζουν για την ίδρυση παραρτημάτων στο εξωτερικό και να εξάγουν ελληνικές αρχαιότητες για 50 χρόνια. Είναι η κυρία που κατάργησε το διαγωνιστικό πλαίσιο για την επιλογή των καλλιτεχνικών διευθυντών, για να βάλει το Λιγνάδη τον παιδοβιαστή. Είναι η κυρία που νομοθέτησε την κερδοσκοπική εκμετάλλευση των μνημείων με τα Μακ Ντόναλντ στο Ηρώδειο».
Αναφερόμενος στο νομοσχέδιο, ο Παύλος Πολάκης υποστήριξε ότι αποτελεί συνέχεια των παρεμβάσεων που ξεκίνησαν το 2020 με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), εκτιμώντας ότι η νέα Ανώνυμη Εταιρεία δημιουργείται για να διευκολύνει την αξιοποίηση αρχαιολογικών χώρων.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «λύνονται τα χέρια τους. Γουστάρω να φέρω κανένα βασιλιά να χορέψει πεντοζάλη στην Ακρόπολη. Θα τον φέρω. Γουστάρω να κάνω γεύμα στον αρχαιολογικό χώρο της Αντιπάρου, το κάνω. Λύνει τα χέρια τους διότι είχαν συνταγματικό κώλυμα».
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι μια προοδευτική κυβέρνηση θα καταργήσει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο και επανήλθε στην υπόθεση του Ταμείου Αλληλοβοήθειας του υπουργείου Πολιτισμού, λέγοντας: «πόσες δεκάδες χρόνια θέλετε, κυρία Μενδώνη για να κάνετε εκκαθάριση αυτού του αμαρτωλού Ταμείου αλληλοβοήθειας των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού; Τα μέλη που η κ. Μενδώνη όρισε είναι αυτά που μπλέχτηκαν στο σκάνδαλο των εκβιασμών το 2024. Είναι αυτοί οι αρχαιολόγοι που πήγαιναν και έλεγαν αν θες άδεια, σκάσε τόσα. Είναι αυτοί που όρισε η κ. Μενδώνη για να πάρουν την απόφαση της επιχορήγησης των δεκάδων χιλιάδων ευρώ στο Ταμείο Αλληλοβοήθειας και μετά να το βάλει σε εκκαθάριση. Και τώρα με το άρθρο 123 πάει την εκκαθάριση ακόμα έξι μήνες πίσω και θα το εκκαθαρίζει όσο πάει για να μην αποδοθούν ποτέ ευθύνες».
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα της εμπορευματοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και της μετατροπής του πολιτισμού από δημόσιο αγαθό σε πεδίο εξυπηρέτησης ιδιωτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων.
Συνέδεσε τη συζήτηση με τη συνολική πολιτική κατάσταση, κάνοντας λόγο για κυβέρνηση βυθισμένη «στον βούρκο της διαφθοράς», παραπέμποντας στις υποθέσεις Novartis, στα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», στα Τέμπη, στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στις υποκλοπές, ενώ κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι επιλέγει να φέρνει κρίσιμα νομοσχέδια με διαδικασίες fast track.
Η κ. Δούρου άσκησε επίσης έντονη κριτική στην υπουργό Πολιτισμού, χαρακτηρίζοντας την επταετή θητεία της περίοδο θεσμικής απαξίωσης και υπενθύμισε, μεταξύ άλλων, το τσιμέντωμα της Ακρόπολης, την υπόθεση των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου, τη συλλογή Στερν, τον «δανεισμό» των Γλυπτών του Παρθενώνα, τη μετατροπή των πέντε μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ, τις εξαγωγές αρχαιοτήτων για 50 χρόνια και την υποβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών.
Υποστήριξε ότι το νέο σχήμα Hellenic Heritage Organisation Α.Ε. δημιουργεί έναν μηχανισμό διαχείρισης εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ χωρίς σαφή όρια χρηματοδότησης, χωρίς κοστολόγηση και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις λογοδοσίας, κάνοντας λόγο για «λευκή επιταγή» προς την κυβέρνηση.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει ολοκληρωμένη πολιτική για τους ανθρώπους του πολιτισμού, ούτε πρόνοιες για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στα πνευματικά δικαιώματα και την καλλιτεχνική εργασία, ενώ απουσιάζουν και ουσιαστικές προβλέψεις για την προστασία των μνημείων από την κλιματική κρίση.
Αναφερόμενη στη φιλοσοφία του νομοσχεδίου, σημείωσε ότι «Να σας προλάβω. Θα μας πείτε:
δεν θέλετε περισσότερους επισκέπτες,
περισσότερες διεθνείς συνεργασίες,
περισσότερες επενδύσεις,
περισσότερες ευκαιρίες για τους ανθρώπους του πολιτισμού;
Προφανώς και θέλουμε.
Πιστεύουμε όμως ότι υπάρχει μια αδιαπραγμάτευτη αρχή: η ανάπτυξη οφείλει να υπηρετεί τον πολιτισμό και όχι ο πολιτισμός να υποτάσσεται στην αγορά.
Γιατί τελικά όλα κρίνονται από την οπτική με την οποία κοιτάζει κανείς τον πολιτισμό.
Εσείς βλέπετε ισολογισμούς και εταιρικά σχήματα.
Εμείς βλέπουμε την Ειρήνη Παπά και τον Ελύτη.
Τη Μελίνα και τον Ρίτσο.
Τον Λάνθιμο, τον Τερζόπουλο και όλους τους νέους Έλληνες δημιουργούς που συνεχίζουν να κάνουν την Ελλάδα σημείο αναφοράς στον κόσμο».
Η πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ακόμη ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την πολιτιστική κληρονομιά ως οικονομικό κεφάλαιο προς εκμετάλλευση, επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, την προβολή εταιρείας αθλητικών ειδών με drones στον Παρθενώνα, το ιδιωτικό δείπνο στο Δεσποτικό, τις εκδηλώσεις στο Επταπύργιο και τις ανησυχίες για τη Γυάρο.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή της, ξεκαθάρισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καταψηφίζει το νομοσχέδιο, δηλώνοντας: «Γιατί τα νομοσχέδια κρίνονται από τις αξίες που υπηρετούν.
Καμία κυβέρνηση δεν κληρονόμησε τον Παρθενώνα.
Καμία κυβέρνηση δεν είναι ιδιοκτήτης της Βεργίνας.
Καμία κυβέρνηση δεν είναι ιδιοκτήτης της Γυάρου.
Μνημεία και αρχαιότητες δεν θα καταστούν κεφάλαιο μιας Α.Ε. Όπως είπε και η αείμνηστη Φώφη Γεννηματά του Μαξίμου Α.Ε.
Είναι περιουσία του ελληνικού λαού.
Και η περιουσία του ελληνικού λαού δεν μπορεί να διοικείται με λευκές επιταγές».