Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία, η κοινή έκθεση του ΠΟΥ και της Unicef διαπιστώνει ότι μόλις τέσσερις στις δέκα υγειονομικές μονάδες πληρούν τα βασικά πρότυπα όσον αφορά την πρόσβαση σε τουαλέτες που καλύπτουν τις ανάγκες τόσο των ασθενών όσο και του προσωπικού.
Για πρώτη φορά, η έκθεση του Κοινού Προγράμματος Παρακολούθησης του ΠΟΥ και της Unicef για την πρόοδο στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης με ορίζοντα το 2030 περιλαμβάνει εκτιμήσεις για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγιεινής στις υγειονομικές υποδομές.
Με βάση τις εκτιμήσεις για το 2025, εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις. Τα βασικά πρότυπα προβλέπουν, μεταξύ άλλων, εύχρηστες εγκαταστάσεις, τουαλέτες για το προσωπικό, ξεχωριστές τουαλέτες για άνδρες και γυναίκες με δυνατότητα διαχείρισης της υγιεινής της εμμήνου ρύσης, καθώς και τουαλέτες προσβάσιμες σε άτομα με περιορισμένη κινητικότητα.
Η έκθεση, η οποία βασίζεται σε στοιχεία από 70 χώρες, καταγράφει μεγάλες περιφερειακές ανισότητες.
Στην υποσαχάρια Αφρική, μόλις το 23% των υγειονομικών μονάδων διαθέτει βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην κεντρική και νότια Ασία ανέρχεται σε 55%.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περισσότερες από μία στις δέκα υγειονομικές μονάδες παγκοσμίως δεν διαθέτουν καθόλου εγκαταστάσεις υγιεινής. Αυτό επηρεάζει περίπου 936 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η έκθεση εξετάζει επίσης την πρόσβαση στο νερό, τις υπηρεσίες υγιεινής, τον καθαρισμό και τη διαχείριση των αποβλήτων στις υγειονομικές μονάδες.
Μέχρι το 2025, περίπου το 85% των μονάδων διέθετε βασικές υπηρεσίες υδροδότησης, το 72% διέθετε βασικές υπηρεσίες υγιεινής και το 71% διέθετε υπηρεσίες διαχείρισης των αποβλήτων των υγειονομικών μονάδων.
Παρότι καταγράφεται σαφής βελτίωση σε σύγκριση με το 2015, οι συντάκτες της έκθεσης υπογραμμίζουν ότι μία στις δέκα υγειονομικές μονάδες εξακολουθεί να μην διαθέτει καθόλου εγκαταστάσεις υδροδότησης.
Ιδιαίτερα προβληματική παραμένει και η κατάσταση όσον αφορά τον καθαρισμό των υγειονομικών μονάδων.
Μόλις το 59% των μονάδων συμμορφώνεται με τα βασικά πρότυπα καθαρισμού των χώρων, σύμφωνα με την έκθεση, η οποία βασίζει τα συγκεκριμένα συμπεράσματα σε στοιχεία από 54 χώρες.
Τα πρότυπα απαιτούν τόσο την ύπαρξη πρωτοκόλλων καθαρισμού όσο και εκπαιδευμένο προσωπικό, προϋποθέσεις που θεωρούνται απαραίτητες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων.
Συνολικά, το 18% των υγειονομικών μονάδων, οι οποίες εξυπηρετούν περίπου 1,5 δισεκατομμύριο ανθρώπους, δεν πληροί καμία από τις δύο αυτές προϋποθέσεις για τον καθαρισμό των χώρων.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική στις φτωχότερες χώρες. Στα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη, μόλις το 24% των υγειονομικών εγκαταστάσεων πληροί τα βασικά πρότυπα καθαρισμού.