του Αλέξανδρου Ηλιόπουλου, μέλους της 53ης Ευρωπαϊκής Μπριγάδας «Χοσέ Μαρτί»
Εκεί βρέθηκαν και τέσσερις διεθνείς μπριγάδες αλληλεγγύης με την Κούβα: η 31η Μπριγάδα της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής με εκπροσώπους 10 χωρών, η 53η Ευρωπαϊκή Μπριγάδα Χοσέ Μαρτί με εκπροσώπους 14 χωρών (πολυπληθέστερη η ελληνική αποστολή με 41 μέλη), η Μπριγάδα Venceremos από τις Ηνωμένες Πολιτείες και η 35η Μπριγάδα Χουάν Ριβέρα από το Πουέρτο Ρίκο. Οι τριήμερες εργασίες του συνεδρίου κάλυψαν μια ευρεία γκάμα θεμάτων που αφορούν κάθε πτυχή της προσωπικότητας, της ζωής και του έργου του Φιντέλ Κάστρο, από τη διεθνιστική αλληλεγγύη και τον τομέα της υγείας μέχρι τα οικονομικά μέτρα και το αποτύπωμα του Φιντέλ στην τέχνη, τόσο της Κούβας όσο και διεθνώς. Η ασφάλεια και η οργάνωση ήταν στο ανώτατο επίπεδο, όπως άρμοζε στην ιστορική περίσταση.
Η κατάσταση στην Κούβα, κι ακόμα περισσότερο στην Αβάνα, είναι πολύ δύσκολη. Οι διακοπές ρεύματος (apagones) είναι εξαιρετικά συχνές, και μπορούν να διαρκέσουν ακόμα και μία ή δύο ημέρες. Μπορεί ακόμα να σημειωθεί μια μικρής διάρκειας διακοπή, λίγων ωρών, να έρθει το ρεύμα για μερικές ώρες, και να ακολουθήσει μια ακόμα μεγαλύτερη. Εκείνες τις ώρες μπορεί ολόκληρο το νησί να βυθιστεί στο σκοτάδι, με την εξαίρεση των νοσοκομείων, του αεροδρομίου (αν και οι πτήσεις είναι ελάχιστες), και ορισμένων κυβερνητικών κτιρίων. Εξαίρεση αποτελούν επίσης τα πολύ μεγάλα ξενοδοχεία που μπορεί να διαθέτουν γεννήτριες. Πρόκειται για τα περίφημα «νησιά φωτός» μέσα στην καραϊβική νύχτα. Η εγκατάσταση κινεζικών συλλεκτών ηλιακής ενέργειας σε δομές υγείας, παιδείας, και κυβερνητικά κτίρια προχωράει, ενώ και οι κάτοικοι με κάποια οικονομική επιφάνεια (ή εμβάσματα από την ολοένα και μεγαλύτερη μετανάστευση) εγκαθιστούν οικιακά φωτοβολταϊκά για να μην εξαρτώνται από το εθνικό ηλεκτρικό σύστημα. Παρότι γίνονται προσπάθειες για τη συγκομιδή των σκουπιδιών, υπάρχουν περιοχές που παρουσιάζουν πρόβλημα. Τα αυτοκίνητα στους δρόμους είναι λιγοστά, καθώς η τιμή της βενζίνης αγγίζει τα τρία ευρώ. Φυσικά, όλοι και όλες καταλαβαίνουν ότι αυτές οι συνθήκες έχουν επιβληθεί στην Κούβα από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μάρκο Ρούμπιο, όμως οι συνθήκες παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες. Ο κόσμος ανοιχτά λέει ότι ούτε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, κατά την λεγόμενη Ειδική Περίοδο, δεν ήταν τόσο δύσκολα τα πράγματα. Ωστόσο, η Κούβα αντιστέκεται ακόμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία των διεθνών μπριγαδιστών και των μπριγαδιστριών αποτελεί μια έμπρακτη όσο και συμβολική πράξη στήριξης στην Κούβα, σε πείσμα του παράνομου ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ, των κυρώσεων, της αποχώρησης των ξένων εταιριών διαχείρισης ξενοδοχείων (που πλέον έχουν περάσει σε κρατικά χέρια), των ναυτιλιακών που κρατούν σε λιμάνια της Καραϊβικής 7.000 κοντέινερ πληρωμένα, αγορασμένα και γεμάτα αγαθά που χρειάζεται η Κούβα φοβούμενες τις έκνομες ενέργειες των ΗΠΑ, σε πείσμα ακόμα και των δικών μας κυβερνήσεων και της ίδιας της ΕΕ που δεν κάνει το παραμικρό για αυτή τη γενοκτονία σε αργή κίνηση. Πέρα από την παρουσία τους στις εργασίες του συνεδρίου, οι μπριγάδες δώρισαν φάρμακα και ανθρωπιστική βοήθεια σε νοσοκομεία και κέντρα προστασίας του παιδιού, έκαναν εθελοντική εργασία σε χωράφια, ενώ είχαν επίσης την ευκαιρία να μιλήσουν με συλλόγους βετεράνων, σωματεία και συνδικάτα, εκπροσώπους και εργατικό προσωπικό κρατικών και μη κρατικών επιχειρήσεων. Ο συντονισμός των μπριγάδων έγινε από το ICAP, το Κουβανικό Ινστιτούτο Φιλίας των Λαών.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στα μέλη της πολυάριθμης μπριγάδας Venceremos από τις ΗΠΑ, τα οποία χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν επιπλέον δυσκολίες για να βρεθούν στο πλευρό της Κούβας τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή: οφείλουν να διατηρήσουν τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα και τα δρομολόγιά τους για τα επόμενα δέκα χρόνια, καθώς ανά πάσα στιγμή μπορεί να τους τα ζητήσει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, δεν μπορούν να μεταφέρουν τίποτε πίσω στις ΗΠΑ, ενώ χρειάστηκε να περάσουν ειδικά νομικά φροντιστήρια για να είναι έτοιμα να απαντήσουν σε τυχόν ανακριτικές ερωτήσεις κατά την επιστροφή τους στις ΗΠΑ, με σκοπό είτε την ενοχοποίησή τους, είτε την ταυτοποίηση δομών φιλοξενίας, κλπ. Για τον λόγο αυτό διατήρησαν την ανωνυμία τους και κυκλοφορούσαν στους χώρους του συνεδρίου με μάσκες covid, ενώ δεν έβγαλαν φωτογραφίες.
Η διοργάνωση ενός τέτοιας λάμψης συνεδρίου σε μια περίοδο που περιγράφεται ευρέως ως η χειρότερη από την επικράτηση της Κουβανικής Επανάστασης μπορεί να ξενίζει αρχικά, αλλά είναι εύκολο να εξηγηθεί πολιτικά: σε περιόδους παρατεταμένης κρίσης η επίκληση στην υπέρτατη φιγούρα του Φιντέλ, τον οποίο ο κουβανικός λαός λατρεύει σε τεράστιο βαθμό, όποιες και αν είναι οι απόψεις του για την παρούσα κυβέρνηση και την κατάσταση που μαστίζει το Νησί της Επανάστασης, μπορεί να λειτουργήσει ενωτικά και συσπειρωτικά στο εσωτερικό, ενώ το ίδιο το συνέδριο και η διεθνής υποστήριξη που εκδηλώθηκε σε αυτό (και άρα, στην Κουβανική Επανάσταση), στέλνει μήνυμα αντίστασης. Η Κούβα κοιτάζει το τέρας στα μάτια και τραγουδά: «Δεν παίχτηκε η παρτίδα μας ακόμη».