Την κυβερνητική προσέγγιση στην αξιολόγηση της δασοπροστασίας και της Πολιτικής Προστασίας αμφισβητούν, με κοινή τους ανακοίνωση, ο βουλευτής Αργολίδας και υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Πουλάς, και ο τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας, Μιχάλης Χάλαρης.

Οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ αναφέρουν ότι οι πρόσφατες αναρτήσεις του υπουργού Επικρατείας για τη δασοπροστασία και την Πολιτική Προστασία επιχειρούν να δώσουν μια τεχνοκρατική απάντηση στην κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση. Όπως υποστηρίζουν, στην πράξη επιβεβαιώνουν την ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο και αντικειμενικό σύστημα αξιολόγησης.

Σύμφωνα με τους ίδιους, η αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας δεν μπορεί να κρίνεται αποκλειστικά από την έκταση των καμένων περιοχών. Όπως επισημαίνουν, απαιτείται ένα ευρύτερο σύνολο δεικτών, στο οποίο θα περιλαμβάνονται η πρόληψη, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ο χρόνος πρώτης απόκρισης, η προστασία της ανθρώπινης ζωής, η διαθεσιμότητα των μέσων, η αποτελεσματικότητα των έργων πρόληψης, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, καθώς και η λογοδοσία μετά από κάθε μεγάλη κρίση.

Οι κ. Πουλάς και Χάλαρης σημειώνουν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη αναδείξει στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη για ένα τέτοιο σύστημα και διαχωρίζουν τη δική τους προσέγγιση από εκείνη της κυβέρνησης.

«Το ΠΑΣΟΚ ζητά δείκτες για να υπάρχει έλεγχος. Η κυβέρνηση τους χρησιμοποιεί επιλεκτικά για να τεκμηριώσει τη δική της αποτίμηση της πολιτικής της», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Αιχμές για το AntiNero

Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν στο πρόγραμμα AntiNero, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει μια αναγκαία δημόσια πολιτική πρόληψης ως επικοινωνιακό επίτευγμα.

Το ΠΑΣΟΚ θέτει σειρά ερωτημάτων για την υλοποίηση των έργων και συγκεκριμένα για το αν ολοκληρώθηκαν πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, αν συνδέθηκαν με τα επιχειρησιακά σχέδια των αρμόδιων φορέων, αν υπήρχε πλήρης γεωχωρική αποτύπωση και αν αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητά τους σε περιοχές που στη συνέχεια επλήγησαν από πυρκαγιές.

Όπως υποστηρίζουν, χωρίς τεκμηριωμένες απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, η διαπίστωση ότι «το AntiNero δουλεύει» αποτελεί κυβερνητικό ισχυρισμό και όχι αυτομάτως επιστημονικά τεκμηριωμένο συμπέρασμα.

Παράλληλα, ασκούν κριτική στη χρήση του ποσοστού του «καθαρού δάσους» ως βασικού δείκτη για την αποτίμηση των πυρκαγιών. Όπως σημειώνουν, η εικόνα παραμένει ελλιπής όταν δεν συνυπολογίζεται το σύνολο της φυσικής βλάστησης που επηρεάζεται από τις πυρκαγιές.

Οι ενστάσεις για το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ

Οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ θέτουν ζήτημα και για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η πρόοδος του προγράμματος ΑΙΓΙΣ.

Όπως αναφέρουν, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι οι εξαγγελίες και οι προμήθειες μεταφράζονται αυτομάτως σε ενίσχυση των πραγματικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων. Για να τεκμηριωθεί μια τέτοια σχέση, υποστηρίζουν, απαιτούνται στοιχεία σχετικά με τον χρόνο πρώτης απόκρισης, την πραγματική διαθεσιμότητα των μέσων και τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται επιχειρησιακά.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα πυροσβεστικά αεροσκάφη, με τους κ. Πουλά και Χάλαρη να διευκρινίζουν ότι η προμήθεια επτά νέων DHC-515 αποτελεί διαφορετικό πρόγραμμα από την αναβάθμιση των επτά υφιστάμενων Canadair CL-415.

Όπως σημειώνουν, η αναβάθμιση των CL-415 είχε ενταχθεί αυτοτελώς στο Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 43 εκατ. ευρώ. Σήμερα, όπως αναφέρουν, συνεχίζεται με διαφορετική χρηματοδοτική βάση, μέσω δανείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στο πλαίσιο του ΑΙΓΙΣ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2030.

Το ΠΑΣΟΚ διευκρινίζει ότι η απένταξη ενός έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την ακύρωσή του. Σημαίνει, ωστόσο, ότι το έργο δεν υλοποιείται πλέον μέσω του αρχικού χρηματοδοτικού εργαλείου και με το αρχικό χρονοδιάγραμμα.

«Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποια έργα είχαν αρχικά ενταχθεί, ποια ορόσημα ανέλαβε να εκπληρώσει, ποια από αυτά υλοποιήθηκαν εντός του συμφωνημένου χρόνου και ποια μεταφέρθηκαν σε άλλες πηγές χρηματοδότησης», αναφέρουν.

«Η Πολιτική Προστασία δεν είναι μόνο αντίδραση»

Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται επίσης ότι η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να περιορίζεται στην αποτελεσματική διαχείριση μιας καταστροφής μετά την εκδήλωσή της.

Όπως σημειώνουν, το 112 αποτελεί σημαντικό εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης και οργανωμένης απομάκρυνσης, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την πρόληψη, τα τοπικά σχέδια εκκένωσης, τις ασφαλείς οδούς διαφυγής, την ανθεκτικότητα των οικισμών και τον σχεδιασμό στις περιοχές όπου το δάσος συναντά τον οικιστικό ιστό.

«Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο ως αποτελεσματικός μηχανισμός αντίδρασης. Πρέπει να αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας, έγκαιρης προειδοποίησης, συντονισμού, απόκρισης, αποκατάστασης και θεσμικής μάθησης», τονίζουν.

Κλείνοντας, οι κ. Πουλάς και Χάλαρης καλούν την κυβέρνηση να δώσει στη δημοσιότητα αναλυτικά και συγκρίσιμα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, τη διαθεσιμότητα των μέσων, τα έργα πρόληψης και την πορεία των έργων που χρηματοδοτούνται.

«Οι δείκτες δεν υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν την κυβέρνηση. Υπάρχουν για να επιτρέπουν στην κοινωνία να την αξιολογεί», καταλήγουν.