Έντονη αντιπαράθεση για τη χρήση αστυνομικής βίας στη Γαλλία προκαλούν οι σοβαροί τραυματισμοί μαθητών κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων των τελευταίων εβδομάδων για τις συνθήκες στα σχολεία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η υπηρεσία εσωτερικών υποθέσεων της αστυνομίας (IGPN) διερευνά 24 υποθέσεις που συνδέονται με την αστυνομική διαχείριση των διαδηλώσεων, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά με τραυματισμούς από πλαστικές σφαίρες, χειροβομβίδες κρότου-λάμψης, δακρυγόνα και γκλομπ.

Η αστυνομία έχει προχωρήσει σε 6.877 συλλήψεις μέσα σε διάστημα μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων, με τους περισσότερους συλληφθέντες να είναι ανήλικοι. Παράλληλα, οι αρχές αναφέρουν ότι έχουν τραυματιστεί περίπου 700 αστυνομικοί, ενώ σχολεία έχουν υποστεί εμπρησμούς και λεηλασίες και έχουν σημειωθεί επιθέσεις εναντίον εκπαιδευτικών και πολιτών.

Οι κινητοποιήσεις, που έχουν προκαλέσει εκτεταμένες εντάσεις, αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για τις μεθόδους καταστολής που χρησιμοποιούν οι γαλλικές αρχές, αλλά και για τη στάση της κυβέρνησης του Εμανουέλ Μακρόν απέναντι στη δυσαρέσκεια που εκφράζεται στους δρόμους ενόψει των εκλογών του 2027.

Σοβαροί τραυματισμοί ανηλίκων

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η υπόθεση του 14χρονου Εντέν, ο οποίος υπέστη κάταγμα στη γνάθο και πολλαπλά σπασμένα δόντια, όταν, σύμφωνα με την οικογένειά του και τη δικηγόρο της, χτυπήθηκε στο πρόσωπο από χειροβομβίδα δακρυγόνου που εκτοξεύτηκε από αστυνομικό σε μικρή απόσταση.

Το περιστατικό σημειώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο Σεντ-Ουέν-λομόν, ενώ ο έφηβος βρισκόταν σε τοίχο και χρησιμοποιούσε το κινητό του, σε απόσταση λίγων μέτρων από τη διαδήλωση. Σύμφωνα με την εισαγγελία, αστυνομικός τον πλησίασε και τον χτύπησε με γκλομπ, με τον νεαρό να αντιδρά κλοτσώντας τον. Στη συνέχεια, δεύτερος αστυνομικός φέρεται να εκτόξευσε χειροβομβίδα δακρυγόνου, η οποία τον χτύπησε στο πρόσωπο.

Η δικηγόρος της οικογένειας, Ελσα Μαρσέλ, δήλωσε ότι ο αστυνομικός τον πυροβόλησε στο στόμα και τον άφησε στο έδαφος χωρίς να καλέσει ασθενοφόρο. Η οικογένεια έχει καταθέσει μήνυση για απόπειρα ανθρωποκτονίας. Ο αστυνομικός τέθηκε επισήμως υπό έρευνα για πρόκληση τραυματισμού από δημόσιο λειτουργό που οδήγησε σε μόνιμη αναπηρία ή παραμόρφωση, οκτώ ημέρες μετά το συμβάν.

Σε άλλη υπόθεση, ένας 16χρονος στο προάστιο Αρζαντέιγ του Παρισιού τραυματίστηκε στο αριστερό μάτι από πυρά αστυνομικών, με το ενδεχόμενο μόνιμης βλάβης να παραμένει ανοιχτό. Δεν έχει αποσαφηνιστεί αν χτυπήθηκε από πλαστική σφαίρα ή από άλλο αντικείμενο. Σύμφωνα με την εκδοχή της αστυνομίας που μεταφέρθηκε στην εισαγγελία, ο νεαρός φέρεται να έμοιαζε με έναν από δύο νέους που είχαν εκτοξεύσει πυροτεχνήματα εναντίον αστυνομικών, οι οποίοι απάντησαν με πλαστικές σφαίρες.

Η πιο σοβαρή περίπτωση αφορά έναν 15χρονο στην πόλη Λανς, ο οποίος έχασε το χέρι του, πιθανότατα από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ. Ο υπουργός ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή της χρήσης των συγκεκριμένων χειροβομβίδων μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης.

Κριτική για τα όπλα και τις πρακτικές καταστολής

Όπως καταγράφει το Reuters, η δημοσιογραφική έρευνα για περιστατικά τραυματισμών από αστυνομική βία εντόπισε 28 υποθέσεις, εκ των οποίων οι 15 περιλαμβάνονται στις έρευνες της IGPN. Σε δύο περιπτώσεις καταγράφηκαν τραυματισμοί ή απώλεια όρασης από πλαστικές σφαίρες.

Ο ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Ρος, υποστηρίζει ότι η χώρα ξεχωρίζει αρνητικά στην Ευρώπη τόσο ως προς τη χρήση όπλων που χαρακτηρίζονται «λιγότερο θανατηφόρα» όσο και ως προς τον αριθμό των θυμάτων. Όπως δήλωσε, τέσσερις ανήλικοι υπέστησαν μη αναστρέψιμους τραυματισμούς μέσα σε διάστημα 12 ημερών, μια κατάσταση που, κατά τον ίδιο, δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη γαλλική ιστορία.

Ο ίδιος σημειώνει ότι πλαστικές σφαίρες και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης δεν χρησιμοποιούνται συνήθως για την αστυνόμευση διαδηλώσεων στη Βρετανία, την Ιταλία και τη Γερμανία, με εξαίρεση ορισμένες περιπτώσεις στο Αμβούργο. Στην Ισπανία, όπου η χρήση τους επιτρέπεται, έχουν προκαλέσει λιγότερους τραυματισμούς σε σύγκριση με τη Γαλλία, σύμφωνα με τον ερευνητή.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων η Διεθνής Αμνηστία, καθώς και πολιτικοί, ζητούν την οριστική απαγόρευση αυτών των όπλων. Ο δήμαρχος του Σεν-Ντενί, Μπαλί Μπαγκαγιόκο, από το κόμμα «Ανυπότακτη Γαλλία», τάχθηκε υπέρ της απόσυρσης των πλαστικών σφαιρών, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης και στην προστασία των νέων.

Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι των αστυνομικών συνδικάτων υπερασπίζονται τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, υποστηρίζοντας ότι είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση βίαιων καταστάσεων και την προστασία των αστυνομικών. Ο συνδικαλιστικός εκπρόσωπος Τιερί Κλερ χαρακτήρισε τραγικούς τους σοβαρούς τραυματισμούς ανηλίκων, αλλά υποστήριξε ότι δεν πρέπει να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι αστυνομικές πρακτικές. Κατά τον ίδιο, χωρίς τα μέσα ενδιάμεσης ισχύος, οι αστυνομικοί θα είχαν ως εναλλακτική μόνο τη χρήση θανατηφόρας βίας.

Η αντιπαράθεση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι έρευνες για τους τραυματισμούς βρίσκονται σε εξέλιξη και εντείνονται οι πιέσεις για αλλαγές στον τρόπο αντιμετώπισης των διαδηλώσεων. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το ερώτημα κατά πόσο η προστασία της δημόσιας τάξης μπορεί να δικαιολογεί τη χρήση όπλων που έχουν προκαλέσει σοβαρούς και ενδεχομένως μόνιμους τραυματισμούς σε ανηλίκους.