Η ψηφοφορία διεξάγεται σε περίπου 8.400 εκλογικά τμήματα, τα οποία άνοιξαν στις 7 το πρωί τοπική ώρα και αναμένεται να κλείσουν στις 8 το βράδυ. Την εκλογική διαδικασία παρακολουθούν εγχώριοι και διεθνείς παρατηρητές, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Δυνατότητα συμμετοχής έχουν και οι Σέρβοι που ζουν στο εξωτερικό, με περισσότερα από 102.000 άτομα να είναι εγγεγραμμένα σε εκλογικά τμήματα 37 χωρών. Παράλληλα, έχουν οριστεί επιπλέον εκλογικά τμήματα σε τέσσερις σερβικούς δήμους για ψηφοφόρους εγγεγραμμένους στο γειτονικό Κόσοβο.
Το κυβερνών κόμμα και η φοιτητική λίστα
Η εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιείται έπειτα από μήνες φοιτητικών διαδηλώσεων και πολιτικής αναταραχής, που οδήγησαν στην παραίτηση του προέδρου της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, τον Σεπτέμβριο. Ο Βούτσιτς επιδιώκει να επιστρέψει στην κυβέρνηση ως πρωθυπουργός, μέσω του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS).
Το SNS, που κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της Σερβίας από το 2012, συμμετέχει με τον συνδυασμό «Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία».
Απέναντί του βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η φοιτητική εκλογική λίστα «Φοιτητική Λίστα – Οι φοιτητές νικούν», η οποία αναδείχθηκε μέσα από τις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν την κατάρρευση στεγάστρου σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Το φοιτητικό κίνημα ζητά να αποδοθούν ευθύνες για την τραγωδία, να ενισχυθεί η διαφάνεια και να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις για την ενδυνάμωση του κράτους δικαίου και των δημόσιων θεσμών.
Στις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις που συμμετέχουν περιλαμβάνονται το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας (SPS), με επικεφαλής τον Ίβιτσα Ντάτσιτς, ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός «Ευρωπαϊκή Σερβία» και το εθνικιστικό μπλοκ «Αυθεντική Δεξιά».
Το εκλογικό σύστημα και ο σχηματισμός κυβέρνησης
Οι 250 έδρες της σερβικής Εθνοσυνέλευσης κατανέμονται με σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης και τη μέθοδο Ντ’ Οντ. Για την είσοδο στη Βουλή, οι εκλογικοί συνδυασμοί πρέπει κατά κανόνα να συγκεντρώσουν τουλάχιστον το 3% των ψήφων, ενώ οι συνδυασμοί που εκπροσωπούν εθνικές μειονότητες εξαιρούνται από το όριο.
Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 126 έδρες. Η εκλογική επιτροπή της χώρας είναι αρμόδια για τη συγκέντρωση και την ανακοίνωση των συνολικών αποτελεσμάτων.
Το νέο κοινοβούλιο πρέπει να συγκροτηθεί μέσα σε 30 ημέρες από τη δημοσίευση των οριστικών αποτελεσμάτων, ενώ η νέα κυβέρνηση πρέπει να σχηματιστεί εντός 90 ημερών από τη συγκρότηση της Βουλής.
Στο επίκεντρο οι σχέσεις με ΕΕ, Ρωσία και Κίνα
Η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται σε ένα περιβάλλον αντιπαραθέσεων για την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας, τις σχέσεις της με τη Ρωσία και την Κίνα, καθώς και τη διαμάχη με το γειτονικό Κόσοβο, το οποίο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του το 2008.
Η Σερβία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διατηρεί ωστόσο στενές σχέσεις με τη Μόσχα και δεν έχει συμμετάσχει στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το αποτέλεσμα των εκλογών θα καθορίσει τη σύνθεση του νέου κοινοβουλίου και τους πολιτικούς συσχετισμούς για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Πρόκειται για τις 15ες βουλευτικές εκλογές στη Σερβία από την καθιέρωση του πολυκομματικού συστήματος το 1990 και τις 10ες πρόωρες εκλογές. Οι προηγούμενες βουλευτικές εκλογές είχαν πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2023.