Παπανδρέου: «Η Ελλάδα θα είχε αποφύγει τα μνημόνια αν υπήρχε Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πριν από την κρίση»
Ο πρώην πρωθυπουργός εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση στην κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι επιχειρεί να παρεμποδίσει τη λογοδοσία και να απαξιώσει όσους ερευνούν υποθέσεις κατάχρησης ευρωπαϊκών πόρων. Έκανε, μάλιστα, λόγο για «απόπειρες συγκάλυψης», υποστηρίζοντας ότι οι καταγγελίες της Κοβέσι για τις πιέσεις που αντιμετώπισε στην Ελλάδα απαιτούν σοβαρές απαντήσεις.
«Καμία κυβέρνηση δεν δικαιούται να εμποδίζει την αποκάλυψη της αλήθειας», σημείωσε, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι η νέα ηγεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θα υπερασπιστεί την ανεξαρτησία του θεσμού με την ίδια αποφασιστικότητα.
Στη δήλωσή του, ο Γιώργος Παπανδρέου υπογράμμισε ότι η ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και τη διασφάλιση της ισονομίας, ανεξάρτητα από την πολιτική ή οικονομική ισχύ των εμπλεκομένων.
Όπως ανέφερε, η προειδοποίηση της Λάουρα Κοβέσι, καθώς ολοκληρώνει τη θητεία της, πρέπει να ακουστεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ υποστήριξε ότι ένας ανεξάρτητος θεσμός δεν πρέπει να αποδυναμώνεται εξαιτίας των ερευνών που διεξάγει.
«Η προειδοποίηση της Λάουρα Κοβέσι, καθώς ολοκληρώνει τη θητεία της, πρέπει να ακουστεί σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μια ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πρέπει να στηρίζεται επειδή κάνει τη δουλειά της – να μην αποδυναμώνεται επειδή οι έρευνές της ενοχλούν τους ισχυρούς».
Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε τη λειτουργία του κράτους δικαίου με την αρχή ότι κανείς δεν πρέπει να εξαιρείται από τον έλεγχο της Δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως αξιώματος, οικονομικής επιφάνειας ή πολιτικών διασυνδέσεων. Έδωσε, παράλληλα, έμφαση στην προστασία των πολιτών που δεν διαθέτουν ισχυρά μέσα παρέμβασης.
«Κράτος δικαίου σημαίνει ότι κανείς δεν εξαιρείται: κανένας πρωθυπουργός, κανένας υπουργός, κανένας πλούσιος, κανένα συμφέρον με πολιτικές διασυνδέσεις. Ο βαθύτερος σκοπός του είναι να προστατεύει εκείνους που έχουν τη λιγότερη δύναμη, τον πολίτη χωρίς διασυνδέσεις, τον έντιμο αγρότη, τον εργαζόμενο, τους πιο ευάλωτους στην κοινωνία μας. Όταν γίνεται κατάχρηση του δημοσίου χρήματος και εμποδίζεται η λογοδοσία, εκείνοι πληρώνουν το τίμημα».
Αναφερόμενος στο έργο της απερχόμενης Ευρωπαίας εισαγγελέως, ο κ. Παπανδρέου υποστήριξε ότι η ίδια και οι συνεργάτες της εκπλήρωσαν την αποστολή τους παρά τις πολιτικές επιθέσεις, τον εκφοβισμό και τις προσπάθειες υπονόμευσης της ανεξαρτησίας τους.
«Η Λάουρα Κοβέσι έκανε τη δουλειά της. Η ίδια και οι συνεργάτες της εκπλήρωσαν την αποστολή τους παρά τις πολιτικές επιθέσεις, τον εκφοβισμό και τις προσπάθειες υπονόμευσης της ανεξαρτησίας τους. Όσα καταγγέλλει για τις πιέσεις που αντιμετώπισαν στην Ελλάδα απαιτούν σοβαρές απαντήσεις».
Στη συνέχεια, εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στην ελληνική κυβέρνηση, αποδίδοντάς της προσπάθεια παρεμπόδισης της λογοδοσίας και απαξίωσης όσων διερευνούν υποθέσεις κατάχρησης ευρωπαϊκών κονδυλίων.
«Οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να εμποδίσει τη λογοδοσία και να απαξιώσει όσους ερευνούν την κατάχρηση ευρωπαϊκών πόρων είναι καταδικαστέες. Οι προσπάθειες αποπροσανατολισμού από την ουσία των ερευνών συνιστούν απόπειρες συγκάλυψης. Η απάντηση στα στοιχεία πρέπει να είναι η διαφάνεια και η συνεργασία με τη Δικαιοσύνη. Κάθε άνθρωπος δικαιούται το τεκμήριο της αθωότητας· καμία κυβέρνηση δεν δικαιούται να εμποδίζει την αποκάλυψη της αλήθειας».
Ο Γιώργος Παπανδρέου υποστήριξε ότι η προστασία του κράτους δικαίου δεν μπορεί να περιορίζεται στα εθνικά σύνορα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία βασίζεται σε κοινές αξίες και υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επίκληση της εθνικής κυριαρχίας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο αποφυγής της λογοδοσίας, ενώ η προστασία των ευρωπαϊκών πόρων συνδέεται άμεσα με την προστασία των πολιτών και της εμπιστοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
«Το κράτος δικαίου δεν μπορεί να σταματά στα εθνικά σύνορα – ιδιαίτερα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια Ένωση θεμελιωμένη σε κοινές αξίες και κοινές υποχρεώσεις. Η εθνική κυριαρχία δεν πρέπει ποτέ να γίνεται ασπίδα ατιμωρησίας. Προστασία των ευρωπαϊκών πόρων σημαίνει προστασία των πολιτών και της εμπιστοσύνης στην οποία στηρίζεται η Ένωσή μας».
Το πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασης του πρώην πρωθυπουργού αφορά την περίοδο πριν από την ανάληψη της διακυβέρνησης το 2009 και την εκτίμησή του για το ενδεχόμενο αποφυγής της προσφυγής της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης.
Ο κ. Παπανδρέου υποστήριξε ότι η ύπαρξη μιας Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με τις κατάλληλες αρμοδιότητες πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση θα μπορούσε να έχει αποκαλύψει εγκαίρως φαινόμενα κακοδιαχείρισης και συγκάλυψης από την προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση. Κατά την εκτίμησή του, κάτι τέτοιο θα είχε ενισχύσει τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία πριν από την εκδήλωση της κρίσης.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι η Ελλάδα θα είχε αποφύγει να προσφύγει στον μηχανισμό στήριξης της ΕΕ μαζί και τα μνημόνια, αν η Ευρώπη διέθετε μια Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και μια Λάουρα Κοβέσι πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Με τις αναγκαίες αρμοδιότητες, θα είχαν αποκαλύψει την κακοδιαχείριση και τη συγκάλυψη της προηγούμενης ελληνικής κυβέρνησης πριν αναλάβω την πρωθυπουργία το 2009. Αυτό θα είχε επιβάλει τη λογοδοσία και διασφαλίσει την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία πριν ξεσπάσει η καταστροφή. Ο ελληνικός λαός δεν θα είχε πληρώσει τόσο ακριβά πρακτικές και αλήθειες που του έκρυψαν».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί την πολιτική εκτίμηση του πρώην πρωθυπουργού για τις αιτίες και την εξέλιξη της ελληνικής κρίσης, συνδέοντας την έλλειψη αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου με τις συνέπειες που επωμίστηκε η ελληνική κοινωνία.
Κλείνοντας τη δήλωσή του, ο Γιώργος Παπανδρέου κάλεσε τη νέα ηγεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να διαφυλάξει την ανεξαρτησία του θεσμού και να μην υποκύψει σε πολιτικές πιέσεις, ισχυρά συμφέροντα ή πελατειακά δίκτυα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν αρκεί να κατοχυρώνεται τυπικά, αλλά απαιτεί επαρκείς πόρους, αρμοδιότητες και ουσιαστική στήριξη από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις εθνικές κυβερνήσεις.
«Ελπίζω η νέα ηγεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της με την ίδια αποφασιστικότητα. Δεν πρέπει ποτέ να υποκύψει σε ισχυρά λόμπι, πολιτικές πιέσεις ή πελατειακά δίκτυα, από όπου κι αν προέρχονται και όποιο πολιτικό χρώμα κι αν έχουν. Καθήκον της είναι να ακολουθεί τα στοιχεία και να εφαρμόζει τον νόμο χωρίς φόβο και χωρίς χαριστικές εξαιρέσεις».
Και πρόσθεσε:
«Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και οι εθνικές κυβερνήσεις οφείλουν να δώσουν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τους πόρους, τις αρμοδιότητες και την έμπρακτη στήριξη που χρειάζεται. Η ανεξαρτησία στα χαρτιά δεν αρκεί, όταν ένας θεσμός αποδυναμώνεται από την υποχρηματοδότηση, τις καθυστερήσεις ή την παρεμπόδιση του έργου του.
Οι ισχυροί οφείλουν να λογοδοτούν ενώπιον του νόμου. Οι πιο αδύναμοι πρέπει να μπορούν να στηρίζονται σε αυτόν. Η Ευρώπη οφείλει να τηρήσει αυτή την υπόσχεση».