Ο υπουργός Μεταφορών, Σον Ντάφι, ανακοίνωσε ότι ο εναέριος χώρος των ΗΠΑ άνοιξε ξανά στις 20:15 τοπική ώρα, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας θα γίνει σταδιακά και θα χρειαστούν ημέρες μέχρι να εξομαλυνθούν τα δρομολόγια των αεροπορικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ιστοσελίδας παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, μέχρι τις 23:30 είχαν ακυρωθεί σχεδόν 10.000 πτήσεις. Περισσότερες από 2.200 ακυρώσεις καταγράφηκαν για καθεμία από τις Delta Air Lines και American Airlines, ενώ οι ακυρώσεις της United Airlines έφτασαν τις 1.800. Σε μεγάλα αεροδρόμια, ορισμένα αεροσκάφη παρέμεναν για περισσότερες από πέντε ώρες σε αναμονή για θέση στάθμευσης.
Η τετράωρη καθήλωση των αεροσκαφών αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στα αεροπορικά προγράμματα για αρκετές ημέρες. Ο Ντάφι ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια σε ολόκληρη τη χώρα.
Υπερφόρτωση των συστημάτων επικοινωνίας
Σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών, το πρόβλημα εκδηλώθηκε στις 15:36, όταν παρουσιάστηκε αστάθεια στα συστήματα ραντάρ και επικοινωνιών των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Όπως εξήγησε, οι διακόπτες και οι δρομολογητές του συστήματος υπερφορτώθηκαν από τον όγκο των δεδομένων, με αποτέλεσμα να προκύψουν ασυνέπειες στις πληροφορίες που μεταδίδονταν.
Η απόφαση για τη διακοπή της λειτουργίας ελήφθη για λόγους ασφαλείας. Ο Ντάφι υποστήριξε ότι δεν υπήρξε πλήρης απώλεια των συστημάτων ραντάρ ή επικοινωνίας και ότι κατέστη δυνατό να προσγειωθούν με ασφάλεια χιλιάδες αεροσκάφη.
Ο ίδιος δήλωσε ότι η άμεση τεχνική βλάβη έχει αποκατασταθεί και ότι οι πτήσεις μπορούν να πραγματοποιούνται με ασφάλεια. Παράλληλα, ωστόσο, υπογράμμισε την ανάγκη συνολικής αναβάθμισης του παλαιού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, ώστε να αποφευχθούν ανάλογα περιστατικά.
Αίτημα για 50 δισ. δολάρια για την αναβάθμιση των υποδομών
Ο Ντάφι απέδωσε την κατάσταση στην παλαιότητα των υποδομών και στην ανεπαρκή χρηματοδότηση για την αντικατάστασή τους, ζητώντας από το Κογκρέσο να εγκρίνει κονδύλι ύψους 50 δισ. δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος.
Νωρίτερα την Παρασκευή, πριν από την εκδήλωση της βλάβης, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών είχαν ζητήσει την έγκριση χρηματοδότησης 30,1 δισ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.
Το περιστατικό αναδεικνύει τις χρόνιες δυσλειτουργίες ενός συστήματος που αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω της παλαιότητας του εξοπλισμού και των επικοινωνιακών υποδομών, αλλά και της έλλειψης αρκετών χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.
Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η βλάβη προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση ή από ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν έχει αποκλειστεί κανένα ενδεχόμενο.
Όπως ανέφερε, τα πρώτα στοιχεία παραπέμπουν σε τεχνική ή μηχανική αιτία. Στην έρευνα συμμετέχει και η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA), σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας.
Δύο στελέχη αεροπορικών εταιρειών ανέφεραν στο Reuters ότι η βλάβη φαίνεται να επηρέασε τηλεπικοινωνιακό δίκτυο υπό την εποπτεία της L3Harris Technologies, το οποίο διαχειρίζεται κρίσιμες ραδιοσυχνότητες που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές για την επικοινωνία με τους πιλότους. Η εταιρεία δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Χιλιάδες επιβάτες παρέμειναν εγκλωβισμένοι
Παρά την άρση της απαγόρευσης απογειώσεων, η ταλαιπωρία των επιβατών συνεχίστηκε. Από τη Βοστώνη έως το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη έως το Λος Άντζελες, οι αίθουσες αναχωρήσεων και τα γκισέ των αεροπορικών εταιρειών γέμισαν με επιβάτες που προσπαθούσαν να βρουν εναλλακτικές λύσεις, ενώ χιλιάδες άνθρωποι κινδύνευαν να περάσουν τη νύχτα στα αεροδρόμια.
Σύμφωνα με το Reuters, οι αεροπορικές εταιρείες δεν υποχρεούνται να καταβάλουν αποζημιώσεις στους επιβάτες που εγκλωβίστηκαν, καθώς η αιτία των ακυρώσεων ήταν η βλάβη στα συστήματα της FAA και όχι δική τους ευθύνη.
Η τελευταία φορά που είχε επιβληθεί πανεθνική διακοπή απογειώσεων μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA είχε αναστείλει τις εσωτερικές πτήσεις για περίπου 90 λεπτά.
Οι επιπτώσεις καταγράφηκαν και στις χρηματιστηριακές αγορές, με τις μετοχές των American Airlines, United Airlines και Delta να υποχωρούν κατά 1% έως 2% στις συναλλαγές μετά το κλείσιμο της αγοράς, ενώ η JetBlue σημείωσε πτώση περίπου 3%.