Ο κ. Ανδρουλάκης έκρινε την κυβέρνηση της ΝΔ ότι εκπροσωπεί μια κουλτούρα διακυβέρνησης, κατά την οποία όλο και περισσότερη εξουσία δίνεται σε λίγους, σημειώνοντας ότι «πολιτική αλλαγή σημαίνει και καλύτερη δημοκρατία και ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση και πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της Ελλάδας».

Τόνισε ότι «ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση νομοθετεί για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αποκαλύπτει μία ευρύτερη αντίληψη για την ίδια την εξουσία και τη λειτουργία του κράτους, αλλά και της δημοκρατίας». «Ένα κλειστό σύστημα εξουσίας», είπε και συνπλήρωσε πως «αυτό που έχουν βαφτίσει ως “επιτελικό κράτος”, λειτουργεί χωρίς κανένα όριο, όλα αποφασίζονται εκεί και όλοι οι υπόλοιποι πρέπει να το υπηρετούν».

Όπως εξήγησε ότι «αυτό για να επιτευχθεί πρέπει στο κράτος να μειώνεται η δύναμη κάθε θεσμικού αντίβαρου, να μην υπάρχει διαφάνεια, να υπάρχει πελατειακή εξάρτηση ακόμη και στα θέματα της αυτοδιοίκησης. Γι’ αυτό βλέπουμε όλη αυτή η διαδικασία να δημιουργεί τεράστιες αδυναμίες στη λειτουργία της αυτοδιοίκησης και του κράτους και στο τέλος να βλέπουμε αδιαφάνεια, διαφθορά, αναξιοκρατία και σκάνδαλα που βγαίνουν στην επικαιρότητα». Στη συνέχεια, εθεσε το ερώτημα αν θέλουμε μια αυτοδιοίκηση σε ομηρία.

Εστίασε ιδιαίτερα στο γεγονός οτι, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς δείκτες αποκέντρωσης, η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ ως προς τη δημοσιονομική αποκέντρωση, ενώ με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, ανάμεσα σε 153 χώρες η Ελλάδα παραμένει στην ουρά της κατάταξης. Πρόσθεσε ότι περισσότερες από 21.500 αρμοδιότητες εξακολουθούν να παραμένουν συγκεντρωμένες στο κεντρικό κράτος. Σχολίασε ότι η κυβέρνηση ζητά από τους δήμους να ανταποκριθούν στις ανάγκες του 2026, με προσωπικό που αντιστοιχεί στο 2012, και με αυξανόμενες αρμοδιότητες.

Υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε μια διαφορετική αντίληψη για την ίδια τη δημοκρατία, με την αιρετή Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, τον «Καποδίστρια», τον «Καλλικράτη», με περισσότερες αρμοδιότητες και πόρους. «Λίγους υποστηρίζετε και έτσι εκφράζεται και κάθε νομοθετική πρωτοβουλία σας. Δείτε το παράδειγμα της πολεοδομίας: Δεν ενισχύετε με προσωπικό την Τ.Α., με πόρους και τεχνική υποστήριξη, παίρνετε τις πολεοδομίες από τους δήμους. Για να τις δώσετε πού; Στους γενικούς γραμματείς σας;», σχολίασε.

Ανέφερε ότι το πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι να αντιμετωπιστεί η γραφειοκρατία, να έχει πολύ καλύτερες υπηρεσίες με διαφάνεια και να καταπολεμήσει τη διαφθορά, «αλλά να ελέγχετε τη διαφθορά οι ίδιοι». «Το στοίχημά σας δεν είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς, αλλά κρατάτε τα ηνία της διαφθοράς», πρόσθεσε.

«Ελπίζω», συμπλήρωσε, «και η πρωτοβουλία που πήρατε για την ηλεκτρονική ψήφο να μην έχει την τύχη άλλων πρωτοβουλιών, όπως αυτά που είδαμε από άλλους γ.γ. του ΥΠΕΣ, του πρώην γραμματέα Αποδήμων της ΝΔ, από την κ. Ασημακοπούλου, που καταδικάστηκαν. Και λέτε “και τι έγινε;”. Δεν έγινε τίποτα όταν κρίθηκαν ένοχοι για διαρροή προσωπικών δεδομένων 25.000 ανθρώπων;».

Ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε ότι ο Κώδικας που φέρνει η κυβέρνηση προς ψήφιση έχει τέσσερα σημεία με τα οποία το ΠΑΣΟΚ διαφωνεί κάθετα.

Αρχικά, όπως κρίνει, αποδυναμώνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση. Μίλησε για περίπλοκο εκλογικό σύστημα –«δεν είναι ούτε κατανοητό, ούτε εύχρηστο»– και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «νομοθετεί όχι βάσει της καλύτερης δημοκρατίας και της πιο ισχυρής αυτοδιοίκησης, αλλά πώς θα αντιμετωπίσει τους εσωτερικούς της κραδασμούς».

«Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με μαθηματικές πατέντες και αλγορίθμους που ελάχιστοι πολίτες καταλαβαίνουν», αλλά «λειτουργεί με καθαρή λαϊκή εντολή», σχολίασε και δεσμεύτηκε ότι το ΠΑΣΟΚ, εφόσον γίνει κυβέρνηση, «δεν θα επιτρέψει να εφαρμοστεί αυτός ο κατάπτυστος εκλογικός νόμος».

Το δεύτερο σημείο είναι ότι συγκεντρώνει «ακόμη περισσότερη εξουσία στα μονοπρόσωπα όργανα». Αντί να ενισχύονται τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, ενισχύονται ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης.

«Από τη μία πλευρά, η Δημοτική Επιτροπή μετατρέπεται ουσιαστικά σε μια μικρή κυβέρνηση του δήμου. Από την άλλη, το Δημοτικό Συμβούλιο, το κατεξοχήν δημοκρατικό και αντιπροσωπευτικό όργανο, υποβαθμίζεται. Πάλι περισσότερη εξουσία στους λίγους;», σχολίασε.

Τρίτο σημείο, κατά τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, είναι η εγκατάλειψη των τοπικών κοινοτήτων. «Πρέπει να δοθεί ρόλος στις τοπικές κοινωνίες, να είναι εισηγητές και να διαβουλεύονται. Αυτό σημαίνει μία Ελλάδα για όλους», τόνισε.

Τέταρτον, διαπίστωσε,, ότι δεν διασφαλίζεται πραγματική οικονομική αυτοτέλεια. «Αναθέτετε συνεχώς νέες αρμοδιότητες στους δήμους, αλλά χωρίς τους αντίστοιχους πόρους».

«Στον νέο Κώδικα δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι διαθέσιμοι πόροι θα επαρκούν για το πραγματικό κόστος των νέων αρμοδιοτήτων, τις αυξημένες ανάγκες πολιτικής προστασίας και τις πιέσεις ορεινών, νησιωτικών και απομακρυσμένων δήμων», σημείωσε.

Πρόσθεσε ότι αυτό δεν είναι οικονομική αυτοτέλεια, αλλά «ένας μόνιμος μηχανισμός ομηρίας της Αυτοδιοίκησης από το κεντρικό κράτος». Είπε ακόμη ότι η κυβέρνηση θέλει τον κάθε δήμαρχο και το κάθε δημοτικό συμβούλιο «μακρύ χέρι του Μαξίμου».

Ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση, ο Νίκος Ανδρουλάκης είπε ότι αν ενώσει κανείς αυτές τις τέσσερις επιλογές της ΝΔ, «αποκαλύπτεται η πραγματική φιλοσοφία της κυβέρνησης»: «Αλλοιώνετε τη δημοκρατική εντολή. Συγκεντρώνετε την εξουσία ακόμα περισσότερο σε λίγους. Υποβαθμίζετε για μια ακόμη φορά τις τοπικές κοινωνίες με προσβλητικό τρόπο. Διατηρείτε την αυτοδιοίκηση σε απόλυτη εξάρτηση από το εκάστοτε Μέγαρο Μαξίμου».

Είπε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ένα άλλο όραμα για την αυτοδιοίκηση, που να μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον της με σταθερούς πόρους και ξεκάθαρες αρμοδιότητες.

Έκανε λόγο για μια ολοκληρωμένη πρόταση που προβλέπει ξεκάθαρες αρμοδιότητες ανάμεσα στο κράτος, στις περιφέρειες και στους δήμους, πραγματική οικονομική αυτοτέλεια με σταθερούς πόρους, πιλοτική απόδοση του ΕΝΦΙΑ στην Αυτοδιοίκηση και διαφανείς κανόνες χρηματοδότησης, καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και το αναγκαίο προσωπικό, ισχυρή αυτοδιοίκηση με κοινωνικές υπηρεσίες, δημοτικές ενεργειακές κοινότητες και Ταμείο Περιφερειακής Ανθεκτικότητας για έργα πολιτικής προστασίας.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι «στις επόμενες εθνικές εκλογές, ο ελληνικός λαός έχει δύο επιλογές ριζικά διαφορετικές». Από τη μία, όπως είπε, βρίσκεται η αντίληψη της ΝΔ που εκφράζεται μέσω του επιτελικού κράτους, το οποίο «συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες, παράγει διαφθορά, αναξιοκρατία και ρουσφέτι». Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ προτάσσει τη δημοκρατική αποκέντρωση, την εμπιστοσύνη στην αυτοδιοίκηση, το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια και τον αποτελεσματικό έλεγχο των δημόσιων πόρων.

«Αυτές οι δύο αντιλήψεις θα συγκρουστούν στις επόμενες εθνικές εκλογές», είπε, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αλλαγή σημαίνει «καλύτερη δημοκρατία, ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση και πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της Ελλάδας».