Στον σχεδιασμό για την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, με αιχμή την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και την ενίσχυση των δυνατοτήτων της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ». Όπως ανέφερε, η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα του νέου αντιαεροπορικού και αντι-drone συστήματος αναμένεται να επιτευχθεί μέσα σε 34 μήνες, ενώ η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα θα είναι τουλάχιστον 25%.

Ο υπουργός περιέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» όχι ως ένα μεμονωμένο εξοπλιστικό σύστημα, αλλά ως ένα δικτυοκεντρικό πλέγμα που θα συνδέει νέα και υφιστάμενα οπλικά συστήματα, αισθητήρες και μέσα των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Στόχος είναι η δημιουργία επάλληλων ζωνών προστασίας πάνω από την ελληνική επικράτεια, υπό ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, στην εξωτερική ζώνη θα βρίσκεται το ισραηλινό σύστημα David’s Sling, για την αναχαίτιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων Κρουζ μεγάλου βεληνεκούς. Στη μεσαία ζώνη θα αναπτυχθεί το Barak MX, ενώ για τη μικρή και μέση ζώνη προβλέπεται το σύστημα Spyder. Τα δύο τελευταία θα αντικαταστήσουν παλαιότερα συστήματα.

Κεντρικό ρόλο θα έχει το εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο θα συγκεντρώνει και θα επεξεργάζεται πληροφορίες από τα υφιστάμενα συστήματα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, τις ναυτικές μονάδες και τους αισθητήρες των τριών Κλάδων. Όπως σημείωσε ο Νίκος Δένδιας, η μετάβαση από το μοντέλο C4I στο C5ISRT αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ενιαίου επιχειρησιακού οργανισμού, με δυνατότητα συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης, αναγνώρισης και στοχοποίησης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, επισημαίνοντας τον ρόλο των εγχώριων τεχνολογιών. Ως παράδειγμα ανέφερε το σύστημα «Κένταυρος», προϊόν συνεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, το οποίο ήδη χρησιμοποιείται σε φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι φορητά αντι-drone συστήματα ελληνικής κατασκευής εισέρχονται σε φάση μαζικής παραγωγής.

Εξοπλισμοί, drones και εγχώρια αμυντική βιομηχανία

Αναφερόμενος στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών, ο υπουργός υποστήριξε ότι οι προτεραιότητες διαμορφώνονται με βάση τα διδάγματα των σύγχρονων πολεμικών συγκρούσεων στην Ουκρανία, στον Καύκασο και στη Μέση Ανατολή. Ειδική έμφαση έδωσε στα drones, στα σμήνη μη επανδρωμένων συστημάτων και στις υποβρύχιες αυτόνομες πλατφόρμες, επισημαίνοντας ότι μέσα σχετικά χαμηλού κόστους μπορούν να προκαλέσουν ζημιές μεγάλης οικονομικής και επιχειρησιακής κλίμακας.

Παράλληλα, περιέγραψε τη μετάβαση σε ένα πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, στο οποίο, πέρα από τις παραδοσιακές στρατιωτικές διαστάσεις, εντάσσονται το διάστημα, ο κυβερνοχώρος και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα παράγοντες που μεταβάλλουν ριζικά τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Σχετικά με τη νέα Δομή Δυνάμεων, αναφέρθηκε στην κατάργηση 56 μονάδων και 126 δομών, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, θα εξοικονομήσει 530 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος πενταετίας. Επιπλέον, υποστήριξε ότι θα εξοικονομηθούν 600 εκατομμύρια ευρώ από υλικό μειωμένης επιχειρησιακής αξίας. Οι πόροι αυτοί, όπως ανέφερε, προορίζονται να ανακατανεμηθούν με βάση τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση και στις αποδοχές του προσωπικού.

Στις εξοπλιστικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η προμήθεια μαχητικών F-35, με τις πρώτες παραδόσεις να αναμένονται το 2028, καθώς και η αναβάθμιση 83 F-16 στο επίπεδο Viper. Για το Πολεμικό Ναυτικό, ο υπουργός αναφέρθηκε στην παραλαβή δύο επιπλέον φρεγατών FDI εντός του 2026, στην προμήθεια δύο φρεγατών FREMM τύπου Bergamini, με πρόβλεψη για δύο ακόμη, στην απόκτηση ναρκοθηρευτικών και στην αναβάθμιση των φρεγατών MEKO.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης μεταγωγικά αεροσκάφη C-390, πύραυλοι για τα ελικόπτερα Apache, επιπλέον συστήματα V-BAT και HERON, καθώς και υποβρύχιες πλατφόρμες.

Ο Νίκος Δένδιας έθεσε ως βασική επιδίωξη την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με ελάχιστη συμμετοχή 25% στα εξοπλιστικά προγράμματα, ποσοστό που, όπως είπε, πρόκειται να θεσμοθετηθεί. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η ανάπτυξη παραγωγικών και σχεδιαστικών δυνατοτήτων στην Ελλάδα, ώστε η χώρα να μην περιορίζεται στην προμήθεια έτοιμων οπλικών συστημάτων, αλλά να μπορεί να αναπτύσσει δικά της προϊόντα και να τα εξάγει.

Στρατιωτική παρουσία στο διάστημα και συνεργασία με το MIT

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και την ανάπτυξη διαστημικών δυνατοτήτων για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Ο υπουργός αναφέρθηκε στην απόκτηση γεωστατικού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών, τριών δορυφόρων μέσης τροχιάς μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS, καθώς και δορυφόρων ραντάρ σε συνεργασία με την Πολωνία. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η Διοίκηση Διαστήματος αναμένεται να εγκαινιαστεί τον Δεκέμβριο.

Για την ανάπτυξη αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, αναφέρθηκε στη συνεργασία του ΕΛΚΑΚ με το πρόγραμμα MIT Sea Grant, η οποία αφορά τη θαλάσσια ρομποτική και τις αυτόνομες πλατφόρμες. Όπως σημείωσε, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εκπαιδευτικές δράσεις με τη συμμετοχή της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων και Ελλήνων ερευνητών.

Επιπλέον, γνωστοποίησε ότι έχουν ολοκληρωθεί δοκιμές με μη επανδρωμένο σκάφος τύπου Corsair της εταιρείας Saronic και ότι έχει υποβληθεί αίτημα προμήθειας μέσω διακρατικής συμφωνίας. Παράλληλα, το ΚΥΣΕΑ έχει εγκρίνει την απόκτηση υποβρύχιων οχημάτων ειδικών επιχειρήσεων, οκτώ από τα οποία πρόκειται να κατασκευαστούν στον Σκαραμαγκά. Ως χρονικό ορόσημο για την ανάπτυξη αυτόνομων πλατφορμών έθεσε το 2030, με στόχο, όπως είπε, η Ελλάδα να βρίσκεται στην πρωτοπορία της Ευρώπης.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο και ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο υπουργός χαρακτήρισε παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η κύρωσή του από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα ούτε του προσδίδει νομιμότητα. Εξέφρασε, παράλληλα, ανησυχία για την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στην περιοχή της Βεγγάζης, συνδέοντας τις εξελίξεις τόσο με την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και με ενδεχόμενες επιπτώσεις στις μεταναστευτικές ροές.

Αντιπαρέβαλε το τουρκολιβυκό μνημόνιο με τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου, την οποία είχε υπογράψει ως υπουργός Εξωτερικών, χαρακτηρίζοντάς την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και το ενδεχόμενο νέας έντασης με την Άγκυρα, ο Νίκος Δένδιας διευκρίνισε ότι το έργο δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Εξαίρεση, όπως εξήγησε, αποτελεί η έκδοση NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.

Αναφερόμενος στην τουρκική νομοθετική πρωτοβουλία για τη «Γαλάζια Πατρίδα», εξέφρασε ανησυχία για τη διεύρυνση των τουρκικών διεκδικήσεων, υποστηρίζοντας ότι η εσωτερική νομοθεσία μιας χώρας δεν μπορεί να ανατρέψει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Επανέλαβε, μάλιστα, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί, όπως είπε, περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας ή παραίτηση από κυριαρχικά δικαιώματα.

Αυτοδυναμία και μετεκλογικές συνεργασίες

Τέλος, ο υπουργός τοποθετήθηκε και για τις πολιτικές εξελίξεις, επιμένοντας ότι η αυτοδυναμία αποτελεί προγραμματική επιδίωξη της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένο εκλογικό ποσοστό ως στόχο. Υποστήριξε ότι το κόμμα θα πρέπει να ζητήσει από τους πολίτες νέα εντολή στη βάση ενός σαφούς κυβερνητικού προγράμματος.

Χαρακτήρισε, παράλληλα, πρόωρη τη συζήτηση για τις μετεκλογικές συνεργασίες, εκτιμώντας ότι απομακρύνει τη συζήτηση από την παρουσίαση της πολιτικής πρότασης της Νέας Δημοκρατίας. Σε ερώτηση για τον Αντώνη Σαμαρά, επανέλαβε ότι ο πρώην πρωθυπουργός δικαιούται, λόγω της θεσμικής και πολιτικής του διαδρομής, να διατυπώνει τις απόψεις του.