Σε περιοριστικά μέτρα για την κυκλοφορία και τις δημόσιες συναθροίσεις προχώρησαν οι γαλλικές αρχές μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις του Σαββατοκύριακου 17 και 18 Οκτωβρίου, οι οποίες συνοδεύτηκαν από συγκρούσεις με την αστυνομία και εκτεταμένες καταστροφές.
Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 550.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην αύξηση του κόστους ζωής, στις υψηλές τιμές των καυσίμων και στην επιδείνωση των δημόσιων υπηρεσιών, ιδιαίτερα στον τομέα της εκπαίδευσης.
Οι κινητοποιήσεις είχαν ξεκινήσει τον προηγούμενο μήνα με πρωτοβουλία μαθητών και φοιτητών, οι οποίοι ζητούσαν τη βελτίωση των συνθηκών στα σχολεία. Στη συνέχεια, το κίνημα διευρύνθηκε, αποκτώντας ευρύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά και προσελκύοντας τη συμμετοχή συνδικάτων και διαφορετικών οργανώσεων.
Στο Παρίσι, η απαγόρευση κυκλοφορίας τέθηκε σε ισχύ από τις 23:00 της Δευτέρας έως τις 06:00 της Τρίτης στην πλατεία Δημοκρατίας (Place de la République) και στην περιοχή Λε Αλ (Les Halles), δύο σημεία όπου είχαν συγκεντρωθεί διαδηλωτές κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.
Παράλληλα, απαγορεύτηκαν οι μη εγκεκριμένες συγκεντρώσεις σε άλλα σημεία του κέντρου της πρωτεύουσας, ενώ έκλεισαν για λόγους ασφαλείας σταθμοί του μετρό και του προαστιακού σιδηροδρόμου, μεταξύ των οποίων οι République και Châtelet.
Αντίστοιχα μέτρα, με διαφορετικό περιεχόμενο ανάλογα με την περιοχή, ανακοινώθηκαν στη Μασσαλία, τη Λυών, το Μπορντό, τη Νίκαια και τη Λιλ, καθώς και σε άλλες πόλεις. Ορισμένοι περιορισμοί αφορούσαν ειδικά την κυκλοφορία νέων ή την πραγματοποίηση δημόσιων συναθροίσεων.
Στην πρωτεύουσα, αστυνομικές δυνάμεις απέκλεισαν δρόμους και απομάκρυναν πολίτες από τις περιοχές όπου ίσχυε η απαγόρευση, ενώ το πρόστιμο για όσους παρέμεναν στα συγκεκριμένα σημεία ανερχόταν σε 55 ευρώ.
Τα μέτρα προκάλεσαν αντιδράσεις από κατοίκους, οι οποίοι αμφισβήτησαν την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητά τους. «Δεν μιλάμε πλέον παρά μόνο για τις σπασμένες βιτρίνες. Δεν μιλάμε καθόλου για τις εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων που βγήκαν στους δρόμους. Τα αιτήματα έχουν ξεχαστεί», δήλωσε στην εφημερίδα Le Parisien η 24χρονη Ζοάνα, εκφράζοντας την ανησυχία της για το γεγονός ότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στα επεισόδια αντί στα κοινωνικά αιτήματα των διαδηλωτών.
«Ίσως έχασε τον έλεγχο η αστυνομία σε ορισμένες πόλεις…»
Η αντιμετώπιση των διαδηλώσεων προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές να αναγνωρίζει ότι η αστυνομία έχασε τον έλεγχο σε ορισμένες πόλεις.
Ο Νουνιές υπέβαλε την παραίτησή του την Κυριακή, ωστόσο ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεν την έκανε δεκτή, επικαλούμενος την ανάγκη να διατηρηθεί η επιχειρησιακή διοίκηση των δυνάμεων ασφαλείας.
Ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε, παράλληλα, διαφάνεια σχετικά με τις αστοχίες των υπηρεσιών πληροφοριών και τις αδυναμίες στην πρόβλεψη της έκτασης των κινητοποιήσεων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde, οι αρχικές εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών προέβλεπαν ότι εκτός της περιφέρειας του Παρισιού θα συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις από 60.000 έως 110.000 άνθρωποι. Ακόμη και οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις, που ανέβαζαν τον αριθμό στους 200.000, αποδείχθηκαν σημαντικά χαμηλότερες από την τελική συμμετοχή.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών είχαν, ωστόσο, προειδοποιήσει για αυξημένο κίνδυνο επεισοδίων, επισημαίνοντας την έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια, τη δυναμική των μαθητικών κινητοποιήσεων και την απουσία ενιαίου οργανωτικού συντονισμού.
Συνολικά, 60.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες αναπτύχθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Ο αριθμός ήταν μικρότερος από εκείνον που είχε διατεθεί σε προηγούμενες μεγάλες κινητοποιήσεις, γεγονός που ενίσχυσε τη συζήτηση για το κατά πόσο οι διαθέσιμες δυνάμεις επαρκούσαν για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Περισσότερες από 2.500 συλλήψεις και εκατοντάδες τραυματισμοί
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι τραυματίστηκαν 997 αστυνομικοί και χωροφύλακες, επτά εκ των οποίων σοβαρά.
Σοβαρότατοι ραυματισμοί καταγράφηκαν και μεταξύ των διαδηλωτών.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), ένας διαδηλωτής έχασε το χέρι του από έκρηξη χειροβομβίδας που χρησιμοποιήθηκε από την αστυνομία για τον έλεγχο του πλήθους.
Η χρήση μέσων καταστολής βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Σύμφωνα με προσωρινή καταμέτρηση της Le Monde, στο Παρίσι, τη Λυών, τη Μασσαλία και το Μπορντό χρησιμοποιήθηκαν περισσότερες από 19.000 χειροβομβίδες διαφόρων τύπων.
Οι πρώτες υποθέσεις ενώπιον της Δικαιοσύνης
Οι πρώτοι συλληφθέντες οδηγούνται ενώπιον της γαλλικής Δικαιοσύνης, με τα δικαστήρια να εξετάζουν τη συμμετοχή τους στα επεισόδια και τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των αστυνομικών επιχειρήσεων.
Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, κατοχή αντικειμένων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε βίαιες ενέργειες, επιθέσεις και εξύβριση αστυνομικών.
Οι πρώτες δικαστικές αποφάσεις περιλαμβάνουν τόσο καταδικαστικές ποινές όσο και αθωώσεις. Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι έρευνες για την ταυτοποίηση προσώπων που φέρονται να εμπλέκονται σε καταστροφές και λεηλασίες.
Παραμένει, παράλληλα, ανοιχτό το ζήτημα της διάκρισης ανάμεσα στην απλή συμμετοχή στις διαδηλώσεις και στην τέλεση αξιόποινων πράξεων.
Λεκορνί: Οι δήμαρχοι θα μπορούν να επιβάλουν απαγορεύσεις κυκλοφορίας όπου κρίνεται απαραίτητο
Μετά την κυβερνητική σύσκεψη της Δευτέρας, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε ότι οι δήμαρχοι θα έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν απαγορεύσεις κυκλοφορίας όπου κρίνεται απαραίτητο. Δεν απέκλεισε, επίσης, το ενδεχόμενο κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Παράλληλα, ανακοίνωσε οικονομική στήριξη για τις περιοχές που επλήγησαν από τα επεισόδια, καθώς και τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού ενίσχυσης εργαζομένων οι οποίοι αδυνατούν να εργαστούν εξαιτίας των καταστροφών.
Ο Λεκορνί ακόμη, κατηγόρησε τους πολιτικούς του αντιπάλους, λέγοντας ότι επιδιώκουν να προκαλέσουν χάος ενόψει των προεδρικών εκλογών. Ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λικ Μελανσόν, απέρριψε τις κατηγορίες και κάλεσε τον πρωθυπουργό είτε να παρουσιάσει αποδείξεις είτε να ζητήσει συγγνώμη.