Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα ολοκληρώνει τον δεύτερο χρόνο της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας και ετοιμάζεται να αναλάβει την προεδρία του τον επόμενο μήνα, χαρακτηρίζοντας την περίοδο «εξαιρετικά επικίνδυνη» και υπογραμμίζοντας ότι η αναζωογόνηση της πολυμέρειας είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

 Θαλάσσια ασφάλεια και «γεφυροποιός» ρόλος

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) παράδειγμα επιτυχούς πολυμέρειας, καθώς παρέχει «το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι διαφορές μπορούν να διευθετούνται ειρηνικά και όχι μέσω της χρήσης βίας».

Αναφερόμενος στις εντάσεις από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η πίεση μέσω στρατηγικών θαλάσσιων οδών έχουν σοβαρές συνέπειες για τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις αγορές ενέργειας και την επισιτιστική ασφάλεια. Η Ελλάδα, είπε, θα διατηρήσει τη θαλάσσια ασφάλεια ως υψηλή προτεραιότητα κατά την επικείμενη προεδρία της, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων από αναδυόμενες τεχνολογίες.

Παρουσιάζοντας τη χώρα ως περιφερειακό παράγοντα, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι «γεφυροποιός» και «δεν είναι ταραχοποιός», επισημαίνοντας τις στρατηγικές συνεργασίες της στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.

 Γάζα, Συρία και Λίβανος

Για τη Γάζα, ζήτησε την αποτελεσματική εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που συμφωνήθηκε το προηγούμενο έτος, επέμεινε ότι η Χαμάς «δεν μπορεί να έχει κανέναν ρόλο» στο μέλλον της περιοχής και επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών. Εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και υποστήριξε τις προσπάθειες ενίσχυσης του Λιβάνου και αποτροπής κενού ασφαλείας μετά τη λήξη της εντολής της UNIFIL.

Για τη Συρία, ζήτησε μια χώρα με συμπερίληψη, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις, με μεγαλύτερη προστασία των θρησκευτικών και εθνοτικών κοινοτήτων.

«Ο διάλογος δεν συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες»

Αναφερόμενος στην Τουρκία, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η Ελλάδα έχει καταβάλει σταθερή προσπάθεια τα τελευταία τρία χρόνια για τη βελτίωση των σχέσεων, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.

Επανέλαβε ότι η UNCLOS παρέχει «το μόνο θεσμικό πλαίσιο» για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας ελληνοτουρκικής διαφοράς: την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών. Τόνισε δε ότι ο διάλογος «δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη», ούτε με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων.

Για το Κυπριακό, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή και κατοχή, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «λυδία λίθο» για την αξιοπιστία του ΟΗΕ. Η Ελλάδα, ανέφερε, στηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο «την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής», σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

 Ουκρανία και Σουδάν

Για την Ουκρανία, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς το Κίεβο, καταδίκασε τις επιθέσεις κατά αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών και τόνισε ότι η διπλωματία πρέπει να οδηγήσει σε «άμεση κατάπαυση του πυρός και διαρκή ειρήνη» βασισμένη στις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ. Η Ουκρανία πρέπει να έχει «αποφασιστικό λόγο για το μέλλον της», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από τις διαπραγματεύσεις.

Για το Σουδάν, ζήτησε τον τερματισμό των ξένων παρεμβάσεων, τη λογοδοσία για εγκλήματα πολέμου και μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία υπό σουδανική ιδιοκτησία.

 Προεδρία της ΕΕ και οικονομία

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον οικονομικό μετασχηματισμό της Ελλάδας, επικαλούμενος ανάπτυξη ταχύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ξένες επενδύσεις, μείωση του δημόσιου χρέους, ψηφιοποίηση και βελτιωμένο κόστος δανεισμού. Η χώρα, είπε, θα αξιοποιήσει την προεδρία της στο Συμβούλιο της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 για μια Ευρώπη «πιο ανταγωνιστική, πιο ασφαλή, πιο ικανή να υπερασπίζεται τον εαυτό της», προωθώντας ενεργειακά έργα και έργα συνδεσιμότητας που θα ενώνουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή, τον Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική.

 Τεχνητή νοημοσύνη

Ο πρωθυπουργός ολοκλήρωσε την ομιλία του με εκτενή προειδοποίηση για την τεχνητή νοημοσύνη, υποστηρίζοντας ότι οι κίνδυνοι από μια «ανεξέλεγκτη και μη ρυθμισμένη» ανάπτυξή της θα μπορούσαν να υπερβούν τα οφέλη, επικαλούμενος πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας, συγκέντρωση πλούτου και επιπτώσεις στις ανθρώπινες σχέσεις.

Απέρριψε ως «αφελή» την ιδέα της εθελοντικής αυτορρύθμισης από τις εταιρείες τεχνολογίας και ζήτησε οι εταιρείες ΤΝ να αδειοδοτούνται βάσει συγκεκριμένων απαιτήσεων που θα αφορούν τις ανθρώπινες αξίες, τη διαφάνεια και την ασφάλεια. Παραλληλίζοντας τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης με εκείνη της πυρηνικής τεχνολογίας, κατέληξε: «Το ίδιο πρέπει να γίνει τώρα, και πρέπει να γίνει γρήγορα».