Εν αναμονή της υπογραφής του «μνημονίου κατανόησης» μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν την Παρασκευή στην Ελβετία, οι δημόσιες δηλώσεις από τις δύο πλευρές αναδεικνύουν τον εύθραυστο χαρακτήρα του συμβιβασμού που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δοθεί στη δημοσιότητα, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και διεθνώς.

Οι διαφορετικές ερμηνείες για τους όρους της συμφωνίας, αλλά και η μεταφορά κρίσιμων ζητημάτων σε επόμενες φάσεις διαπραγματεύσεων μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας, συνηγορούν στο ότι ένας προσωρινός συμβιβασμός δεν αποκλείεται να λειτουργήσει ως προοίμιο νέων γύρων κλιμάκωσης.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η προκαταρκτική συμφωνία έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά από τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου στο ελβετικό θέρετρο Μπιούργκενστοκ, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και του προέδρου της ιρανικής Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Μετά την υπογραφή του μνημονίου θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις για σειρά ανοιχτών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων το καθεστώς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τα σχέδια «ανοικοδόμησης» της χώρας με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και συμμάχων τους.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από τη Σύνοδο Κορυφής της G7, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση «θα πέσει βροχή η κόλαση».

Γρίφος το μέλλον των εχθροπραξιών στον Λίβανο – «Χωρίς τις ΗΠΑ δε θα υπήρχε Ισραήλ», λέει ο Τραμπ

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του τερματισμού του πολέμου που έχει εξαπολύσει το Ισραήλ στον Λίβανο, με το Ιράν να επιμένει ότι πρέπει να αποτελέσει μέρος της συνολικής συμφωνίας.

Ο Τραμπ, μιλώντας στο περιθώριο της G7 στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας, υποστήριξε ότι «χωρίς τις ΗΠΑ το Ισραήλ δεν θα υπήρχε», ενώ ανέφερε πως, παρά τις καλές σχέσεις με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, διατηρεί επιφυλάξεις για τη στάση του στο Λίβανο, λέγοντας «ο Μπίμπι πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη υπευθυνότητα στον Λίβανο», σημειώνοντας ότι δεν εγκρίνει πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες. Σε αυτό το πλαίσιο, φέρεται να πρότεινε την ανάθεση επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ σε δυνάμεις που δρουν στη Συρία, λέγοντας ότι θα μπορούσαν να είναι πιο αποτελεσματικές.

Το Ισραήλ «πολεμά ενάντια στη Χεζμπολάχ για πάρα πολύ καιρό» και «πάρα πολλοί άνθρωποι σκοτώνονται», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Δεν χρειάζεται να καταστρέφεις ένα ολόκληρο κτίριο κάθε φορά που ψάχνεις για κάποιον, επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε αυτά τα κτίρια», ανέφερε ο Τραμπ, μιλώντας στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7 στο Εβιάν.

Αναφερθείς, όμως, στον Σύρο ηγέτη Άχμαντ αλ Σάρα, τον οποίο εκτιμά ιδιαίτερα, ο Τραμπ είπε: «Δεν είναι προσκοπάκι, αλλά έχει κάνει απίστευτη δουλειά» στη Συρία. «Τα πάει πολύ καλά με τη Χεζμπολάχ», πρόσθεσε ο Τραμπ, αναφερόμενος στον Σύρο ομόλογό του, ο οποίος πριν αναλάβει την ηγεσία Συρία, βρισκόταν σε μια λίστα τζιχαντιστών που καταζητούνταν από τις ΗΠΑ.

«Αν το Ισραήλ δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά χωρίς να σκοτώνει τους πάντες, αυτός θα την κάνει», υποστήριξε.

Από την πλευρά του, ο εγκληματίας πολέμου Νετανιάχου ξεκαθάρισε τη Δευτέρα ότι η χώρα του θα διατηρήσει τα στρατεύματά της στον Λίβανο παρά την προκαταρκτική συμφωνία, επισημαίνοντας ότι ο αγώνας δεν έχει τελειώσει.

Ο ίδιος κατέστησε σαφές ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στις ζώνες ασφαλείας για όσο διάστημα απαιτείται.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί τόνισε ότι ο τερματισμός των συγκρούσεων σε Ιράν και Λίβανο είναι αλληλένδετος και ότι η Τεχεράνη θα θεωρήσει συνέχιση της παρουσίας ισραηλινών δυνάμεων στον Λίβανο ως παραβίαση της συμφωνίας. Όπως ανέφερε, ο πόλεμος δεν μπορεί να θεωρηθεί λήξαν χωρίς αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα κατεχόμενα εδάφη.

Ιρανικά τάνκερ έσπασαν τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ιρανικά πλοία φέρεται να διέσχισαν γραμμή αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ χωρίς εμπόδια. Συγκεκριμένα,

Τουλάχιστον δύο πολύ μεγάλα πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια του Ιράν βγήκαν από την περίμετρο του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, που επιβάλλεται τους τελευταίους περίπου δυο μήνες.

Τα δεξαμενόπλοια αυτά μετέφεραν συνολικά 3,8 εκατομμύρια βαρέλια αργού.

Την είδηση μετέδωσε αργά χθες βράδυ (16/06) η εξειδικευμένη υπηρεσία παρακολούθησης των θαλάσσιων μεταφορών TankerTrackers, την προπαραμονή της υπογραφής συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, που αναμένεται να γίνει στην Ελβετία μεθαύριο Παρασκευή.

«Τουλάχιστον δύο σούπερ τάνκερ της National Iranian Tanker Company (NITC), με τα ονόματα Diona και Hero2, πέρασαν την περίμετρο του αποκλεισμού του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ μεταφέροντας συνολικά 3,8 εκατομμύρια ιρανικού αργού», ανέφερε η πηγή αυτή μέσω X, κάνοντας λόγο αργότερα περί διέλευσης τρίτου ιρανικού δεξαμενόπλοιου, με άλλο ένα εκατομμύριο βαρέλια ιρανικού αργού.

«Πρόκειται για τις πρώτες εξαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν τους τελευταίους δυο μήνες», πρόσθεσε.

Αραγτσί: Σε δύο στάδια οι διαπραγματεύσεις για τα εκκρεμή ζητήματα

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για τα εκκρεμή ζητήματα θα ξεκινήσουν αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου και θα διεξαχθούν σε δύο στάδια: το πρώτο θα αφορά τα Στενά του Ορμούζ, τον ναυτικό αποκλεισμό και την ανοικοδόμηση υποδομών που επλήγησαν από τις συγκρούσεις, ενώ το δεύτερο θα επικεντρωθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων, με στόχο μια τελική συμφωνία.

Παράλληλα, ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι εξετάζεται πακέτο ανοικοδόμησης ύψους έως 300 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο πιθανών μεταγενέστερων συμφωνιών, σε συνδυασμό με αίτημα για πολεμικές αποζημιώσεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε ότι οι ΗΠΑ επενδύουν κεφάλαια στο Ιράν, χαρακτηρίζοντας σχετικές αναφορές «γελοίες», ενώ αμερικανικά μέσα αναφέρουν διαφωνίες στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόσβαση σε χρηματοδότηση από κράτη του Κόλπου, εφόσον τηρηθούν οι όροι της συμφωνίας.

Στο περιθώριο της G7, ο Τραμπ είχε επαφές με ηγέτες κρατών του Κόλπου και αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ, υποστηρίζοντας ότι «θα ήθελε να προχωρήσουν» και ότι περισσότερες χώρες ενδέχεται να συμμετάσχουν μετά τις εξελίξεις με το Ιράν.

Φιντάν: Κίνδυνος υπονόμευσης των διπλωματικών προσπαθειών από το Ισραήλ

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, σε συνάντηση στη Ρωσία με τον Σεργκέι Λαβρόφ, εξέφρασε ανησυχία για την κλιμάκωση στην περιοχή και προειδοποίησε για κινδύνους υπονόμευσης των διπλωματικών προσπαθειών, κάνοντας λόγο για ανάγκη αποφυγής ενεργειών που επιδεινώνουν το κλίμα, ενώ κατηγόρησε το Ισραήλ για αποσταθεροποιητικές ενέργειες σε Λίβανο και Συρία.

Παράλληλα, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Τομ Μπάρακ συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό του Ιράκ Αλ-Ζάιντι, με τις δύο πλευρές να συζητούν σχέδιο ενίσχυσης των θεσμών ασφαλείας και περιορισμού ένοπλων ομάδων εκτός κρατικού ελέγχου.

Ο Ιρακινός πρωθυπουργός επανέλαβε τη δέσμευση για ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων με τις ΗΠΑ, αναφερόμενος σε σειρά ενεργειακών και επενδυτικών συμφωνιών, μεταξύ των οποίων έργα σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, υποδομές και ενέργεια, καθώς και συνεργασίες με αμερικανικές εταιρείες στους τομείς των υδρογονανθράκων και της ηλεκτροπαραγωγής.