Το διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν εντείνεται, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επιβεβαίωσαν ότι αντιπροσωπείες τους θα βρεθούν στην Ντόχα του Κατάρ, με τις επαφές να αναμένονται σήμερα, Τρίτη, 30/06. Ωστόσο, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα ως προς τον χαρακτήρα των συνομιλιών, γεγονός που διατηρεί την αβεβαιότητα για τις πραγματικές προοπτικές αποκλιμάκωσης.

ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε «αναστολή των εχθροπραξιών» και επανέναρξη των συνομιλιών στη Ντόχα – Νέες ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τον οποίο επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), οι δύο πλευρές αποφάσισαν να διακόψουν την ανταλλαγή πληγμάτων που συνεχιζόταν παρά την καταρχήν συμφωνία που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου, μέσω του «μνημονίου κατανόησης», με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι στην Ντόχα θα πραγματοποιηθεί συνάντηση υψηλού επιπέδου για το Ιράν, με τη συμμετοχή των ειδικών απεσταλμένων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επαφές εντάσσονται στην προσπάθεια σταθεροποίησης της συμφωνίας-πλαισίου με την Τεχεράνη και επανεκκίνησης της τεχνικής διαδικασίας.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι «το Ιράν ζήτησε συνάντηση» και ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί στην Ντόχα, ενώ λίγη ώρα αργότερα η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε στο Fox News πως οι Γουίτκοφ και Κούσνερ μεταβαίνουν στο Κατάρ προκειμένου να συμμετάσχουν σε «συναντήσεις υψηλού επιπέδου» μέσα στην εβδομάδα.

Οι διαφορετικές αναγνώσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης

Παρά τις ανακοινώσεις της αμερικανικής πλευράς, η Τεχεράνη εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική ως προς το περιεχόμενο των επαφών.

Αρχικά, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών είχε διαψεύσει ότι επρόκειτο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε συνάντηση. Αργότερα, ωστόσο, επιβεβαίωσε ότι αντιπροσωπεία εμπειρογνωμόνων θα μεταβεί στην Ντόχα μέσα στην εβδομάδα.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ξεκαθάρισε ότι «τις επόμενες ημέρες δεν θα διαπραγματευτούμε με την αμερικανική πλευρά σε κανένα επίπεδο», υποστηρίζοντας ότι η αποστολή αφορά αποκλειστικά τεχνικές επαφές.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από άλλες διεθνείς πηγές, σύμφωνα με τις οποίες η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν υπάρχουν προγραμματισμένες απευθείας διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε βρίσκεται σε εξέλιξη τελική διαπραγμάτευση για συνολική συμφωνία.

Διπλωματική πηγή με γνώση των επαφών επιβεβαίωσε επίσης στο AFP ότι προβλέπεται συνάντηση «τεχνικών ομάδων τις επόμενες ημέρες», εξηγώντας ότι πλέον λειτουργούν επιχειρησιακοί δίαυλοι επικοινωνίας με στόχο την αποκλιμάκωση πιθανών νέων επεισοδίων.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Κομβικό σημείο των συνομιλιών αποτελεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα βασικότερα σημεία τριβής μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι εντάσεις ενισχύθηκαν μετά τις δύο επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων τις προηγούμενες ημέρες που παραβίασαν τις προκαθορισμένες διαδρομές που είχε θέσει το Ιράν. Οι επιθέσεις αποδόθηκαν από τον αμερικανικό στρατό στην Τεχεράνη, ενώ δύο ημέρες αργότερα οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε βομβαρδισμό στόχων στο Ιράν.

Η Ισλαμική Δημοκρατία απάντησε εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον χωρών του Κόλπου, κυρίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, γεγονός που απείλησε να οδηγήσει σε κατάρρευση την καταρχήν συμφωνία που είχαν υπογράψει οι πρόεδροι των δύο χωρών στις 17 Ιουνίου.

Παρότι η ναυσιπλοΐα έχει αρχίσει να αποκαθίσταται σταδιακά, η κίνηση εξακολουθεί να κινείται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης θαλάσσιας κυκλοφορίας Kpler, το Σάββατο διέσχισαν το στενό 29 πλοία μεταφοράς πρώτων υλών και ακόμη 12 την Κυριακή, αριθμοί αισθητά χαμηλότεροι σε σχέση με εκείνους που καταγράφονταν πριν από την κρίση.

Παράλληλα, η ιρανική πλευρά επαναλαμβάνει τις τελευταίες εβδομάδες ότι το καθεστώς λειτουργίας των Στενών δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση, όταν η διέλευση πραγματοποιούνταν χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ενώ προειδοποιεί τα πλοία που επιχειρούν να αποκλίνουν από το εγκεκριμένο δρομολόγιο.