Η Κομισιόν ενέκρινε το κοινωνικό σχέδιο της Ελλάδας για το κλίμα, το οποίο καταρτίστηκε από τις ελληνικές αρχές σε συνεργασία με την Επιτροπή. Στόχος του είναι να αξιοποιήσει τα έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών για την προώθηση της καθαρής μετάβασης και την προστασία ευάλωτων καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Με την υλοποίηση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου, οι εκπομπές αναμένεται να μειωθούν κατά 811.000 τόνους ισοδυνάμου CO2 ετησίως έως το 2032.
Η Επιτροπή κατέληξε, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό κοινωνικό σχέδιο αντιμετωπίζει επαρκώς τις κοινωνικές επιπτώσεις από την επέκταση της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές, στο πλαίσιο του νέου συστήματος εμπορίας εκπομπών ΣΕΔΕ2.
Το σχέδιο προβλέπει τη στήριξη 460.000 ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο τη μείωση της εξάρτησής τους από τα ορυκτά καύσιμα. Η στήριξη θα αφορά έως και 62.000 ανακαινίσεις, καθώς και την εγκατάσταση 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία 2.800 νέων ενεργειακά αποδοτικών κοινωνικών κατοικιών, ώστε να διευρυνθεί το απόθεμα κοινωνικής στέγασης της χώρας.
Επιπλέον, 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, βελτιώνοντας την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση για 5.930 ευάλωτους φοιτητές και φοιτήτριες.
Ένα προσωρινό επίδομα θέρμανσης θα στηρίζει επίσης έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά κάθε χρόνο, για την κάλυψη των δαπανών θέρμανσης μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2.
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά και τις δημόσιες συγκοινωνίες, με στόχο τη στήριξη 300.000 ευάλωτων χρηστών των μεταφορών.
Προβλέπεται η κυκλοφορία περισσότερων από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε αστικές περιοχές με υψηλό δείκτη ευπάθειας στις μεταφορές, καθώς και η προσθήκη 22 τρένων στο μετρό της Αθήνας.
Παράλληλα, θα δημιουργηθούν νέες υπηρεσίες μεταφορών κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές και θα αναπτυχθούν υποδομές φόρτισης.
Μέσω συστήματος κοινωνικής χρηματοδοτικής μίσθωσης, 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από αυτοκίνητο θα μπορούν επίσης να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό μηνιαίο μίσθωμα.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη περισσότερες από 12.000 συσκευές κινητικότητας, μεταξύ άλλων ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια και σκούτερ, καθώς και ειδική υπηρεσία μεταφοράς μαθητών και μαθητριών με αναπηρία. Προβλέπονται επίσης παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς μετρό.
Το κοινωνικό σχέδιο προβλέπει επίσης στήριξη για 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, προκειμένου να προχωρήσουν στη μετάβαση προς καθαρότερα κτίρια και λύσεις κινητικότητας.
Για τον σκοπό αυτό θα διατεθούν 820 εκατ. ευρώ, τα οποία θα κατευθυνθούν στη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και μέσω επιδοτήσεων.
Η Ελλάδα θα μπορεί να υποβάλει αίτημα για την πρώτη πληρωμή από την Επιτροπή μόλις ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα προβλεπόμενα ορόσημα.
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα έχει σχεδιαστεί για τη χρηματοδότηση μέτρων και επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση, την ανακαίνιση κτιρίων, την καθαρή θέρμανση και ψύξη, την ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και την κινητικότητα και τις μεταφορές μηδενικών εκπομπών.
Για την περίοδο 2026-2032, το Ταμείο αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε επίπεδο ΕΕ, συνδυάζοντας τα έσοδα από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για την καύση καυσίμων σε κτίρια, οδικές μεταφορές και πρόσθετους τομείς, το ΣΕΔΕ2, με τις αντίστοιχες συνεισφορές των κρατών μελών.
Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με όλα τα κράτη μέλη για την κατάρτιση των κοινωνικών τους σχεδίων για το κλίμα και ζητά την ταχεία υποβολή τους.
Μέχρι σήμερα, 10 κράτη μέλη έχουν υποβάλει επισήμως τα σχέδιά τους στην Επιτροπή προς έγκριση: Σουηδία, Λιθουανία, Λετονία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Ελλάδα, Κροατία, Σλοβενία, Ιταλία και Λουξεμβούργο.
Το σχέδιο της Σουηδίας ήταν το πρώτο που εγκρίθηκε, ενώ ακολούθησαν εκείνα της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Μάλτας και πλέον της Ελλάδας.
Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα κράτη μέλη έχουν ήδη κοινοποιήσει προσχέδια των σχεδίων τους. Η Επιτροπή έχει παράσχει ειδική καθοδήγηση, προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες να εφαρμόσουν το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και να ολοκληρώσουν τα εθνικά τους σχέδια.