Κώστας Λαπαβίτσας: Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ έφτασε στο τέλος της

Σε κοινή συνέντευξη με τη γερμανική εφημερίδα Der Tagesspiegel και τοThe PressProject International, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και οικονομολόγος Κώστας Λαπαβίτσας λέει ότι έχει έρθει η στιγμή για την Ελλάδα και τους εταίρους της να καταλάβουν ότι «μαστιγώνουν ένα νεκρό άλογο». Αντ΄ αυτού, θα πρέπει να εργαστούν από κοινού για «μια έξοδο που θα αποτελέσει αντικείμενο μιας συναινετικής διαπραγμάτευσης». Το πρώτο βήμα; «Μετά από 5 χρόνια κινδυνολογίας και παραπληροφόρησης, πρέπει επιτέλους να γίνει μια πραγματική δημόσια συζήτηση».
|

Δεν είναι νέο ότι ο Κώστας Λαπαβίτσας, καθηγητής στο SOAS στο Λονδίνο, έχει υποστηρίξει ενεργά το Grexit- αν και αυτή είναι η πρώτη φορά που το κάνει από τότε που εξελέγη βουλευτής με το ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιανουάριο του 2015. Οι απόψεις του ήταν για άλλη μια φορά διαφορετικές όχι μόνο από τους πολιτικούς αντιπάλους αλλά και από τους υπουργούς του δικού του κόμματος.
 
Ωστόσο, ακόμη και αν κάποιος διαφωνεί με τις ιδέες του Λαπαβίτσα σχετικά με το νόμισμα, είναι δύσκολο να απορρίψει την εκτίμησή του – επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων – ότι η Ευρωζώνη δεν φαίνεται να επιτρέπει οποιαδήποτε πραγματική ενδιάμεση λύση μεταξύ λιτότητας και ενός Grexit: «Η ηγεσία του κόμματος ξέρει ότι έχει μια πολύ σκληρή επιλογή μπροστά της: Να επιμείνουμε στο πρόγραμμα που διακηρύξαμε στον ελληνικό λαό; Ή μήπως να υποβάλουμε όσα μέτρα θέλουν τα θεσμικά όργανα, η ομάδα των Βρυξελλών, η τρόικα, όπως αλλιώς θέλετε να το ονομάσετε; Αυτά τα δύο πράγματα είναι ασύμβατα μεταξύ τους. «
 
Δύο πρόσφατες συνεντεύξεις του στην εφημερίδα «Bild» στη Γερμανία και το περιοδικό «Jacobin» στις ΗΠΑ προκάλεσε μια αναταραχή αντιδράσεων στην Ελλάδα: «Ένα τρελό σχέδιο με δραχμή και δελτίο για φυσικό αέριο» (σύνδεσμος στα Ελληνικά) με τίτλο «μέτρα» TOC, που ακολουθείται από παρόμοιους τίτλους στα περισσότερα μέσα μαζικής ενημέρωσης της χώρας.
 
Πόσο σοφό είναι αυτό για μια συζήτηση που κυριαρχεί στις στήλες των εφημερίδων όλου του κόσμου και τις συνελεύσεις των κοινοβουλίων της χώρας να παραμείνει ένα ταμπού στη χώρα αυτή, που ως επί το πλείστον δημιουργεί ανησυχίες; Δεν έχει σημασία αν το Grexit θα είναι εν τέλει μια καταστροφική στρατηγική ή «η μόνη λογική λύση», αυτό που επισημαίνεται καθημερινά μέσω μιας κοινής συνέντευξης στο Βερολίνο στην Der Tagesspiegel και στο ThePressProject International, είναι ότι, «πρέπει επιτέλους να γίνει μια πραγματική δημόσια συζήτηση».
 
Ποια είναι η γνώμη σας για τις μέχρι τώρα διαπραγματεύσεις; Τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση;
 
Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ ήταν – και παραμένει – ότι μια αλλαγή στην ευθυγράμμιση των πολιτικών δυνάμεων στην Ελλάδα, στην Ευρώπη γενικά, θα λειτουργήσει ως καταλύτης στην Ευρωζώνη. Η στρατηγική αυτή έχει πλέον λήξει. Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσος καιρός θα περάσει μέχρι να το καταλάβουν οι άνθρωποι.
 
Ήμουν πάντα εξαιρετικά δύσπιστος σχετικά με αυτό. Πάντα υποστήριζα ότι δεν είναι μόνο οι πολιτικοί συσχετισμοί, υπάρχουν οι θεσμικοί μηχανισμοί και η λογική της νομισματικής ένωσης. Και όσοι πιστεύουν ότι μια απλή αλλαγή πολιτικής είναι αρκετή για να το αλλάξει  αυτό, κάνουν λάθος και νομίζω ότι αυτό έχει επιβεβαιωθεί.
 
Αυτό που έχουμε δει είναι ότι το θεσμικό πλαίσιο της Ευρωζώνης και οι ιδεολογικοί μηχανισμοί που την ακολουθούν, δεν είναι ευαίσθητοι στα επιχειρήματα που προέρχονται από εκλογικές ανακατατάξεις. Αυτό αντανακλά η συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου στο Eurogroup.
 
Θεωρείτε ότι τα μέλη του κόμματός σας έχουν καταλάβει ότι αυτή η στρατηγική έχει φθάσει στο τέλος;
 
Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένας μεγάλος οργανισμός που έχει αναπτυχθεί με γοργούς ρυθμούς. Αντανακλά την κοινωνία. Δεν είναι κάποιο είδος παραδοσιακής αριστεράς, και ως εκ τούτου υπάρχει ποικιλία απόψεων και πολιτικής συνείδησης.
 
Νομίζω ότι η ηγεσία του κόμματος ξέρει ότι έχει μια πολύ σκληρή επιλογή μπροστά της: Να επιμείνουμε στο πρόγραμμα που διακηρύξαμε στον ελληνικό λαό; Ή μήπως να επιβάλουμε στο λαό, ό,τι θέλουν τα θεσμικά όργανα, η ομάδα των Βρυξελλών, η τρόικα, όπως αλλιώς θέλετε να το ονομάσετε; Αυτά τα δύο πράγματα είναι ασυμβίβαστα.
 
Αρα δεν υπάρχει μέση οδός;
 
Δεν υπάρχει μέση οδός. Η Ευρωζώνη δεν θα το επιτρέψει. Θεωρώ ότι αυτό ήταν μία έκπληξη για την ηγεσία. Ναι, υποψιάζομαι ότι ήταν σε κάποιο βαθμό. Επειδή η δική μου ανάγνωση της κατάστασης είναι ότι η ηγεσία πραγματικά πίστευε ότι θα μπορούσε να αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς, θα μπορούσε να αλλάξει την εκλογική αριθμητική, και στη βάση αυτή να αλλάξει την Ευρώπη, να αλλάξει τις ευρωπαϊκές πολιτικές.
 
Λοιπόν, τι θα πρέπει να κάνει, κατά τη γνώμη σας, η ελληνική κυβέρνηση;
 
Η Ελλάδα πρέπει να εξετάσει την πραγματική εναλλακτική λύση, η οποία είναι να εγκαταλείψει αυτή την αποτυχημένη νομισματική ένωση. Είναι σαφές ότι αυτός ήταν ο μόνος δρόμος από την αρχή –  η έξοδος. Αν πρόκειται ο ΣΥΡΙΖΑ να εφαρμόσει το πρόγραμμά του, που δεν είναι ριζοσπαστικό –  είναι απλά μετριοπαθής Κεϋνσιανισμός -,  πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά πώς θα μπορέσουμε να βγούμε από τα όρια της Ευρωζώνης.
 
Πιστεύετε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει την εντολή για αυτό;
 
Μια ευθεία απάντηση είναι όχι. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει εντολή για να υλοποιήσει το πρόγραμμα του. Έμμεσα, όχι άμεσα, έχει εντολή να κρατήσει τη χώρα στην ευρωζώνη. Αλλά αυτή η ερώτηση δεν τέθηκε ποτέ ανοιχτά στον ελληνικό λαό.

Αποτελεί λύση ένα δημοψήφισμα;
 
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να συζητήσουμε είναι όχι τόσο η ιδέα ενός δημοψηφίσματος, αλλά η εναλλακτική στρατηγική. Πρέπει επιτέλους να γίνει μια πραγματική δημόσια συζήτηση. Αυτό δεν είναι εύκολο, γιατί επί πέντε χρόνια η χώρα έχει υποστεί την πιο απίστευτη εκστρατεία παραπληροφόρησης και κινδυνολογίας. Έτσι, η ατμόσφαιρα έχει δηλητηριαστεί. Δεν είναι αδύνατο να κάνουμε αυτή τη συζήτηση τώρα, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο από ό, τι μερικά χρόνια πριν.
 
Κατά τη γνώμη μου, η καλύτερη στρατηγική αυτή τη στιγμή είναι αυτό που αποκαλώ συναινετική και ομαλή έξοδος. Οχι μία συγκρουσιακή έξοδος.
 
Μπορείτε να το εξηγήσετε αυτό;
 
Πιστεύω ότι ο στόχος που πρέπει να θέσει η Ελλάδα είναι να διαπραγματευθεί μια έξοδο ουσιαστικά χωρίς ρήξη, χωρίς καβγάδες, χωρίς μάχες, χωρίς μονομερείς ενέργειες. Αυτό θα σήμαινε ότι:  Η Ελλάδα εξέρχεται από την ευρωζώνη και επιδιώκει ριζική αναδιάρθρωση του χρέους.

Γιατί να το δεχθούν οι εταίροι της ΕΕ; Αυτή η έξοδος έχει δύο στοιχεία που η ευρωζώνη δεν θέλει: την ίδια την έξοδο και την αναδιάρθρωση του χρέους.
 

Δεν είμαι απολύτως βέβαιος ότι η ευρωζώνη δεν θέλει την έξοδο. Υποψιάζομαι ότι την θέλει. Και κατά τη γνώμη μου, αν μια χώρα επεδίωκε να διαπραγματευθεί την έξοδο, θα μπορούσε κάλλιστα να της δοθεί βοήθεια σε αυτό. Η Γερμανία και ο Σόιμπλε, το 2011 ήταν υπέρ μιας συναινετικής εξόδου.
 
Το τίμημα που θα καταβάλει η ευρωζώνη θα είναι η αναδιάρθρωση του χρέους. Αλλά υπάρχουν δύο πολύ σημαντικά στοιχεία: η προστασία της συναλλαγματικής ισοτιμίας και η προστασία των τραπεζών. Αυτά είναι ουσιαστικά ανέξοδα για την ΕΚΤ, καθώς η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα.
 
Τι θα είχε να κερδίσει από αυτό η Ευρώπη;
 
Ειρήνη και ηρεμία. (Παύση …) Για ένα χρονικό διάστημα.
 
Γιατί μόνο για ένα χρονικό διάστημα;

Επειδή η νομισματική ένωση κατά τη γνώμη μου είναι μια μεγάλη ιστορική αποτυχία. Είναι η μεγαλύτερη αποτυχία της Ευρώπης εδώ και δεκαετίες. Και αυτό δεν θα διαρκέσει. Αλλά προφανώς μέχρι να γίνει αυτό, η Ελλάδα μπορεί να έχει ήδη πεθάνει. Φυσικά, οι υποστηρικτές της ευρωζώνης πιστεύουν ότι πρόκειται να διαρκέσει για πάντα. Πρόκειται για ιστορική αυταπάτη. Οι νομισματικές ενώσεις δεν διαρκούν τόσο πολύ χρόνο. Ας τους αφήσουμε να το πιστεύουν. 

Η ΕΕ ως πολιτικό οικοδόμημα θα μπορούσε να επιβιώσει αν οι χώρες έβγαιναν από τη νομισματική ένωση;
 
Σε 15 χρόνια, η νομισματική ένωση έχει καταστρέψει όλη την καλή θέληση που δημιούργησε η ΕΕ στην Ευρώπη. Οι σχέσεις ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες σήμερα είναι μάλλον στα χειρότερα επιπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Η κατάσταση στις ελληνογερμανικές σχέσεις είναι άθλια, απολύτως φρικτή. Και αυτό λόγω του ευρώ.
 
Απόδειξη ότι αυτό το νόμισμα δεν παράγει αλληλεγγύη, αυτό το νόμισμα δημιουργεί διαιρέσεις. Και αυτό είναι και πάλι η μεγαλύτερη ενδειξη της αποτυχίας του. Τώρα το πείσμα, η απροθυμία να αναγνωριστεί η αποτυχία τα τελευταία πέντε χρόνια κάνει τα πράγματα χειρότερα. Αυτό που έχει κάνει η ΕΕ κατά τα τελευταία 5 χρόνια είναι να προσκολληθεί ακόμα περισσότερο στο κοινό νόμισμα αντί να το αναδιαρθρώσει εκ βάθρων. Το έκανε πραγματικά πιο δύσκολο. Αρα αν το κοινό νόμισμα αποτύχει, όπως νομίζω ότι θα συμβεί, τότε η ΕΕ μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση και αυτό είναι το τίμημα για το ιστορικό λάθος του κοινού νομίσματος.

Για την Ελλάδα αποχώρηση από την ευρωζώνη σημαίνει και αποχώρηση από την ΕΕ;
 
Το πιο σημαντικό είναι να γίνει διάκριση μεταξύ της ΕΕ και της ευρωζώνης. Σε αυτή τη χώρα, και στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, συντηρείται εδώ και χρόνια μία σύγχυση. Ότι η συμμετοχή στην μεν ισοδυναμεί με την συμμετοχή στην δε. Είναι, φυσικά, παράλογο, διότι υπάρχουν μέλη της ΕΕ που δεν είναι μέλη της  νομισματικής ένωσης. Εάν η Ελλάδα εγκαταλείψει το ευρώ, δεν πρέπει να εγκαταλείψει την ΕΕ ταυτόχρονα. Εάν οι Έλληνες θέλουν να εγκαταλείψουν την ΕΕ, ας το κάνουν. Αλλά αυτό είναι ένα ξεχωριστό ζήτημα. Αυτή η ταύτιση είναι θανατηφόρα και έχει ήδη χρησιμοποιηθεί ιδεολογικά …
 
Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΧΩΡΑ
 
Υπήρχαν δεσμευτικοί μηχανισμοί, ακόμη και πριν από τη νομισματική ένωση …
 
Οι προηγούμενες διευθετήσεις δεν ήταν επιτυχημένες, αλλά, αν συγκριθούν με την καταστροφή που έφερε το κοινό νόμισμα, ήταν λαμπρή επιτυχία. Συμπέρασμα: Η Ευρώπη χρειάζεται ένα νομισματικό σύστημα που να επιτρέπει τη νομισματική ευελιξία. Είναι εντελώς ανόητο να επιβάλλει ένα σύστημα νομισματικής ακαμψίας και ταυτόχρονα να δημιουργεί ευελιξία μέσω των αγορών εργασίας και του ιδιωτικού τομέα. Αλλά η πιο βαθιά αιτία για την αποτυχία του ευρώ είναι, φυσικά, η γερμανική πολιτική.

Γιατί αυτό;
 
Η Γερμανία είναι η πιο παραβατική χώρα στην Ευρώπη. Ούτε η Ελλάδα, ούτε η Ισπανία, ούτε η Ιταλία. Και σίγουρα ούτε η Γαλλία. Η Γαλλία είναι πολύ πιο συνεπής από την Γερμανία. Η Γερμανία δεν τηρεί τους κανόνες. Για να το πω απλά: η Γερμανία – ο Σόιμπλε για παράδειγμα- κατηγορεί συχνά την Ελλάδα ότι ζει πάνω από τις δυνατότητές της. Είναι αλήθεια. Ωστόσο, η Γερμανία ζει επίσης συστηματικά κάτω από τις δυνατότητές της, και εκεί οφείλεται η εξαγωγική της ισχύς, όχι τόσο στην τεχνολογία, και στην παραγωγικότητά της. Γι 'αυτό είναι τόσο επιτυχής.
 
Αλλά μέσα σε μια νομισματική ένωση δεν γίνεται να είναι κακό το να ζεις πάνω από τις δυνατότητές σου και καλό το να ζείς κάτω από τις δυνατότητές σου. Ο πραγματικός κανόνας πρέπει να είναι όλοι να ζουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους. Έτσι, η Γερμανία δεν έχει τηρήσει τους κανόνες και το τίμημα πληρώνεται από τον γερμανικό λαό. Καταλαβαίνω πολύ καλά πώς ζουν οι Γερμανοί. Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι μισθοί δεν έχουν αυξηθεί εδώ και χρόνια, ότι το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού ζουν υπό κακές συνθήκες. Επισφαλείς όροι απασχόλησης, και μισθοί κάτω από την παραγωγικότητα …
 
Λέτε είναι ότι το ευρώ δεν ήταν καλή επιλογή ούτε για τον γερμανικό λαό
 
Αυτό εξηγεί γιατί ο γερμανικός λαός είναι ενοχλημένος και θυμωμένος όταν πρέπει να πληρώνει για τους άλλους. Κι εγώ θα ήμουν πάρα πολύ θυμωμένος εάν ήμουν σε αυτή τη θέση: Ζουν πολύ μετρημένα και στη συνέχεια, έρχεται κάποιος και τους λέει, θα πρέπει να πληρώσετε και από πάνω.
 
Από την άλλη πλευρά, οι γερμανικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι γερμανικές τράπεζες, είναι μια διαφορετική ιστορία. Γι’ αυτές είναι όλα πολύ καλά. Αλλά αυτό πρέπει το λύσει ο γερμανικός λαός.
 
Πιστεύετε ότι οι φοβίζουν τους Γερμανούς για κάποιο λόγο; Αν είσαι Γερμανός, λες πάντα «τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα». Η Γερμανία – μας λένε- δεν αποδίδει όσο θα μπορούσε, η Ευρώπη δεν αποδίδει όσο θα μπορούσε, υπάρχει η Κίνα, υπάρχει η Ινδία, η παγκοσμιοποίηση …
 
Η παγκοσμιοποίηση είναι μια από εκείνες τις λέξεις που σημαίνει όλα και τίποτα. Αποτελεί συστηματική πολιτική της γερμανικής κυβέρνησης να τρομάξει το γερμανικό λαό, τους Γερμανούς εργαζόμενους, να τους κρατά στο φόβο του αύριο και της ανεργίας. Το 1998-1999, όταν η ανεργία ήταν υψηλή, τους είπαν  να δεχθούν χαμηλούς μισθούς για να επανέλθει η απασχόλησης εντός των ορίων της νομισματικής ένωσης. Τώρα το επιχείρημα φαίνεται να είναι «δεχθείτε χαμηλούς μισθούς για να ανταγωνιστούμε τους κινεζικούς». Αυτό δεν έχει τέλος. Στην πραγματικότητα, οι χαμηλοί μισθοί δεν είναι καλοί για τη Γερμανία. Η Γερμανία χρειάζεται μια πολιτική για την ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης. Η πεποίθηση ότι η ανάπτυξη έρχεται από το εξωτερικό μόνο, ότι ο μόνος πλούτος είναι οι εξαγωγές είναι νεο-μερκαντιλισμός.
 
ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΤΡΙΩΝ ΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
 
Λέτε το ίδιο και για την Ελλάδα; Είναι η εγχώρια ζήτηση το κλειδί για να επιστρέψει στην ανάπτυξη; Πώς θα σταθεί και πάλι στα πόδια της η Ελλάδα;
 
Υπάρχουν τρία στάδια. Κατ 'αρχάς, όπως είπα, είναι η διαπραγμάτευση για συναινετική, ομαλή έξοδο.
 
Δεύτερο στάδιο είναι η ανάκαμψη και αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης, η οποία είναι σε πολύ βαριά καταστολή σε αυτή τη χώρα. Υπάρχουν τεράστιοι πόροι που μένουν ανεκμετάλλευτοι. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα επαναδραστηριοποιηθούν, αυτό είναι που πραγματικά θα επανεκκινήσει την ελληνική οικονομία. Όχι οι εξαγωγές –  η λατρεία με τις εξαγωγές είναι ανοησία..
 
Αλλά προφανώς αυτός δεν είναι πραγματικά ένας δρόμος για την αειφόρο ανάπτυξη. Αυτό που θα πρέπει εν συνεχεία να κάνει η Ελλάδα είναι να εφαρμόσει μια βιομηχανική πολιτική για την αναδιάρθρωση της παραγωγικής της βάσης, ώστε να ενσωματωθεί στην παγκόσμια οικονομία σε διαφορετική βάση. Αυτό θα χρειαστεί μερικά χρόνια.
 
ΕΡ: Αλλά η Ελλάδα θα εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της κοινής αγοράς, ως μέλος της ΕΕ. Γι 'αυτό δεν είναι τόσο εύκολο να πάει πίσω στην εγχώρια ζήτηση και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, διότι θα πρέπει να διώξει τις μεγάλες εταιρείες που θα μπορούσαν να εξακολουθούν να πωλούν φθηνότερα.
 
Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τις εισαγωγές πολύ αποτελεσματικά. Δυστυχώς, οι μισθοί έχουν καταστραφεί κατά τα τελευταία 5 έτη λόγω των πολιτικών διάσωσης. Μια υποτίμηση του 15-20% (αλλά όχι μεγαλύτερη, γιατί όπως είπα η ΕΚΤ θα υπερασπιστεί τη συναλλαγματική ισοτιμία), θα έδινε ένα τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι μισθοί θα μπορούσαν τότε σταδιακά να αυξηθούν και πάλι.
 
Ποιες είναι οι πιθανότητες να συμβεί αυτό, να διαλέξει η Ελλάδα αυτό το δρόμο;
 
Το 2010, έλεγα ότι υπάρχουν 3 πιθανές λύσεις. Η λιτότητα, «το καλό ευρώ» και η έξοδος. Είπα ότι η πιο πιθανή λύση θα ήταν η λιτότητα αλλά αυτό θα ήταν μια καταστροφή. Όσο για την στρατηγική του καλού ευρώ (δηλαδή, ότι θα επιτευχθεί κεϋνσιανή πολιτική εντός των ορίων του ευρώ – η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ), είπα ότι οι πιθανότητες να συμβεί αυτό ήταν κοντά στο μηδέν. Η στρατηγική της εξόδου είναι η μόνη λογική επιλογή. Το πραγματικό ζήτημα είναι θα γίνει με ρήξη ή όχι; Δεν ξέρω. Αλλά έξοδος κάποια στιγμή θα υπάρξει.
 
Η ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ «ΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ»
 
Πώς μπορεί να είναι ομαλή, όταν ακόμη και τώρα που γίνονται οι διαπραγματεύσεις όταν δεν πάνε καλά αμέσως ο κόσμος πανικοβάλλεται και υπάρχει φόβος ενός bank run;
 
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι η ΕΕ και η Ελλάδα να καταλάβουν ότι μαστιγώνουν ένα νεκρό άλογο. Μετά από 5 χρόνια βασανιστηρίων, είναι καιρός να τελειώσει αυτό. Αυτή η στρατηγική έχει φθάσει στο τέλος της. Κατάλάβετέ το παρακαλώ. ‘Οταν λέω ότι αυτός είναι ο στρατηγικός στόχος το εννοώ. Οι άνθρωποι πρέπει να συμβιβαστούν με αυτό. Και εκείνοι που αρνούνται να το δουν, αυτό συμβαίνει λόγω ιδεολογίας, επειδή αυτή η ιδεολογία δηλητηριάζει τη συζήτηση.
 
Ποιά είναι αυτή η ιδεολογία;

Δεν είναι ο νεοφιλελευθερισμός, είναι ο ευρωπαϊσμός. Η ιδέα της Ευρώπης ως υπερβατικής οντότητας που όλοι θέλουν να ανήκουν σε αυτή. Μια φανταστική κατασκευή,που προήλθε από τις κυρίαρχες χώρες και έφθασε και στις πιο αδύναμες χώρες.
 
Είμαι σοσιαλιστής με την παραδοσιακή έννοια του όρου, η ιδέα των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης και της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης είναι μια σοσιαλιστική ιδέα και εγώ τη συμμερίζομαι. Προφανώς ήταν επίσης και μια ναζιστική ιδέα, που χρησιμοποιήθηκε από τον Χίτλερ. Κανείς δεν έχει το μονοπώλιο της ιδέας της ενωμένης Ευρώπης.
 
Δεν πιστεύω σε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό λαό, δεν υπάρχει ένας ευρωπαϊκός δήμος, και δεν πρέπει να υπάρχει. Ευρώπη σημαίνει πολυμορφία, πολλές διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. Από πότε θέλουμε όλοι να είμαστε απλά Ευρωπαίοι, να είμαστε όλοι ένα πράγμα;
 
Αυτές είναι οι ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες. Δεν βλέπω σύγκλιση, βλέπω την άνοδο του φασισμού, την άνοδο της ακροδεξιάς, βλέπω ακραία ένταση. Το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία λαμβάνει το 30% των ψήφων, προς τα εκεί πάει το πράγμα, δεν θα με εξέπληττε αν ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας ήταν φασίστας.
 
Εάν το ευρώ ήταν τόσο κακή ιδέα, γιατί υπάρχει αυτό το «πείσμα» -όπως λέτε- σε όλη την Ευρώπη που το υποστηρίζει; Ποια είναι τα συμφέροντα πίσω από αυτή την ιδέα;
 

Το χρήμα ενσαρκώνει και μη-οικονομικές σχέσεις, αποκρυσταλλώνει κοινωνικές σχέσεις, αποκτά ταυτότητα. Αυτό σημαίνει ότι συχνά εκφράζει την εθνική ταυτότητα. Οι Αμερικανοί είναι το δολάριο, οι Βρετανοί είναι η λίρα, οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν το γερμανικό μάρκο. Το ευρώ ιδιαίτερα στις χώρες της περιφέρειας έχει καταλήξει να σημαίνει ότι είσαι Ευρωπαίος. Μπορείτε να το δείτε και στις χώρες της Βαλτικής. Έτσι, υπάρχει ένα στοιχείο της ταυτότητας και ένα στοιχείο της διεθνούς πολιτικής.
 
Αλλά γιατί οι χώρες του πυρήνα της ΕΕ είναι τόσο συνδεδεμένες με την ιδέα του κοινού νομίσματος;
 
Νομίζω ότι ο πυρήνας δεν ξέρει πώς να βγει από αυτό. Εγινε ένα μεγάλο σφάλμα πριν από 15 χρόνια, και ο κίνδυνος από την έξοδο εκλαμβάνεται ως πολύ υψηλός. Την ίδια στιγμή, κάποια ειδικά συμφέροντα, ο εξαγωγικός κλάδος, ο τραπεζικός τομέας, το υπερασπίζονται σθεναρά επειδή έχει εξυπηρετήσει τη στρατηγική τους.
 
Μια μικρότερη έκδοση αυτής της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στα γερμανικά στο Βερολίνο καθημερινή Der Tagesspiegel.


Σε χρειαζόμαστε

Το ThePressProject είναι το μοναδικό μέσο ανεξάρτητης, ερευνητικής και αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας που στηρίζεται αποκλειστικά στις μικρο-δωρεές των επισκεπτών του. Πιστεύουμε ότι η πληροφορία πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλους και για αυτό δεν κλειδώνουμε κανένα κομμάτι της ύλης αλλά για να παραχθεί το πρωτογενές υλικό που θα βρείτε εδώ χρειαζόμαστε την υποστήριξή σου. Αν δεν πληρώσουμε εμείς για την ενημέρωσή μας, θα την πληρώσει κάποιος άλλος (και αν δεν είσαι ο Μαρινάκης μάλλον δεν έχεις τα ίδια συμφέροντα). Μάθε πώς
- Κάνε κλικ για να σχολιάσεις