Τα νέα μέτρα επικαιροποιήθηκαν από την Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και απαγορεύουν οποιαδήποτε χρηματοοικονομική συναλλαγή, ακόμη και «έμμεση», με κουβανικές οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις, ιδίως όσες συνδέονται με τον μηχανισμό ασφαλείας και τη GAESA, τον όμιλο που συνδέεται με τον κουβανικό στρατό.
Παράλληλα, η OFAC καταργεί την εξουσιοδότηση που από το 2024 επέτρεπε σε αμερικανικές τράπεζες να διεκπεραιώνουν πληρωμές σε δολάρια στις οποίες εμπλεκόταν η Κούβα, εφόσον η προέλευση και ο προορισμός των χρημάτων βρίσκονταν εκτός ΗΠΑ και δεν συμμετείχε Αμερικανός υπήκοος. Πρόκειται για τις λεγόμενες «U-Turn transactions».
Καταργείται επίσης η δυνατότητα αμερικανικών τραπεζών να ανοίγουν και να διατηρούν «λογαριασμούς στο όνομα κουβανού υπηκόου, ανεξάρτητου επιχειρηματία του ιδιωτικού τομέα».
Η πρόσβαση αυτή στο αμερικανικό τραπεζικό σύστημα είχε εγκριθεί το 2024, επί προεδρίας του Δημοκρατικού Τζο Μπάιντεν, στο πλαίσιο μέτρων που στόχευαν στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα στην Κούβα.
Αβάνα: «Εμπόδια» στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροδρίγκες, κατήγγειλε ότι τα νέα μέτρα έρχονται να ανακόψουν τις οικονομικές αλλαγές που επιχειρεί η Αβάνα.
«Τα νέα μέτρα αποκλεισμού έχουν σκοπό να εμποδίσουν τη διαδικασία οικονομικών μετασχηματισμών σε εξέλιξη», σχολίασε, αναφερόμενος στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προς την αποκαλούμενη οικονομία της αγοράς, το οποίο η κουβανική κυβέρνηση άρχισε να εφαρμόζει τον Ιούνιο.
Ο Ροδρίγκες υποστήριξε ακόμη ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιτίθεται «ανοικτά τόσο στον δημόσιο τομέα όσο και στον ιδιωτικό τομέα», την ώρα που, όπως ανέφερε, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι επιθυμούν την ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην Κούβα.
Από την πλευρά του, ο Ονιέλ Ντίας, σύμβουλος του ιδιωτικού τομέα στην Κούβα, εκτίμησε ότι το νέο μέτρο δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στις επιχειρήσεις.
«Το μέτρο αυτό εγείρει επιπλέον εμπόδια για την επιτυχία του ιδιωτικού τομέα», καθώς «αποκλείει κάθε επιλογή τραπεζικής σύνδεσης, έστω της ελάχιστης δυνατής, με τις ΗΠΑ».
Ο ίδιος εκφράζει την ανησυχία ότι η σκλήρυνση των αμερικανικών μέτρων μπορεί να οδηγήσει και μη αμερικανικές τράπεζες σε αυστηρότερες διαδικασίες, δημιουργώντας επιπλέον «δυσκολίες για τη διαδικασία πληρωμής αγορών στο εξωτερικό που κάνει ο ιδιωτικός τομέας, στον οποίο βασίζεται μια ολόκληρη διαδικασία εισαγωγής βασικών διατροφικών προϊόντων και καυσίμων».
Ρεκόρ στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ
Η νέα σκλήρυνση της αμερικανικής πολιτικής έρχεται την ώρα που οι εισαγωγές της Κούβας από τις ΗΠΑ, μέσω του ιδιωτικού τομέα, καταγράφουν πρωτοφανή άνοδο.
Σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών αρχών, η Κούβα εισήγαγε τον Ιούλιο αμερικανικά εμπορεύματα αξίας 149 εκατ. δολαρίων, το υψηλότερο ποσό από το 1992.
Στο διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου, οι αγορές από τις ΗΠΑ ανήλθαν συνολικά σε 674 εκατ. δολάρια, ποσό αντίστοιχο με το σύνολο των κουβανικών εισαγωγών από τις ΗΠΑ για ολόκληρο το 2025.
Την ίδια στιγμή, οι νέοι κανονισμοί περιορίζουν περαιτέρω και τις κατηγορίες ταξιδιών στην Κούβα που επιτρέπονται στους Αμερικανούς. Τα ταξίδια πολιτιστικών ανταλλαγών, γνωστά ως «people-to-people», καθώς και οι διασκέψεις ή συναντήσεις για επαγγελματικούς σκοπούς, υπόκεινται πλέον σε κυβερνητική έγκριση.
Από την επιστροφή Τραμπ στην περαιτέρω όξυνση
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία το 2025, οι ήδη τεταμένες σχέσεις Ουάσιγκτον και Αβάνας έχουν εισέλθει σε νέα φάση έντασης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει την Κούβα, που βρίσκεται περίπου 150 χιλιόμετρα από τις ακτές της Φλόριντα, «εξαιρετική απειλή» για την «εθνική ασφάλεια» των ΗΠΑ, ενώ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι «θα πάρει» τον έλεγχο της νήσου.
Η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει ότι επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα, ενώ από τον Ιανουάριο εφαρμόζει πολιτική που έχει οδηγήσει σε de facto πετρελαϊκό αποκλεισμό του νησιού.
Οι νέοι χρηματοοικονομικοί περιορισμοί προστίθενται έτσι σε ένα ήδη εκτεταμένο πλέγμα κυρώσεων, την ώρα που η Κούβα των 9,4 εκατομμυρίων κατοίκων αντιμετωπίζει σοβαρή οικονομική και ενεργειακή κρίση.