Πρόκειται για το μοίρασμα του υπερπλεονάσματος, τη συνήθη πρακτική κατά την οποία οι κυβερνήσεις επιστρέφουν μέρος της υπεραπόδοσης των εσόδων, που προέκυψαν από τις πολιτικές σκληρής λιτότητας. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 έκλεισε με δημοσιονομικό πλεόνασμα στο 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9%, ενώ ο προϋπολογισμός έθετε στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,7% του ΑΕΠ, με το δημοσιονομικό πλεόνασμα στο 0,6%.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε 8 νέα μέτρα, συνολικού δημοσιονομικού ύψους (μόλις) 500 εκατ. ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται παρατάσεις προηγούμενων μέτρων που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο (επιδότηση diesel, λιπασμάτων), έκτακτες ενισχύσεις (κουπόνια) και διεύρυνση κριτηρίων για περισσότερους δικαιούχους. Σε αυτά τα «8 μέτρα» εντάσσονται και διευκολύνσεις για το ιδιωτικό χρέος, χωρίς κούρεμα των οφειλών.
O Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «πρόκειται για πλεόνασμα το οποίο προέκυψε από μία συνετή οικονομική πολιτική, που περιορίζει τις περιττές κρατικές δαπάνες και καταπολεμά τη φοροδιαφυγή, που ενισχύει την ανάπτυξη, στηρίζοντας το εισόδημα, ενώ μειώνει τους φόρους αλλά και το δημόσιο χρέος». Παρελειψε ωστόσο να αναφέρει την αύξηση των έμμεσων φόρων που πληρώνουν οι πολίτες, γεμίζοντας τα κρατικά ταμεία. Το ισοζύγιο έμμεσων – άμεσων φόρων μάλιστα φαίνεται ότι χρόνο με τον χρόνο γέρνει ακόμα περισσότερο προς την έμμεση φορολογία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για τα έσοδα του 2025, τα συνολικά φορολογικά έσοδα ήταν 71,9 δισ., από τα οποία τα 35 δισ., σχεδόν δηλαδή τα μισά, προήλθαν από ΦΠΑ (27,7 δισ.) και τους διαφόρους ΕΦΚ (7,4 δισ.).
«Τα παραπάνω θα αναλυθούν σε λίγο από το οικονομικό επιτελείο. Το κόστος τους είναι περίπου μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Προστίθενται στα μέτρα του τρέχοντος Προϋπολογισμού και στη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση που ήδη υλοποιείται, επίσης στην αύξηση του κατώτατου μισθού και την αναβάθμιση των ετήσιων αποδοχών για το 2026, και βέβαια στα 300 εκατομμύρια που ήδη διατέθηκαν ως άμυνα στις συνέπειες από τη σύρραξη στο Ιράν» τόνισε επίσης ο Πρωθυπουργός.
Τα μέτρα που ανακοίνωσε:
– Επεκτείνεται η επιδότηση του diesel στο δίκτυο με 20 λεπτά και για τον μήνα Μάιο.
– Συνεχίζεται επίσης, μέχρι και τον Αύγουστο, η επιδότηση των λιπασμάτων με το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς τους. «Ένα μέτρο που δυνητικά αφορά 250.000 αγρότες, όπως και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα», ανέφερε.
– Παρέχεται έκτακτη ενίσχυση σε οικογένειες με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε παιδί. Αυτή θα δοθεί χωρίς καμία αίτηση στα τέλη Ιουνίου και θα απευθύνεται σε σχεδόν 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με παραπάνω από 3 εκατομμύρια μέλη, σχεδόν το 80%, δηλαδή, των οικογενειών με τέκνα.
– Αυξάνεται, παράλληλα, σε 300 ευρώ (από 250 ευρώ) καθαρά η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερηλίκων και ατόμων με αναπηρία που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε βάση μόνιμη και ετήσια. Ενώ διευρύνεται η περίμετρός της, καλύπτοντας πλέον 1,9 εκατομμύρια δικαιούχους, δηλαδή το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
– Αυξάνονται, ακόμα, τα εισοδηματικά όρια προκειμένου το ένα ενοίκιο ετησίως να επιστρέφεται σε περισσότερους. «Έτσι, ανακουφίζονται επιπλέον 70.000 νοικοκυριά και στηρίζονται συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, το 86% του συνόλου». σημείωσε.
Αναφέρθηκε επίσης σε 3 πρωτοβουλίες για το ιδιωτικό χρέος, χωρίς μειώσεις χρεών, αλλά με ευνοϊκότερες ρυθμίσεις πριν την πλήρη αποπληρωμή:
– Η κατάσχεση του τραπεζικού λογαριασμού ενός οφειλέτη θα μπορεί πλέον να αίρεται εάν έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής του και έχουν ρυθμιστεί οι λοιπές υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.
– Στο εξής δίνεται επίσης η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ, κάτι το οποίο εξυπηρετεί περίπου 300.000 ενδιαφερόμενους.
– Οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2023 θα μπορούν τώρα να ενταχθούν σε καθεστώς 72 δόσεων, με μόνη προϋπόθεση την αποπληρωμή ή τον διακανονισμό τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων μετά το 2023
H δήλωση του πρωθυπουργού:
Η Εθνική Στατιστική Αρχή μόλις ανακοίνωσε τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025 και αυτά είναι πολύ ενθαρρυντικά. Την ίδια ώρα, ωστόσο, ξέρω καλά ότι οι δύσκολες διεθνείς συνθήκες μεγαλώνουν το καθημερινό βάρος του ήδη αυξημένου κόστους ζωής για τα νοικοκυριά μας.
Για τον λόγο αυτό και επιμένω πως κάθε συλλογική επιτυχία θα πρέπει σταδιακά να μεταφράζεται και σε ατομική ευημερία.
Πράγματι, η εθνική οικονομία αντέχει και τα πηγαίνει καλύτερα από όσο αναμενόταν. Όμως, το άγχος του σούπερ μάρκετ, τα έξοδα των παιδιών, τα ακριβότερα καύσιμα και η φροντίδα των ηλικιωμένων παραμένουν, παντού στην Ευρώπη αλλά και στην πατρίδα μας.
Γι’ αυτό και σήμερα ανακοινώνω μία δέσμη ρυθμίσεων ανακούφισης που απευθύνονται στο σύνολο του πληθυσμού, ως μέρισμα της προόδου που η πολιτεία επιστρέφει στην κοινωνία.
Πρόκειται για πλεόνασμα το οποίο προέκυψε από μία συνετή οικονομική πολιτική, που περιορίζει τις περιττές κρατικές δαπάνες και καταπολεμά τη φοροδιαφυγή, που ενισχύει την ανάπτυξη, στηρίζοντας το εισόδημα, ενώ μειώνει τους φόρους αλλά και το δημόσιο χρέος.
Πλεόνασμα, μάλιστα, μεγαλύτερο από εκείνο που υπολογίζαμε, κάτι εξαιρετικά σπάνιο ακόμη και μεταξύ των πιο ισχυρών οικονομιών.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι στοχευμένες παρεμβάσεις μας απευθύνονται στους πολλούς, χωρίς ποτέ να αμφισβητούν τη δημοσιονομική ισορροπία. Υψώνουν έτσι ένα ακόμη «ανάχωμα» στην κρίση της συγκυρίας, κυρίως για τις οικογένειες με παιδιά, τους συνταξιούχους, τους ενοικιαστές, τους αγρότες, τις επιχειρήσεις, αλλά και εκατομμύρια πολίτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Συγκεκριμένα, λοιπόν, και για το επόμενο διάστημα θα ισχύσουν τα εξής:
– Επεκτείνεται η επιδότηση του diesel στο δίκτυο με 20 λεπτά και για τον μήνα Μάιο. Μία ρύθμιση που, προφανώς, ανακουφίζει επιχειρήσεις και καταναλωτές.
– Συνεχίζεται επίσης, μέχρι και τον Αύγουστο, η επιδότηση των λιπασμάτων με το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς τους. Ένα μέτρο που δυνητικά αφορά 250.000 αγρότες, όπως και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
– Παρέχεται έκτακτη ενίσχυση σε οικογένειες με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε παιδί. Αυτή θα δοθεί χωρίς καμία αίτηση στα τέλη Ιουνίου και θα απευθύνεται σε σχεδόν 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με παραπάνω από 3 εκατομμύρια μέλη, σχεδόν το 80%, δηλαδή, των οικογενειών με τέκνα.
– Αυξάνεται, παράλληλα, σε 300 ευρώ καθαρά η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερηλίκων και ατόμων με αναπηρία που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε βάση μόνιμη και ετήσια. Ενώ διευρύνεται η περίμετρός της, καλύπτοντας πλέον 1,9 εκατομμύρια δικαιούχους, δηλαδή το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
– Αυξάνονται, ακόμα, τα εισοδηματικά όρια προκειμένου το ένα ενοίκιο ετησίως να επιστρέφεται σε περισσότερους. Έτσι, ανακουφίζονται επιπλέον 70.000 νοικοκυριά και στηρίζονται συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, το 86% του συνόλου.
Επιτρέψτε μου, όμως, να σταθώ ξεχωριστά και στις τολμηρές πρωτοβουλίες μας για το ιδιωτικό χρέος. Πρόκειται για αποφάσεις που βοηθούν εκατομμύρια οφειλέτες και ταυτόχρονα απελευθερώνουν την οικονομική δραστηριότητα. Και αυτές είναι:
Πρώτον, η κατάσχεση του τραπεζικού λογαριασμού ενός οφειλέτη θα μπορεί πλέον να αίρεται εάν έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής του και έχουν ρυθμιστεί οι λοιπές υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.
Δεύτερον, στο εξής δίνεται επίσης η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ, κάτι το οποίο εξυπηρετεί περίπου 300.000 ενδιαφερόμενους.
Και τρίτον και σημαντικότερο, οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2023 θα μπορούν τώρα να ενταχθούν σε καθεστώς 72 δόσεων, με μόνη προϋπόθεση την αποπληρωμή ή τον διακανονισμό τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων μετά το 2023.
Τα παραπάνω θα αναλυθούν σε λίγο από το οικονομικό επιτελείο. Το κόστος τους είναι περίπου μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Προστίθενται στα μέτρα του τρέχοντος Προϋπολογισμού και στη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση που ήδη υλοποιείται, επίσης στην αύξηση του κατώτατου μισθού και την αναβάθμιση των ετήσιων αποδοχών για το 2026, και βέβαια στα 300 εκατομμύρια που ήδη διατέθηκαν ως άμυνα στις συνέπειες από τη σύρραξη στο Ιράν.
Γνωρίζω ότι πολλοί θα ισχυριστείτε ότι τα μέτρα είναι ανεπαρκή. Πράγματι, κανένα κράτος, όσο ισχυρό και να είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του τις συνέπειες μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Είναι, όμως, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε χωρίς να διαταράξουμε την οικονομική ισορροπία που με τόσο κόπο κατακτήσαμε.
Είναι το μερίδιο σιγουριάς και προκοπής που η Ελλάδα κατακτά μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον ανασφάλειας και το μοιράζεται με την κοινωνία της.
Αλλά είναι και ένα μήνυμα ελπίδας ότι οι κόποι των Ελληνίδων και των Ελλήνων φέρνουν αποτελέσματα και ότι, παρά τις δυσκολίες, μπορούμε να αισιοδοξούμε.