Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών, η κ. Φωκιανού ανέλαβε καθήκοντα τον Σεπτέμβριο του 2018 με επιλογή από τριμελή επιτροπή ύστερα από προκήρυξη της θέσης από τον τότε υπουργό Δημήτρη Βίτσα.
Έκτοτε οι διοικητές των υπηρεσιών του υπουργείου διορίζονται απευθείας από τον υπουργό. Η θητεία της ανανεώθηκε από τον Nότη Μηταράκη το 2021 και από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο το 2024.
Παρότι ο νόμος προβλέπει ότι η διοικητική διευθύντρια της Αρχής Προσφυγών μπορεί να παύεται μόνο για «σοβαρό λόγο που ανάγεται στην άσκηση των καθηκόντων», η απόφαση δεν περιλαμβάνει καμία απολύτως εξήγηση. Σημειώνεται ότι η αποπομπή της κ. Φωκιανού γίνεται δέκα μήνες πριν λήξει η θητεία της, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το ίδιο μέσο, η αντιπολεμική και αντιφασιστική της στάση είχαν ενοχλήσει τον προηγούμενο υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Μάκη Βορίδη, ενώ ο Θάνος Πλεύρης ακούγεται πως έχει ενοχληθεί από την άρνηση των δικαστών της Επιτροπής Προσφυγών στα μέσα Ιουλίου να ανακληθεί το προσφυγικό καθεστώς του Τζαβέντ Ασλάμ, προέδρου της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας η Ενότητα.
Τη θέση της κ. Φωκιανού αναλαμβάνει η Λαμπρινή Κωλέττα, μέχρι χθες προϊσταμένη της διεύθυνσης Νομικής Υποστήριξης Ασύλου και Υποδοχής του υπουργείου και πρώτη διευθύντρια της Αρχής Προσφυγών μετά την ίδρυσή της.
ΕΛ.Α.Σ.: Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με σιωπηλές αποπομπές
Για το θέμα τοποθετήθηκε ήδη η Ελληνική Αριστερή Συμπαράτξη που εξέδωσε σχετική ανακοίνωση. Αναλυτικά:
«Η αιφνιδιαστική απομάκρυνση της Διοικητικής Διευθύντριας της Αρχής Προσφυγών, κ. Μαρίας Φωκιανού από τον κ. Πλεύρη, δέκα μήνες πριν την λήξη της θητείας της και χωρίς καμία δημόσια αιτιολόγηση, προκαλεί σοβαρά ερωτηματικά όσον αφορά την διαφάνεια και τον σεβασμό της κυβέρνησης στους ανεξάρτητους θεσμούς.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι η παύση του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών μπορεί να γίνει μόνο για σοβαρό λόγο που σχετίζεται με την άσκηση των καθηκόντων του. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, η σχετική απόφαση της κυβέρνησης, δεν συνοδεύεται από καμία αιτιολογία, γεγονός που πλήττει για ακόμη μία φορά την αξιοπιστία της δικαιοσύνης αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου, με “σφραγίδα” Μητσοτάκη.
Η Αρχή Προσφυγών αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του συστήματος ασύλου και οφείλει να λειτουργεί με πλήρη διοικητική και λειτουργική ανεξαρτησία, μακριά από πολιτικές παρεμβάσεις και σκοπιμότητες. Κάθε ενέργεια που στην εργαλειοποίηση της για μικροκομματικές σκοπιμότητες ή στο πλαίσιο μίας τιμωρητικής μεταχείρισης στελεχών λόγω θέσεων, επιλογών ή αποφάσεων που δεν είναι αρεστές στον κ. Μητσοτάκη, υπονομεύει τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις:
- Γιατί αποπέμφθηκε πρόωρα η κα Φωκιανού;
- Ποια διαδικασία ακολουθήθηκε και ποια είναι η σχετική εισήγηση;
- Πώς διασφαλίζεται η ανεξαρτησία της Αρχής Προσφυγών από πολιτικές παρεμβάσεις;
- Η χώρα δεν έχει ανάγκη από διοικητικές εκκαθαρίσεις και αδιαφανείς αποφάσεις. Έχει ανάγκη από ισχυρούς θεσμούς, λογοδοσία και σεβασμό στη νομιμότητα.
Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με σιωπηλές αποπομπές. Λειτουργεί με διαφάνεια, αιτιολόγηση και θεσμικές εγγυήσεις για όλους.»