X
Πατήστε εδώ για να γίνετε συνδρομητής! Αν είστε ήδη Συνδεθείτε για να μη βλέπετε αυτό το μήνυμα
X

Συνδεθείτε μέσω TPP Community

Έχετε συνδεθεί επιτυχώς

Πανδημία παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα του 2020

Κόλαφος για τις πρακτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκης στα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελεί η αναφορά της διεθνούς οργάνωσης Ηuman Rights Watch για την Ελάδα το 2020, που εστιάζει σε πληθώρα ζητημάτων, από την προστασία των αιτούντων άσυλο, στην ενδοοικογενειακή βία, στα δικαιώματα των αναπήρων και τον νόμο περιορισμού των διαδηλώσεων.
|

«Η Ελλάδα εξακολουθεί να φιλοξενεί μεγάλους αριθμούς αιτούντων άσυλο, ενώ αδυνατεί να προστατεύσει τα δικαιώματά τους. Κατά χιλιάδες περιορίζονται στα νησιά υπό άθλιες συνθήκες εν μέσω της πανδημίας του Covid-19 και τους επιβάλλονται, επί διακριτικής βάσης, απαγορεύσεις κυκλοφορίας. Ένας νέος νόμος περιορίζει την πρόσβαση των αιτούντων άσυλο στην προστασία. Τα ασυνόδευτα παιδιά κρατούνται συχνά υπό αστυνομική φύλαξη ή κράτηση. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αντιμετωπίζουν νομοθετικούς περιορισμούς, ενώ οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και οι εργαζόμενοι σε οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας που εργάζονται με πρόσφυγες δυσφημίζονται από κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ένας νέος νόμος για τις συγκεντρώσεις περιορίζει αδικαιολόγητα το δικαίωμα στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς. Οι επιζώντες έμφυλης βίας συναντούν εμπόδια όταν αιτούνται προστασία και δικαιοσύνη. Οι καταχρηστικές πρακτικές των υπηρεσιών επιβολής του νόμου εξακολουθούν να είναι ευρέως διαδεδομένες. Τα εγκλήματα μίσους και το αντιμεταναστευτικό κλίμα εξακολουθούν να προβληματίζουν» αναφέρει στην εισαγωγή της η έκθεση, που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα, Τετάρτη.

Τα βασικά σημεία:

Μέτρα για τη δημόσια Υγεία:

Τα κρούσματα εκτινάχθηκαν τον Αύγουστο και η ραγδαία αύξησή τους συνεχιζόταν ακόμα και κατά τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης, ασκώντας περαιτέρω πίεση στον ήδη βεβαρυμένο τομέα της δημόσιας υγείας, μετά από μια δεκαετία οικονομικής κρίσης και μέτρων λιτότητας που περιλάμβαναν δραστικές περικοπές του προϋπολογισμού για τα δημόσια νοσοκομεία. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας διαμαρτύρονταν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους για τις συνθήκες εργασίας και την έλλειψη προσωπικού, φαρμάκων, ελέγχων (τεστ) και εξοπλισμού στα δημόσια νοσοκομεία.

Πρόσβαση στην εκπαίδευση:

Το κλείσιμο των σχολείων στην Ελλάδα ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου και μαθητές και εκπαιδευτικοί αντιμετώπισαν εμπόδια στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση λόγω έλλειψης εξοπλισμού και προβλημάτων δικτύου. Πριν από την πανδημία εκτιμάται ότι ένας στους πέντε μαθητές που φοιτούν στο φτωχότερο τεταρτημόριο των ελληνικών σχολείων δεν είχε πρόσβαση σε υπολογιστή προς χρήση για τη σχολική εργασία, ενώ ένας στους δέκα δεν είχε πρόσβαση στο διαδίκτυο, σύμφωνα με ανάλυση της Οργάνωσης του ΟΗΕ για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO).

Τα σχολεία επαναλειτούργησαν στα μέσα Σεπτεμβρίου εν μέσω διαμαρτυριών μαθητών για μη ασφαλείς συνθήκες· μέσα σε μια εβδομάδα, δεκάδες σχολεία έκλεισαν ξανά επειδή το προσωπικό ή οι μαθητές προσβλήθηκαν από τον Covid-19. Κατά τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης εκατοντάδες σχολεία σε ολόκληρη την Ελλάδα τελούσαν υπό κατάληψη από μαθητές Γυμνασίου/Λυκείου απαιτώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς, μικρότερο αριθμό μαθητών ανά αίθουσα, μόνιμο προσωπικό καθαρισμού και απορρίπτοντας την κυβερνητική πρόταση για εγκατάσταση καμερών σε σχολεία για την τηλεκπαίδευση.

Άτομα με Αναπηρία

Τον Μάιο η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία δήλωσε ότι οι αρχές δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν στήριξη των ατόμων με αναπηρία που επλήγησαν δυσανάλογα από τον παρατεταμένο εγκλεισμό στα σπίτια τους, σε κλειστά ιδρύματα ή σε υποστηριζόμενες δομές διαβίωσης.

Τον Ιούλιο η WGAD του ΟΗΕ επέκρινε τη διαδικασία για την ακούσια εισαγωγή ατόμων με ψυχοκοινωνικές αναπηρίες σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι οι αστυνομικοί συχνά, κατόπιν εντολής του εισαγγελέα, υποχρεώνονται να συλλαμβάνουν άτομα για τα οποία έχει δηλωθεί από συγγενείς ή γείτονες ότι έχουν ψυχοκοινωνική αναπηρία.

Ενδοοικογενειακή βία και δικαιώματα γυναικών

Η ενδοοικογενειακή βία εκτοξεύθηκε κατά τη διάρκεια του πρώτου μήνα του lockdown, με την κυβερνητική τηλεφωνική γραμμή έκτακτης ανάγκης να λαμβάνει 1.760 κλήσεις για θεωρούμενες πράξεις ενδοοικογενειακής βίας τον Απρίλιο σε σύγκριση με μόλις 325 τον Μάρτιο. Η κυβέρνηση προώθησε τηλεοπτικές, διαδικτυακές και ραδιοφωνικές εκστρατείες για να ενθαρρύνει την αναφορά τέτοιων περιπτώσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η ομάδα εργασίας του ΟΗΕ για τις διακρίσεις σε βάρος γυναικών και κοριτσιών εξέφρασε την ανησυχία της τον Ιούνιο ότι οι επιζώντες ενδοοικογενειακής και οικογενειακής βίας στην Ελλάδα ενθαρρύνονται συστηματικά να συμμετέχουν σε διαμεσολάβηση με τους θύτες, σημειώνοντας ότι αυτό αντίκειται στα διεθνή πρότυπα, και ότι σπάνια διώκονται ή τιμωρούνται οι δράστες.

Τον Μάιο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διέταξε την Ελλάδα να εξασφαλίσει επαρκή υγειονομική περίθαλψη και συνθήκες διαβίωσης για μια έγκυο γυναίκα που ζει στον καταυλισμό στο Πυλί της Κω. Ακόμη και πριν από την πανδημία Covid-19, η ελληνική κυβέρνηση δεν πληρούσε τα διεθνή πρότυπα για την υγειονομική περίθαλψη, τη διατροφή και τις κλινοστρωμνές για τις μετανάστριες  εγκύους και νέες μητέρες.

Στην έκθεσή της του Ιουνίου για την Ελλάδα η Ομάδα Εργασίας του ΟΗΕ για τις διακρίσεις σε βάρος γυναικών και κοριτσιών ανέφερε ότι οι μετανάστριες και αιτούσες άσυλο που υπήρξαν θύματα έμφυλης βίας δεν έχουν πρόσβαση σε στήριξη και ασφάλεια και ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ξενώνες και καταλύματα έκτακτης ανάγκης και καταλογίζει ασυνέπεια στον συντονισμό των υπηρεσιών.

Φυλακές

Οι κρατούμενοι σε φυλακές σε ολόκληρη τη χώρα διαμαρτυρήθηκαν για μέτρα που σχετίζονται με τον Covid-19 τα οποία περιορίζουν την άδεια εξόδου τους και την επαφή με συγγενείς και ζήτησαν μέτρα για την αντιμετώπιση του χρόνιου συνωστισμού και τη βελτίωση των συνθηκών και της φροντίδας.

Επιθέσεις κατά της κοινωνίας των πολιτών

Tον Σεπτέμβριο έγινε γνωστό  ότι 33 μέλη μη κυβερνητικών ομάδων και δύο «υπήκοοι τρίτων χωρών» αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες κατασκοπείας, παραβίασης κρατικών μυστικών και συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση για θεωρούμενη διευκόλυνση της παράτυπης εισόδου αλλοδαπών υπηκόων από την Τουρκία στη Λέσβο.

Κατά τη διάρκεια της συνοριακής κρίσης Ελλάδας-Τουρκίας τον Μάρτιο αναφέρθηκε σειρά επιθέσεων εναντίον προσωπικού διεθνών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, όπως της UNHCR, εργαζομένων σε οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας και δημοσιογράφων, έπειτα από εμπρηστικά σχόλια κυβερνητικών αξιωματούχων που στόχευαν ΜΚΟ οι οποίες εργάζονται με πρόσφυγες. Στη Λέσβο εξαγριωμένο πλήθος επιτέθηκε σε εγκαταστάσεις και οχήματα ΜΚΟ  με ρόπαλα. Μερικές ΜΚΟ ανέστειλαν τις επιχειρήσεις τους και μάλιστα μετέφεραν τους εθελοντές πίσω στην Αθήνα. Οι απειλές από δεξιόφρονες πηγές, ο εκφοβισμός των εργαζομένων σε οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας και ο βανδαλισμός και εμπρησμός των περιουσιών των ΜΚΟ συνεχίζονταν κατά τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης.

Με νομοθετικές αλλαγές που εγκρίθηκαν τον Μάρτιο, τον Μάιο και τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση θέσπισε αυστηρές και παρεμβατικές απαιτήσεις καταχώρισης και υποβολής εκθέσεων για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και όλα τα μέλη, το προσωπικό και τους εθελοντές τους, που εργάζονται στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της κοινωνικής ένταξης, προκαλώντας ανησυχία σχετικά με τη δυσανάλογη παρέμβαση στα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής, της προστασίας των δεδομένων (απαιτείται η δημοσίευση προσωπικών δεδομένων των δωρητών και των υποστηρικτών) και της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι. Τον Ιούλιο το Συμβούλιο Eμπειρογνωμόνων για το δίκαιο των ΜΚΟ στο Συμβούλιο της Ευρώπης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι νέοι κανονισμοί θα πρέπει να αναθεωρηθούν σημαντικά ώστε να ευθυγραμμιστούν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Στην έκθεσή της του Οκτωβρίου για το κράτος δικαίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα του δικαστικού συστήματος. Επίσης, επισήμανε τις ανησυχίες της σχετικά με τις επιθέσεις και τις απειλές κατά δημοσιογράφων και τον περιορισμό του χώρου δραστηριοποίησης ομάδων της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως εκείνων που εργάζονται για τα δικαιώματα των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο.

Τον Ιούλιο η κυβέρνηση ψήφισε έναν εξαιρετικά αμφιλεγόμενο νόμο που ρυθμίζει τις διαδηλώσεις, ο οποίος προκάλεσε ανησυχίες σχετικά με την αδικαιολόγητη παρέμβαση στο δικαίωμα της ειρηνικής συνάθροισης. Ο νόμος παρέχει στις αρχές ευρεία διακριτική ευχέρεια για τη διάλυση συναθροίσεων  για τις οποίες δεν έχει προηγηθεί κοινοποίηση, παρόλο που επιτρέπει αυθόρμητες διαμαρτυρίες, και προβλέπει ότι οι διοργανωτές μπορούν να θεωρηθούν υπόλογοι για βλάβες ή ζημιές που προκαλούνται από διαδηλωτές υπό ορισμένες συνθήκες.

Ρατσισμός και μισαλλοδοξία

Οι ακροδεξιές ομάδες συνέχισαν την εκστρατεία τους κατά των αιτούντων άσυλο στα νησιά και υπήρξαν αναφορές επιθέσεων σε ολόκληρη τη χώρα κατά ατόμων που θεωρούνται μετανάστες ή μουσουλμάνοι. Τα στατιστικά στοιχεία για εγκλήματα μίσους από το μη κυβερνητικό Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας για το 2019, τα οποία δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο, έδειξαν σημαντική αύξηση των καταγεγραμμένων επιθέσεων εναντίον λεσβιών, ομοφυλόφιλων, αμφιφυλόφιλων και τρανσεξουαλικών ατόμων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Σε μια απόφαση ορόσημο τον Οκτώβριο, η ηγεσία, πρώην βουλευτές και πολλά μέλη του νεοναζιστικού κόμματος Χρυσή Αυγή καταδικάστηκαν για τη σύσταση ή/και τη συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που ενορχήστρωσε ή συνεργάστηκε στη δολοφονία του 34χρονου αντιφασίστα ακτιβιστή και ράπερ Παύλο Φύσσα, για τη δολοφονία του 27χρονου Πακιστανού υπηκόου Shehzad Lugman, καθώς για πολλές άλλες βίαιες επιθέσεις κατά μεταναστών και συνδικαλιστών.

Η δίκη έξι ατόμων, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αστυνομικών, για πρόκληση θανατηφόρων σωματικών βλαβών κατά τη δολοφονία του 33χρονου ακτιβιστή της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ και υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ζακ Κωστόπουλου το 2018  ξεκίνησε τον Οκτώβριο. Ο Κωστόπουλος ξυλοκοπήθηκε βίαια από δύο άνδρες αφού εισήλθε σε κοσμηματοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας, ενώ το υλικό από τις κάμερες έδειξε ότι η αστυνομία προσπάθησε βίαια να συλλάβει τον Κωστόπουλο ενώ αυτός κείτονταν στο έδαφος.

Πρόσφυγες

Με περιορισμένες εξαιρέσεις, η κυβέρνηση διατήρησε την πολιτική της παρεμπόδισης των αιτούντων άσυλο που φθάνουν στα νησιά του Αιγαίου να μετακινούνται προς την ηπειρωτική χώρα. Η πολιτική γεωγραφικού περιορισμού έχει εγκλωβίσει χιλιάδες άτομα σε κατάσταση συνωστισμού και υπό άθλιες συνθήκες, με περιορισμένη πρόσβαση στην προστασία, την υγειονομική περίθαλψη, την επαρκή ύδρευση, την υγιεινή και τα προϊόντα υγιεινής με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης του Covid-19. Κατά τη σύνταξη της έκθεσης 19.929 αιτούντες άσυλο, στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά, βρίσκονταν στα νησιά, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 16.000 σε καταυλισμούς χωρητικότητας 13.000 ανθρώπων.

Τον Σεπτέμβριο οι πυρκαγιές κατέστρεψαν τον μεγαλύτερο προσφυγικό καταυλισμό της Ευρώπης, στη Μόρια της Λέσβου, αφήνοντας  πίσω τους χιλιάδες άστεγους χωρίς φαγητό και νερό, μεταξύ αυτών περισσότερα από 4.000 παιδιά, μέχρις ότου η πλειονότητά τους στεγάστηκε σε  προσωρινό καταυλισμό με αντίσκηνα.

Σύμφωνα με τις οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, οι αρχές δεν κατάφεραν να παρέχουν στους κατοίκους του νέου καταυλισμού επαρκή και ασφαλή πρόσβαση στο νερό, εκπαίδευση, υγιεινή, προμήθειες για τη διαχείριση της υγιεινής της εμμήνου ρύσης και την υγειονομική περίθαλψη ή επαρκή προστασία από τα στοιχεία της φύσης και από τη σεξουαλική και έμφυλη βία και παρενόχληση. Οι υπηρεσίες για τους επιζώντες και όσους διατρέχουν κίνδυνο να υποστούν βία παρέμειναν ανεπαρκείς και η πρόσβαση σε προγεννητική και μεταγεννητική φροντίδα και υποστήριξη για άτομα με νεογνά παρέμεινε περιορισμένη. Κατά τη σύνταξη της έκθεσης υπήρχαν 19 επιβεβαιωμένα κρούσματα Covid-19 στον νέο καταυλισμό, σε πληθυσμό περίπου 9.500. Εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο δηλητηρίασης από μόλυβδο στον νέο καταυλισμό λόγω της θέσης του σε ένα πρώην στρατιωτικό σκοπευτήριο.

Ένας νέος νόμος για το άσυλο που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο υπονομεύει την πρόσβαση στην προστασία και εκθέτει τους αιτούντες άσυλο σε μεγαλύτερους κινδύνους απέλασης και σε μεγαλύτερες περιόδους κράτησης. Τον Ιούλιο η Ομάδα Εργασίας του ΟΗΕ για την Αυθαίρετη Κράτηση (WGAD) ανέφερε ότι οι νέες διατάξεις φαίνεται να θεσπίζουν πιο περιοριστικές διαδικασίες οι οποίες ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη γενική νομική αρχή ότι η κράτηση των αιτούντων άσυλο θα πρέπει να γίνεται μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις.

Μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας τον Φεβρουάριο ότι δεν θα εμποδίζει πλέον τους αιτούντες άσυλο και μετανάστες να αναχωρούν από την τουρκική επικράτεια με προορισμό την ΕΕ, τον Μάρτιο χιλιάδες άνθρωποι επιχείρησαν να εισέλθουν στη χώρα διά θαλάσσης και διά ξηράς.

Ως απάντηση, η Ελλάδα απαγόρευσε την υποβολή αιτήσεων ασύλου για οποιονδήποτε διέσχισε τα σύνορα παράτυπα κατά τη διάρκεια εκείνου του μήνα, άσκησε διώξεις σε άτομα για παράνομη είσοδο, έθεσε υπό κράτηση με τρόπο αυθαίρετο περίπου 2.000 άτομα υπό απαράδεκτες συνθήκες σε δύο νεόδμητους χώρους κράτησης στην ηπειρωτική χώρα, με το πρόσχημα του Covid-19, και επαναπροώθησε βίαια τους ανθρώπους που επιχειρούσαν να εισέλθουν στην Ελλάδα.

Από τότε αξιωματούχοι επιβολής του νόμου έχουν επιστρέψει με συνοπτικές διαδικασίες χιλιάδες ανθρώπους στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που η αστυνομία περισυνέλεξε στην ελληνική ενδοχώρα εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σύνορα. Τον Ιούνιο ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου εκκίνησε ποινική έρευνα για τις επαναπροωθήσεις που έλαβαν χώρα τον Μάρτιο στον Έβρο, μεταξύ άλλων και για τους αναφερόμενους πυροβολισμούς και θανάτους δύο ανθρώπων από ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας. Η WGAD του ΟΗΕ προέτρεψε τις αρχές να διερευνήσουν άμεσα και πλήρως όλους τους ισχυρισμούς περί παράνομων επαναπροωθήσεων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πράξεων βίας ή κακομεταχείρισης, και να διασφαλίσουν ότι οι πρακτικές αυτές δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον.

Τον Ιούνιο η ελληνική κυβέρνηση άρχισε να εκκενώνει 11.000 και πλέον αναγνωρισμένους πρόσφυγες από διαμερίσματα, ξενοδοχεία και  καταυλισμούς του κυβερνητικού προγράμματος, αφήνοντας στον δρόμο εκατοντάδες άτομα, συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, εγκύων και μόνων γυναικών, καθώς και ατόμων με αναπηρίες. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο ένα διμηνιαίο πιλοτικό σχέδιο για τη στέγαση αναγνωρισμένων προσφύγων που φεύγουν από τα νησιά μέχρι να βρουν μια πιο μόνιμη κατοικία.

 


Σε χρειαζόμαστε

Το ThePressProject είναι το μοναδικό μέσο ανεξάρτητης, ερευνητικής και αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας που στηρίζεται αποκλειστικά στις μικρο-δωρεές των επισκεπτών του. Πιστεύουμε ότι η πληροφορία πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλους και για αυτό δεν κλειδώνουμε κανένα κομμάτι της ύλης αλλά για να παραχθεί το πρωτογενές υλικό που θα βρείτε εδώ χρειαζόμαστε την υποστήριξή σου. Αν δεν πληρώσουμε εμείς για την ενημέρωσή μας, θα την πληρώσει κάποιος άλλος (και αν δεν είσαι ο Μαρινάκης μάλλον δεν έχεις τα ίδια συμφέροντα). Μάθε πώς
- Κάνε κλικ για να σχολιάσεις