«Είμαστε εδώ σήμερα επειδή θέλουμε να διαμαρτυρηθούμε ενάντια στην στρατιωτική θητεία, την στρατιωτικοποίηση και τον επανεξοπλισμό, βλέπουμε περικοπές στις κοινωνικές υπηρεσίες της καθημερινότητάς μας, και άλλες περικοπές που αφορούν την εκπαίδευση. Αυτό αποτυπώνεται, για παράδειγμα, στα ετοιμόρροπα σχολικά κτίρια και τις υποδομές. Σήμερα διεξάγεται στο Αμβούργο η στρατιωτική άσκηση Redstone shell όπου η κοινωνία μπαίνει σε προσομοίωση πολέμου. Η άσκηση ξεκινάει με εισβολή τανκς στην πόλη και αυτοί (κοινωνία και στρατός) ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τους Ρώσους εισβολείς. Στόχος είναι να δημιουργήσουν φόβο για να δικαιολογήσουν τον επανεξοπλισμό».
Μαθητής στο Βερολίνο κατά την διάρκεια αντιμιλιταριστικής, αντιπολεμικής διαδήλωσης 28/9
Ο νούμερο ένα κίνδυνος για την ειρήνη
Στις ΗΠΑ, η πεποίθηση πως θα είναι πάντα η κυρίαρχη δύναμη διαψεύστηκε με κρότο. Ειδικότερα, στον ανταγωνισμό με την Κίνα, που δεν έγινε τελικά ο «φτωχός» συγγενής, η άλλοτε μοναδική υπερδύναμη φαίνεται να βρίσκεται πίσω σε κρίσιμα επίπεδα, όπως στον τομέα της τεχνολογίας και στον «πόλεμο» των δασμών. Η αμερικανική οικονομία, μη μπορώντας να αντιμετωπίσει ουσιαστικά την άνοδο της κινέζικης, στράφηκε σε αυτό που ξέρει καλύτερα: στην παραγωγή «φούσκας» και στον πόλεμο. Η στρατιωτικοποίηση της οικονομίας φαντάζει, όπως και στην ΕΕ, το πιο αληθοφανές σενάριο για την επιστροφή της οικονομίας στους ρυθμούς πριν από την κρίση του 2008-9. Προκειμένου λοιπόν να αντιμετωπιστεί η κρίση, αλλά και να ανακόψει η αυτοκρατορία την δική της παρακμή, η κυβέρνηση Τραμπ αξιοποιεί δύο βασικά εργαλεία.
Το πρώτο αφορά το νόμισμά της, το δολάριο, το οποίο μετατρέπει σε όπλο για την επιβολή σκληρών οικονομικών αποκλεισμών στους αντιπάλους της (π.χ. Κούβα και Ιράν). Εδώ και δεκαετίες, οι ΗΠΑ έχουν μετατρέψει το δολάριο σε γεωπολιτικό όπλο. Εκμεταλλευόμενες το γεγονός ότι το διεθνές εμπόριο και οι συναλλαγές εκκαθαρίζονται ως επί το πλείστον σε αμερικάνικο νόμισμα, έχουν την δυνατότητα να αποκόπτουν κράτη από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Για το αποκλεισμένο κράτος, αυτό μεταφράζεται σε αδυναμία να κάνει εξαγωγές, εκτίναξη του πληθωρισμού, υποτίμηση του νομίσματος και απομόνωση. Στην περίπτωση της Κούβας, το επί δεκαετίες παράνομο εμπάργκο έχει προκαλέσει εγκληματική ανθρωπιστική κρίση, ώστε το νησί της επανάστασης να παραδοθεί στις ορέξεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Στην περίπτωση του Ιράν, το δολάριο-όπλο επιχειρεί να «σοκάρει» την ιρανική οικονομία, προκαλώντας όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, ενώ η κατάσταση επιδεινώνεται με την επιβολή και δευτερογενών κυρώσεων, που εμποδίζουν συναλλαγές και με τρίτες χώρες. Στόχος είναι και πάλι ο εκβιασμός του ιρανικού λαού ώστε να παραδοθεί στον ιμπεριαλισμό. Έχει σημασία, επομένως, να αντιληφθούμε ότι οι οικονομικές κυρώσεις –όπως ευγενικά αποκαλούνται– είναι στην πραγματικότητα ένας ανελέητος και άδικος πόλεμος σε βάρος των λαών που στερούνται τα βασικά, μέχρι οι ίδιοι ή οι ηγεσίες τους να αναγκαστούν να παραδοθούν ως υποτελείς στα σχέδια του ιμπεριαλισμού και τα νέα δεινά που θα ακολουθήσουν.
Το δεύτερο εργαλείο είναι ο άμεσος πόλεμος. Όσο και οι δυνάμεις που ανταγωνίζονται τις ΗΠΑ (όχι ιδεολογικά) επιδιώκουν, όπως φαίνεται, καλύτερη μοιρασιά της λείας, κι όσο και αν οι σημερινές ισορροπίες δεν αναιρούν την προοπτική της σύγκρουσης, μπορούμε να ισχυριστούμε με ασφάλεια πως ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός παραμένει ο υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος για την ειρήνη. Οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν αμαχητί ένα νέο παγκόσμιο status quo: διαθέτουν πάνω από 700 βάσεις σε όλο τον κόσμο, εξακολουθούν να κυριαρχούν στα συμβατικά όπλα, και ο στρατιωτικός τους προϋπολογισμός είναι μεγαλύτερος από εκείνους της Κίνας, της Βρετανίας, της Ιαπωνίας και μιας σειράς άλλων μεγάλων χωρών μαζί. Με αυτόν τον τρόπο, όλα αυτά τα χρόνια έχουν καταφέρει όχι μόνο να ελέγχουν τις παγκόσμιες συναλλαγές και τους «δρόμους» παγκόσμιου ενδιαφέροντος, αλλά και να τους στρατιωτικοποιούν, βομβαρδίζοντας όποιον δεν υποτάσσεται στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Για την ώρα, η αυτοκρατορική μέθη του Τραμπ και των συμβούλων του φαίνεται να έχει οδηγήσει σε αδιέξοδο την επίθεση στο Ιράν, το οποίο κατάφερε να ελέγξει τα στενά του Ορμούζ. Ενδεχομένως αυτό το αδιέξοδο να συνιστά τον επιθανάτιο ρόγχο μιας γενοκτονικής συμμαχίας (ΗΠΑ-Ισραήλ) στην περιοχή της Δυτικής Ασίας, όπως συνέβη με το Σουέζ και τους Βρετανούς σε μια παρεμφερή ιστορία. Θα ήταν σημαντικό να προσθέσουμε πως στο ρεπερτόριο των ΗΠΑ εντάσσεται όλο και πιο έντονα η απαξίωση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης: το δείχνει η στάση απέναντι στις παραδοσιακές συμμαχίες τους -ΕΕ και ΝΑΤΟ-, όσο και απέναντι στους διεθνείς οργανισμούς (ΟΗΕ) και στο διεθνές δίκαιο συνολικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συγκρότηση του παράλληλου προς τον ΟΗΕ «Συμβουλίου Ειρήνης».
Όσα προαναφέρθηκαν συγκροτούν μια στάση που συνοπτικά χαρακτηρίζεται από την απουσία διάθεσης για διαπραγμάτευση και την απόρριψη ακόμα και μέτριων συμβιβασμών, που ενδεχομένως εκλαμβάνονταν ως υποχωρήσεις που αποδυναμώνουν τις αμερικανικές θέσεις. Συνεπώς, η αντίδραση θα είναι σίγουρα τρομακτική για τους λαούς, όχι μόνο της Δυτικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, αλλά συνολικά για την παγκόσμια πλειοψηφία.
Γεωγραφία Ευρώπη
Το δεύτερο σημείο στο οποίο βλέπουμε τα σύννεφα του πολέμου να απλώνονται είναι η Ευρώπη. Αν η περαιτέρω χρηματιστικοποίηση, η αδυναμία εντοπισμού ενός νέου μοντέλου συσσώρευσης, οι φούσκες, η εικόνα στασιμότητας και η ατέρμονη επιδίωξη πολέμου είναι χαρακτηριστικά των ΗΠΑ φανταστείτε τι γίνεται στον πραγματικά φτωχό συγγενή, την ΕΕ.
Η συζήτηση αφορά καταρχάς το Re–arm Europe, που έχει μετονομαστεί σε Readiness, και προβλέπει 800 δισεκατομμύρια για την πολεμική βιομηχανία και την μετατροπή της οικονομίας σε μιλιταριστική. Το εν λόγω πρόγραμμα συνιστά την ευρωπαϊκή απάντηση στην ασθμαίνουσα βιομηχανική βάση της Ευρώπης, κυρίως της Γερμανίας. Βλέποντας την αυτοκινητοβιομηχανία της να υποχωρεί σημαντικά –η Volkswagen ανακοίνωσε εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις σε βάθος διετίας–, η Γερμανία αποφασίζει να μετακινηθεί από τα αυτοκίνητα στην παραγωγή τανκς. Η στροφή αυτή είναι που επιτρέπει στις χώρες της ΕΕ –των οποίων οι οικονομίες είναι αναιμικές και υπερχρεωμένες– να αποφύγουν τους δημοσιονομικούς κανόνες και να ανακατευθύνουν τους πόρους σε ένα πεδίο που κανείς δεν πρέπει να αμφισβητεί: την «ασφάλεια». Με αυτόν τον τρόπο, οι γεωπολιτικοί κομπάρσοι της ΕΕ μπορούν να ισχυρίζονται ότι απαιτείται διακοπή των κοινωνικών δαπανών, γιατί «δεν μπορούμε» να ανταποκριθούμε οικονομικά, αλλά από την άλλη …μπορούμε αν πρόκειται για τον πόλεμο.
Ο πόλεμος –μεταμφιεσμένος σε «ασφάλεια»– γίνεται το μαγικό ραβδί που μπορεί να μεταφέρει πόρους από το κράτος στη βιομηχανία, σώζοντας τη δεύτερη. Το ερώτημα που είχαν να απαντήσουν οι ενορχηστρωτές της πολεμικής οικονομίας ήταν ποια αφήγηση θα μπορέσει να κάμψει τις αντιδράσεις των κοινωνιών που θα βλέπουν τα πάντα γύρω τους να καταρρέουν εκτός από τις αποθήκες τανκ που βρίσκονται στο «διπλανό τετράγωνο». Ο μιλιταρισμός λοιπόν συναντά τον εθνικισμό και τα δελτία ειδήσεων αναλαμβάνουν να δημιουργήσουν το αντίστοιχο κλίμα, επαναλαμβάνοντας διαρκώς την ανάγκη πολεμικής προετοιμασίας σε βαθμό που τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια της «Λάμψης» μοιάζουν όαση.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία γίνεται το μέσο και ο πανικός ξεκινά. Έκτοτε, οι δυνάμεις της ΕΕ έχουν κάνει τα πάντα για να μην υπάρξει ειρήνη ή έστω διαπραγμάτευση: συνεχίζουν να στέλνουν δισεκατομμύρια στην Ουκρανία, αλλά και οπλικά συστήματα, ρίχνοντας λάδι στην φωτιά ενός πολέμου που διαρκώς κλιμακώνεται με χτυπήματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και εναντίον αμάχων.
Με το αφήγημα της ρωσικής απειλής, η πολεμική οικονομία νομιμοποιείται ως συνταγή «ανάπτυξης» που επιτρέπει την περικοπή κοινωνικών δαπανών, όσο και την περιστολή δικαιωμάτων και ελευθεριών. Ενδεικτικά ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-34 προβλέπει την εκτίναξη των πολεμικών δαπανών πάνω από 100%, 100 δις στην Ουκρανία, παραγωγή οπλικών συστημάτων και δημιουργία υποδομών που αφορούν την στρατιωτική ετοιμότητα και κινητικότητα. Σε πολιτικό επίπεδο, η ταύτιση κάθε κριτικής στο Ισραήλ με «αντισημιτισμό», η βία σε διαδηλώσεις, οι διώξεις ακτιβιστών και η δαιμονοποίηση της Αριστεράς δείχνουν ότι στρατιωτικοποίηση και δημοκρατία δεν συμβαδίζουν.
Ελλάδα: Εθνικόφρονες ονειρώξεις και κέρδη για λίγους
Και στη δική μας γεωγραφία; Η Ελλάδα φυσικά και δεν αποκλίνει από τη γενική κατεύθυνση. Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι η πλέον φιλοσιωνιστική, φιλοαμερικάνικη και φιλοπόλεμη των τελευταίων χρόνων. Σε όποιο σημείο οι σύμμαχοι ΗΠΑ – Ισραήλ εξαπολύουν τον θάνατο, η Ελλάδα είναι εκεί. Αρχικά εμπλέκεται έμμεσα, με την παραχώρηση εδαφών–βάσεων στους Αμερικάνους, που μετατρέπουν τη χώρα σε ένα πολεμικό ορμητήριο από την Αλεξανδρούπολη ως την Σούδα. Εμπλέκεται, όμως και άμεσα, με την αποστολή των Patriot στην Σαουδική Αραβία για λογαριασμό της πετρελαϊκής ARAMCO, αλλά και με την φιλοξενία της (αποτυχημένης) επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ» σε βάρος των Ανσαρουλλάχ της Υεμένης, με κέντρο την Λάρισα.
Η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με τις υψηλότερες πολεμικές δαπάνες ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (3,1%) μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, ενώ αποτελεί πλέον και τον πιο σημαντικό δορυφόρο του γενοκτονικού κράτους-Aπαρτχάιντ, του Ισραήλ, στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόσφατα μάλιστα προχώρησε στην ντροπιαστική αγορά του αποκαλούμενου (θολού) Θόλου «ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους 3 δις, από το κράτος-τρομοκράτη του Ισραήλ. Η συνένοχη σε εγκλήματα πολέμου ελληνική κυβέρνηση μετατρέπει την Ελλάδα σε εντολοδόχο (proxy) του σιωνιστικού καθεστώτος και χρησιμοποιεί αυτή την άθλια στάση προκειμένου να διατηρήσει την εξουσία της. Το διαπιστώνουμε από τις δηλώσεις των ίδιων των κυβερνητικών στελεχών, όπως του Φλωρίδη, που μας ενημέρωσε ότι, αν δεν στηρίξουμε την κυβέρνηση και τις αποφάσεις της, θα δεχτούμε εισβολή, του Γεωργιάδη που δήλωσε ότι η ασφάλεια της χώρας – είτε μας αρέσει είτε όχι – εξαρτάται από το Ισραήλ, και άλλων.
Παράλληλα, κρατούν τη στάση αυτή για τη διάχυση μιας ανόητης και επικίνδυνης τουρκοφαγίας, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ταυτίσουν όσους αντιστέκονται στον σιωνισμό και τον μιλιταρισμό με τον Ερντογάν (!). Όσο μας βομβαρδίζουν τουρκοφάγοι καραβανάδες στα δελτία ειδήσεων, λειτουργώντας συμπληρωματικά σε δηλώσεις του Δένδια που μας καλεί να προετοιμαστούμε για φέρετρα καλυμμένα με την ελληνική σημαία, στο παρασκήνιο επιταχύνονται εξελίξεις: η απομόνωση της Ελλάδας από το διεθνές σύστημα, καθώς προσφέρει νομιμοποίηση και καταφύγιο στο κράτος-τρομοκράτη του Ισραήλ, η αγορά οπλικών συστημάτων, η καταστρατήγηση του κράτους δικαίου με εξοπλισμό από το Ισραήλ (βλ. Predator), το ξεπούλημα εδαφών και νερού της χώρας για να μετατραπεί σε κόμβο data center (δόγμα ασφάλειας για ενεργειακή και άλλη αναβάθμιση). Τέλος, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, προετοιμάζεται και η πώληση του λιμανιού του Λαυρίου στο πολεμικό ναυτικό του Ισραήλ.
Οι αιμοδιψείς, πολεμικές και μιλιταριστικές ιαχές δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να εκτοξεύουν τα κέρδη των λίγων, απομυζώντας ταυτόχρονα ολοένα και περισσότερο την κοινωνική πλειοψηφία της χώρας που μαστίζεται από την ακρίβεια, την στεγαστική κρίση, το κόστος καυσίμων, τα ελαστικά ωράρια, την υπερεργασία, τους χαμηλούς μισθούς, την διάλυση των υποδομών και των κοινωνικών αναγκών όπως υγεία και παιδεία, την καταστρατήγηση ελευθεριών και δικαιωμάτων.
Φρένο στον πόλεμο και στον μιλιταρισμό:
διεθνισμός και ενότητα
Μπροστά σε αυτές τις συνθήκες, τα καθήκοντά μας είναι παραπάνω από ξεκάθαρα. Στον κόσμο με πολύμορφο τρόπο (Palestine Action, γενικές απεργίες στην Ιταλία και αλλού), και στην Ελλάδα κυρίως μέσω της δράσης του March to Gaza, οι ελεύθεροι άνθρωποι αντιστέκονται ενάντια στις πολεμικές βιομηχανίες, τις συνένοχες κυβερνήσεις τους και την συνεχιζόμενη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού από το κράτος απαρτχάιντ του Ισραήλ. Παρά την προσπάθεια φίμωσης και αποσιώπησης των εγκλημάτων που συντελούνται, οι λαοί μέσα από την δράση τους ξεκαθαρίζουν πως η λήθη για το πιο φριχτό έγκλημα του 21ου αιώνα, δεν είναι επιλογή. Παρά τις τυμπανοκρουσίες περί εκεχειρίας και τερματισμό της γενοκτονίας που προσπάθησε και στην συνέλευση του ΟΗΕ να καρπωθεί ο Τράμπ, έχουν καταγραφεί πάνω από 2.000 δολοφονίες και πάνω από 5.000 τραυματίες το τελευταίο διάστημα, ενώ οι εποικισμοί στην Δυτική Όχθη συνεχίζονται καθημερινά.
Η Παλαιστίνη μέσα από την αντίστασή της έχει αποκαλύψει στα μάτια του κόσμου τους εχθρούς της ανθρωπότητας θέτοντας το ύψιστο καθήκον να αντιμετωπίσουν τους κοινούς εχθρούς που δρουν μέσα στις χώρες μας. Στο βαθμό που αυτό το καθήκον εκπληρώνεται, αποκτά υλικά χαρακτηριστικά το σύνθημα «Η Παλαιστίνη μας απελευθερώνει».
Χρειάζονται όμως ακόμη περισσότερα. Στην περίοδο που βρισκόμαστε πρέπει να κινηθούμε πέρα από τα όρια της καταγγελίας, αναλαμβάνοντας ενωτικά δράση απέναντι στον πόλεμο, τον μιλιταρισμό και τον εθνικισμό. Η μάχη που έχουμε να δώσουμε, είναι μάχη για το μέλλον, για την επικράτηση της ζωής επί του θανάτου, και πρέπει να είναι πολύπλευρη. Οφείλουμε να είμαστε εμμονικοί με τις κοινωνικές ανάγκες και να μην κάνουμε ούτε βήμα πίσω, όσα δόγματα φόβου και ασφάλειας και αν μας πλασάρουν. Να αναδεικνύουμε και να σαμποτάρουμε κάθε πηγή του μιλιταριστικού μηχανισμού (βάσεις, πολεμικές βιομηχανίες κ.α.), να προετοιμάσουμε την αναγκαία «ατζέντα» για την ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο, στην πολύπαθη Δυτική Ασία και αλλού, να προτάξουμε τον διεθνισμό. Και όλα αυτά να αποκτήσουν μια κεντρική πολιτική διάσταση ώστε οι άρχοντες και οι υπάλληλοι του θανάτου να γνωρίζουν ότι κάθε δήλωση, κάθε εγκληματική συνενοχή και πράξη θα έχει για αυτούς άμεσο πολιτικό κόστος. Με λίγα λόγια, να κάνουμε όσα χρειάζονται προκειμένου να αποκτήσει οργανωτική και πολιτική διάσταση εκείνη η παλιά –αλλά τόσο επίκαιρη– προτροπή του Λένιν: «Κάντε τα πάντα για να αποτρέψετε τον πόλεμο, αλλά αν έρθει, τότε συντρίψτε τους άρχοντες του θανάτου».