Ο Μίτσκοσκι ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο στην επίλυση των διαφορών με τη Βουλγαρία, οι οποίες εδώ και χρόνια έχουν προκαλέσει εμπλοκές στην ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων. Όπως ανέφερε, η κυβέρνησή του επιθυμεί την επίλυση των ζητημάτων μέσω διαλόγου, καλής θέλησης και αμοιβαίου σεβασμού, ζητώντας από την ΕΕ να συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια «βιώσιμη ευρωπαϊκή λύση».

Από την πλευρά της, η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε ότι η Βόρεια Μακεδονία πρέπει πρώτα να προχωρήσει στην τροποποίηση του Συντάγματός της, ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα. Σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν, μετά την άρση του συγκεκριμένου αδιεξόδου η ενταξιακή διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί, καθώς, όπως υποστήριξε, οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις ήδη προχωρούν.

Η διαφωνία αφορά την πρόταση που είχε διαμορφώσει η ΕΕ το 2022 και την οποία είχε αποδεχθεί η τότε κεντροαριστερή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στο κοινοβούλιο. Το VMRO-DPMNE του Μίτσκοσκι, που βρισκόταν τότε στην αντιπολίτευση, είχε αντιταχθεί στη συνταγματική αλλαγή και εξακολουθεί να απορρίπτει την υλοποίησή της υπό τις σημερινές συνθήκες.

Βρυξέλλες και Σόφια επιμένουν ότι η τροποποίηση αποτελεί αναγκαίο βήμα για την προώθηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η βουλγαρική κυβέρνηση, παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Βόρεια Μακεδονία οφείλει να διασφαλίσει τα δικαιώματα της βουλγαρικής μειονότητας και να την αναγνωρίσει συνταγματικά.

Το ζήτημα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και μακροχρόνιας διαμάχης μεταξύ των δύο χωρών, που αφορά την ιστορία, την εθνική ταυτότητα και τη γλώσσα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, περίπου 3.500 κάτοικοι, ή 0,2% του πληθυσμού, δήλωσαν Βούλγαροι. Η Σόφια αμφισβητεί τα στοιχεία της απογραφής και υποστηρίζει ότι ο αριθμός των Βουλγάρων στη χώρα είναι σημαντικά μεγαλύτερος.

Η επίλυση της εκκρεμότητας με τη Βουλγαρία αποτέλεσε ένα από τα βασικά ζητήματα της περιοδείας της φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επισκέφθηκε διαδοχικά την Αλβανία, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία, συζητώντας με τις ηγεσίες των χωρών την ευρωπαϊκή τους προοπτική.