Η ψηφοφορία διεξάγεται σε κλίμα ανησυχίας για την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων τον Οκτώβριο, στα ανοικτά των βουλγαρικών ακτών. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7 το πρωί και θα κλείσουν στις 8 το βράδυ.
Στον πρώτο γύρο, την περασμένη Κυριακή, η Γιότοβα συγκέντρωσε το 35% των ψήφων, έναντι 32% του Γκιούροφ. Το προβάδισμά της, ωστόσο, ήταν σημαντικά μικρότερο από εκείνο που της έδιναν οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες προέβλεπαν διαφορά έως και 20 ποσοστιαίων μονάδων. Ο πολιτικός αναλυτής Τεοντόρ Σλάβεφ εκτίμησε ότι η υποψήφια πλήρωσε το τίμημα για την, κατά την άποψή του, ανεπαρκή αντίδρασή της στις ρωσικές απειλές στη Μαύρη Θάλασσα.
Στο τηλεοπτικό ντιμπέιτ της Πέμπτης, η Γιότοβα υποστήριξε ότι η ειρήνη στην Ουκρανία μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η περαιτέρω χρηματοδότηση της Ουκρανίας και η αποστολή πιο προηγμένων όπλων θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη καταστροφή και περισσότερους νεκρούς. Η ίδια επιχειρεί να προβάλει το προφίλ της «προέδρου της ειρήνης», δηλώνοντας ταυτόχρονα την προσήλωσή της στη συμμετοχή της Βουλγαρίας στο ΝΑΤΟ.
Από την πλευρά του, ο Γκιούροφ υπογράμμισε ότι η Ρωσία πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις της, προκειμένου να υπάρξει πρόοδος. Επικρίνοντας τη Γιότοβα επειδή δεν κατονομάζει ευθέως τη Μόσχα ως υπεύθυνη για τις απειλές στη Μαύρη Θάλασσα, κάλεσε να προσδιοριστεί ξεκάθαρα η χώρα από την οποία προέρχονται.
Η αντιπαράθεση αντανακλά τον βαθύ διχασμό στη βουλγαρική κοινωνία, όπου οι ιστορικοί δεσμοί με τη Ρωσία συνυπάρχουν με την ένταξη της χώρας στους δυτικούς πολιτικούς και στρατιωτικούς θεσμούς. Ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ υποστηρίζει ότι η κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία και η έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων αποτελούν τη μόνη εγγύηση για να σταματήσουν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα. Παρότι κάλεσε τη Ρωσίδα πρέσβειρα για εξηγήσεις, επικαλούμενος τα συμφέροντα της Μόσχας από τις επιθέσεις, απέφυγε να της καταλογίσει ευθέως ευθύνη, επικαλούμενος έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων.
Μετά τον πρώτο γύρο, ο Ράντεφ χαρακτήρισε την εκλογική αναμέτρηση επιλογή μεταξύ «ειρήνης και πολέμου» και κάλεσε τους πολίτες να στηρίξουν τη Γιότοβα.
Η 62χρονη Γιότοβα, πρώην δημοσιογράφος και στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, είχε διατελέσει ευρωβουλευτής πριν εκλεγεί αντιπρόεδρος του Ρούμεν Ράντεφ το 2016 και το 2021. Ανέλαβε την προεδρία τον περασμένο Ιανουάριο, μετά την παραίτησή του προκειμένου να συμμετάσχει στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του Απριλίου. Εφόσον εκλεγεί απευθείας από τους πολίτες, θα είναι η πρώτη γυναίκα πρόεδρος στην ιστορία της Βουλγαρίας.
Στην προεκλογική της ατζέντα έχει εντάξει, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση της φτώχειας, καθώς η Βουλγαρία παραμένει το φτωχότερο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πληθυσμό περίπου 6,4 εκατομμυρίων κατοίκων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συμμετοχή στην ψηφοφορία. Ο πρώτος γύρος κατέγραψε ιστορικά χαμηλή προσέλευση, μόλις 23%, με πολιτικούς αναλυτές να εκτιμούν ότι η συμμετοχή θα είναι αυξημένη στον δεύτερο γύρο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ