Ο Γερμανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και οι ανεξάρτητοι θεσμοί βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με αυξανόμενες πιέσεις σε διεθνές επίπεδο. Όπως ανέφερε, αυταρχικές κυβερνήσεις επιχειρούν να υπονομεύσουν τους μηχανισμούς δημοκρατικού ελέγχου, στοχοποιώντας μεταξύ άλλων τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, τους πολιτιστικούς θεσμούς και τη δικαστική εξουσία.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι πολίτες στις δημοκρατικές κοινωνίες διαθέτουν τα μέσα να αντιδράσουν απέναντι σε τέτοιες εξελίξεις, επισημαίνοντας πως η αντιμετώπιση των αυταρχικών τάσεων αποτελεί ζήτημα πολιτικής επιλογής και συμμετοχής μέσω της εκλογικής διαδικασίας.
Αναφερόμενος στον φετινό βραβευόμενο, ο Σταϊνμάιερ χαρακτήρισε τον Άνταμ Μπόντναρ σταθερό υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, σημειώνοντας ότι είχε προειδοποιήσει έγκαιρα για τους κινδύνους που απειλούν την ανεξαρτησία των θεσμών και είχε αντιταχθεί σε παρεμβάσεις στη δικαστική εξουσία.
Το Βραβείο Ελευθερίας απονέμεται στο ιστορικό Κάστρο Χάμπαχ, τόπο με ιδιαίτερο συμβολισμό για τη γερμανική δημοκρατική παράδοση. Εκεί, το 1832, περίπου 30.000 πολίτες διαδήλωσαν υπέρ των πολιτικών ελευθεριών, της ελευθερίας του Τύπου και του δικαιώματος του συνέρχεσθαι, σε μία από τις σημαντικότερες στιγμές του δημοκρατικού κινήματος στη Γερμανία. Ο θεσμός του βραβείου καθιερώθηκε το 2023 και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ.