Ο συνασπισμός των 29 πολιτειών προσέφυγε κατά της Meta το 2023, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία έθεσε σε λειτουργία χαρακτηριστικά σχεδιασμένα να κρατούν την προσοχή των εφήβων στις πλατφόρμες της, παραπλάνησε το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που αυτές συνεπάγονται και συνέλεξε δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς τη γονική συναίνεση, κατά παράβαση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.
Την υπόθεση στο δικαστήριο θα υποστηρίξουν οι εισαγγελείς της Καλιφόρνιας, του Κολοράντο, του Κεντάκι και του Νιού Τζέρσεϊ. Θα επιχειρήσουν να αποδείξουν ότι η Meta γνώριζε τις πιθανές βλάβες που προκαλούσε η χρήση των πλατφορμών από νέους, αλλά επέλεξε να μην αντιμετωπίσει το ζήτημα επειδή ήταν οικονομικά πιο επικερδές.
«Θα αποδείξουμε ενώπιον σώματος ενόρκων ότι η Meta απέκρυψε πως γνώριζε τις βλάβες που προκαλούνται στους νέους διότι ήταν πιο επικερδές να κάνει τα στραβά μάτια», δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Κεντάκι Ράσελ Κόουλμαν, παραλληλίζοντας την υπόθεση με τις δικαστικές μάχες κατά της καπνοβιομηχανίας και των εταιρειών που ευθύνονταν για την κρίση των οπιοειδών.
Οι πολιτείες ζητούν, πέρα από την οικονομική αποζημίωση, βαθιές αλλαγές στη λειτουργία του Facebook και του Instagram, ώστε να ενισχυθεί η προστασία των ανηλίκων.
Το ποσό των περίπου 193 δισ. δολαρίων δεν προβλέπεται ως συγκεκριμένο πρόστιμο από κάποιον αμερικανικό νόμο. Προκύπτει από τον υπολογισμό των εισαγγελέων βάσει των νόμων περί προστασίας των καταναλωτών, οι οποίοι προβλέπουν πρόστιμα για κάθε επιμέρους παράβαση, από μερικές χιλιάδες έως δεκάδες χιλιάδες δολάρια, ανάλογα με την πολιτεία.
Οι πολιτείες υπολόγισαν μία παράβαση ανά ανήλικο που επηρεάστηκε. Ειδικοί, χρησιμοποιώντας εσωτερικά δεδομένα της Meta, εκτίμησαν τον αριθμό των εφήβων και των παιδιών κάτω των 13 ετών που έχουν χρησιμοποιήσει το Instagram και το Facebook από το 2012 στις 29 πολιτείες που συμμετέχουν στην αγωγή.
Το ποσό των 193 δισ. δολαρίων αντιστοιχεί σχεδόν στον ετήσιο κύκλο εργασιών της Meta και είναι περίπου τριπλάσιο των ετήσιων κερδών της. Ωστόσο, κανείς δεν αναμένει ότι, ακόμη και σε περίπτωση καταδίκης, η εταιρεία θα κληθεί τελικά να καταβάλει ολόκληρο το ποσό.
Οι ίδιες οι πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα να προσαρμόσουν το αίτημά τους πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η τελική απόφαση για το ύψος της αποζημίωσης θα ληφθεί από τη δικαστή Ιβόν Γκονσάλες Ρότζερς, η οποία θα σταθμίσει, μεταξύ άλλων, την ικανότητα της Meta να καταβάλει το ποσό.
Η Meta στηρίζει την υπεράσπισή της σε τρεις βασικούς άξονες, τους οποίους είχε παρουσιάσει εν μέρει και σε προηγούμενη δίκη που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο χειμώνα στο Λος Άντζελες. Εκείνη η υπόθεση αφορούσε αγωγή που είχε καταθέσει έφηβη από την Καλιφόρνια, η οποία υποστήριζε ότι υπέστη ψυχική βλάβη από τη χρήση των πλατφορμών. Η Meta καταδικάστηκε στη συγκεκριμένη δίκη.
Η εταιρεία αρνείται ότι απέκρυψε τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών της. Υποστηρίζει ότι ο «εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο αναφοράς της αμερικανικής ψυχιατρικής και ότι το ζήτημα παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.
Σε ό,τι αφορά τη συλλογή δεδομένων παιδιών κάτω των 13 ετών, η Meta παραδέχεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αγνόησε τη γονική συναίνεση. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη απαίτηση δεν την αφορά, καθώς οι όροι λειτουργίας των εφαρμογών απαγορεύουν τη χρήση τους από παιδιά κάτω των 13 ετών.
Η εταιρεία προσθέτει ότι οι λογαριασμοί που εντοπίστηκαν ως λογαριασμοί παιδιών κάτω των 13 ετών διαγράφηκαν και ότι, ως εκ τούτου, «δεν έχει ουσιαστική γνώση» της παρουσίας τους στις πλατφόρμες, στοιχείο που αποτελεί, σύμφωνα με τη θέση της, προϋπόθεση για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας.
Η Meta υποστηρίζει επίσης ότι τυχόν επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των εφήβων «δεν μπορούν να αποδοθούν σε μία και μόνο εφαρμογή».
Στο αίτημα των πολιτειών για αλλαγές στη λειτουργία των Facebook και Instagram, η Meta αντιτείνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε μέτρα προστασίας των ανηλίκων.
Συγκεκριμένα, τον Σεπτέμβριο του 2024 δημιούργησε τους λεγόμενους «λογαριασμούς εφήβων», με αυξημένους περιορισμούς και προστασίες για νεαρούς χρήστες.
Οι εισαγγελείς των πολιτειών, ωστόσο, θεωρούν ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ήρθε πολύ αργά και δεν επαρκεί για να αντιμετωπίσει τις καταγγελλόμενες πρακτικές.
Η Meta χαρακτηρίζει την απαίτηση των 29 πολιτειών για αποζημίωση 193 δισ. δολαρίων «πρωτοφανή στην ιστορία της προστασίας των καταναλωτών».
Ιστορικό σημείο αναφοράς αποτελεί ο συμβιβασμός του 1998 μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων καπνοβιομηχανιών στις ΗΠΑ και των πολιτειών, ο οποίος είχε στόχο να τερματίσει τις δικαστικές προσφυγές εναντίον τους.
Στο πλαίσιο εκείνου του συμβιβασμού, οι καπνοβιομηχανίες έχουν καταβάλει περισσότερα από 176 δισ. δολάρια σε διάστημα 25 ετών και συνεχίζουν να καταβάλλουν περίπου 9 δισ. δολάρια ετησίως.
Η δίκη της Meta αναμένεται έτσι να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες δικαστικές αναμετρήσεις στις ΗΠΑ για την ευθύνη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών απέναντι στους ανήλικους χρήστες, με το αποτέλεσμα να μπορεί να επηρεάσει τόσο το ύψος των πιθανών κυρώσεων όσο και τον τρόπο λειτουργίας των δημοφιλέστερων μέσων κοινωνικής δικτύωσης.