Η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το διαμέρισμα της στη Μαδρίτη όπου ζούσε για περισσότερες από επτά δεκαετίες μετατράπηκε στο τελευταίο σημείο καμπής για το στεγαστικό κίνημα στην Ισπανία.

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους της ισπανικής πρωτεύουσας, ενώ πολλοί από αυτούς κατασκήνωσαν στην κεντρική πλατεία Πουέρτα δελ Σολ, απαιτώντας αυστηρότερη νομοθεσία για την προστασία των ενοικιαστών, μέτρα κατά της κερδοσκοπίας και πλήρη απαγόρευση των εξώσεων χωρίς την πρόβλεψη εναλλακτικής κατοικίας.

Το χρονικό της υπόθεσης «Μαρικάρμεν»

Η 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ εκδιώχθηκε από το σπίτι της στην περιοχή Ρετίρο με τη συνοδεία ισχυρών κατασταλτικών δυνάμεων. Ο πατέρας της είχε νοικιάσει το διαμέρισμα το 1956 και η ίδια παρέμεινε σε αυτό ως ενοικιάστρια υπό καθεστώς προστασίας ενοικίου.

Ωστόσο, μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας του κτηρίου και την αγορά του από επενδυτικό ταμείο (fund), το ενοίκιο αυξήθηκε κατακόρυφα σε επίπεδα που η συνταξιούχος αδυνατούσε να καλύψει.

Η Αμπασκάλ «πετάχτηκε» έξω από το διαμέρισμά της πάνω σε φορείο και μεταφέρθηκε σε ασθενοφόρο, ενώ οι αλληλέγγυοι —που είχαν προσπαθήσει ανεπιτυχώς να εμποδίσουν την έξωση— φώναζαν ρυθμικά το μικρό της όνομα, «Μαρικάρμεν».

«Δεν κατάφερα να υπερασπιστώ το σπίτι μου, αλλά πάλεψα ώστε άλλοι να μάθουν να παλεύουν για όσα τους ανήκουν», δήλωσε η Αμπασκάλ σε βίντεο που καταγράφηκε από το κρεβάτι του νοσοκομείου μετά την έξωση.

Οι εικόνες της έξωσης διαδόθηκαν ευρέως σε ολόκληρη την Ισπανία, πυροδοτώντας την οργή και τις επικρίσεις προς τις δημόσιες αρχές και τις εταιρείες επενδύσεων ακινήτων, οι οποίες κατηγορούνται ότι εκτοπίζουν τους κατοίκους από τα σπίτια τους λόγω των δυσβάσταχτων τιμών.

Η περίπτωση της Μαρικάρμεν έγινε το σύμβολο αγανάκτησης για τις αυξανόμενες τιμές των ακινήτων, την εξάπλωση των τουριστικών καταλυμάτων τύπου Airbnb και την έλλειψη κοινωνικής κατοικίας στη χώρα.

«Η Μαρικάρμεν ήταν, κατά κάποιον τρόπο, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι και πυροδότησε αυτή την κοινωνική αναταραχή», δήλωσε ο Σιμόν δε λα Ρίμπα, 43 ετών, εκπαιδευτικός που συμμετείχε στις διαδηλώσεις του Σαββάτου.

Πάνω από 100 σκηνές στην πλατεία Πουέρτα δελ Σολ

Στην πλατεία Πουέρτα δελ Σολ, μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Μαδρίτης, έχουν στηθεί περίπου 100 σκηνές.

«Θα παραμείνουμε εδώ για όσο χρειάζεται», υπογράμμισε ο Αλμπέρτο Μασίας, εκπρόσωπος του Συνδικάτου για τη Στέγαση Carabanchel, μία από τις οργανώσεις που βρίσκεται πίσω από τον καταυλισμό διαμαρτυρίας.

Ορισμένα από τα πανό που έχουν τοποθετηθεί στην πλατεία γράφουν: «Είμαστε όλοι η Μαρικάρμεν», «Ούτε μία ακόμη Μαρικάρμεν».

Η Αμπασκάλ έχει ασκήσει κριτική στον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, επιρρίπτοντάς του την ευθύνη για την βαρβατότητα που υφίσταται.

«Δεν αντιλαμβάνεται τον αριθμό των εξώσεων που γίνονται καθημερινά;» αναρωτήθηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης στη δημόσια τηλεόραση της Ισπανίας RTVE, την παραμονή της βίαιης απομάκρυνσής της από το σπίτι της. «Δεν το καταλαβαίνει ή δεν θέλει να το καταλάβει;» δειρωτήθηκε.

Σάντσεθ: «Μαρικάρμεν σου έχω ένα μήνυμα» 

Μιλώντας σε συγκέντρωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Μαδρίτη, ο Σάντσεθ απευθύνθηκε απευθείας στην Αμπασκάλ: «Έχω ένα μήνυμα για εσένα, Μαρικάρμεν: η κυβέρνηση εργάζεται πυρετωδώς για να φέρει ένα Βασιλικό Διάταγμα για τη στέγαση την ερχόμενη Τρίτη. Και ζητώ από τις κοινοβουλευτικές ομάδες να καταβάλουν μια τελευταία προσπάθεια ώστε να υπερψηφιστεί στο Εθνικό Κοινοβούλιο για τη Μαρικάρμεν».

Όπως αναφέρει το Associated Press, το αυξανόμενο κόστος και η έλλειψη κατοικιών ταλανίζουν πολλούς Ισπανούς. Τα εισοδήματα δεν έχουν συμβαδίσει με την αύξηση του κόστους στέγασης, ενώ αναλυτές αναφέρουν ότι ο τουρισμός και η αύξηση του πληθυσμού στις πόλεις έχουν ασκήσει πρόσθετη πίεση στην περιορισμένη προσφορά κατοικιών.

Η Τράπεζα της Ισπανίας εκτίμησε ότι η χώρα είχε έλλειμμα περίπου 550.000 κατοικιών πέρυσι, με τη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη και τη Βαλένθια να αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό μερίδιο αυτού.

Οι διαδηλώσεις στην εμβληματική πλατεία της Μαδρίτης αυτό το Σαββατοκύριακο θύμισαν σε πολλούς στην Ισπανία τις ιστορικές διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν στις 15 Μαΐου 2011, όταν μέλη του «κινήματος των Αγανακτισμένων» κατασκήνωσαν για 28 συνεχόμενες ημέρες, πυροδοτώντας παρόμοιες καθιστικές διαμαρτυρίες σε ολόκληρη τη χώρα και τον κόσμο.

Εκείνο το κίνημα ήταν μια αντίδραση στις εξώσεις και σε άλλα ζητήματα που ακολούθησαν την παγκόσμια οικονομική κρίση, συμπεριλαμβανομένης της ανεργίας, των μέτρων λιτότητας και της διαφθοράς.

Η Εστεφανία Μολίνα (Estefania Molina), πολιτική επιστήμονας και αρθρογράφος, δήλωσε ότι το διακύβευμα της λαϊκής δυσαρέσκειας μεγαλώνει. Το 2011, «ο κόσμος διαδήλωνε επειδή δεν μπορούσε να αγοράσει ένα διαμέρισμα». «Σήμερα, η διαμαρτυρία γίνεται επειδή δεν μπορείς να νοικιάσεις ούτε ένα δωμάτιο στο σπίτι κάποιου άλλου», δήλωσε στην ισπανική τηλεόραση.

Η Ισπανία κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις των χωρών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) όσον αφορά την επιδοτούμενη δημόσια κοινωνική κατοικία, η οποία αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 2% του οικιστικού αποθέματος της χώρας. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 8%.