Η πίεση προς το ισπανικό Κοινοβούλιο μεταφέρεται πλέον στην καρδιά της Μαδρίτης, καθώς χιλιάδες άνθρωποι έχουν στήσει σκηνές στην Puerta del Sol, ενώ αντίστοιχες κινητοποιήσεις και κατασκηνώσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες ισπανικές πόλεις.
Οι διαδηλωτές ζητούν από τους βουλευτές να εγκρίνουν τα μέτρα που προώθησε η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών. Το ισπανικό Κοινοβούλιο αναμένεται να κληθεί να ψηφίσει για τα κυβερνητικά διατάγματα την Παρασκευή, γεγονός που έχει μετατρέψει την κατασκήνωση σε μέσο άσκησης πίεσης ενόψει της κρίσιμης κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Η κινητοποίηση ξεκίνησε μετά την έξωση της 87χρονης Μαρι Carmen Αμπασκάλ από το σπίτι της στη Μαδρίτη, όπου ζούσε για περισσότερες από επτά δεκαετίες. Η υπόθεσή της προκάλεσε μεγάλη κοινωνική αντίδραση και έφερε ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της εκτόξευσης των ενοικίων, της έλλειψης οικονομικά προσιτής κατοικίας και των εξώσεων μακροχρόνιων ενοικιαστών.
Τα «Διατάγματα Μαρικάρμεν»
Η κυβέρνηση ενέκρινε την Τρίτη δύο βασικά διατάγματα με μέτρα για τη στέγαση. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030 της προστασίας από εξώσεις για ευάλωτους ενοικιαστές που δεν διαθέτουν εναλλακτική κατοικία.
Παράλληλα, τα μέτρα περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για τις προσωρινές μισθώσεις και τις μισθώσεις δωματίων, περιορισμούς σε αγορές ακινήτων από επενδυτικά κεφάλαια έως το 2028, καθώς και παράταση υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης. Προβλέπεται επίσης μηχανισμός αυτόματης ανανέωσης των μισθωτηρίων, με στόχο να περιοριστούν οι απότομες αυξήσεις ενοικίων.
Σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, το πρώτο διάταγμα αφορά μεταξύ άλλων την προστασία από εξώσεις, την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας και την αύξηση της προσφοράς οικονομικά προσιτής κατοικίας. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα μέτρα αποσκοπούν στην ενίσχυση της κοινωνικής λειτουργίας της κατοικίας και στην προστασία ανθρώπων που κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς στέγη.
Ωστόσο, τα διατάγματα δεν αρκεί να εγκριθούν από το υπουργικό συμβούλιο. Για να παραμείνουν σε ισχύ χρειάζονται την έγκριση του Κογκρέσου, όπου η κυβέρνηση δεν διαθέτει πλειοψηφία. Η κυβέρνηση έχει ζητήσει ειδική κοινοβουλευτική συνεδρίαση την Παρασκευή, με στόχο την ταχεία έγκριση των μέτρων.
Οι διαδηλωτές ζητούν περισσότερα
Οι άνθρωποι που παραμένουν στην Puerta del Sol υποστηρίζουν ότι τα μέτρα αποτελούν ένα βήμα, αλλά δεν αντιμετωπίζουν συνολικά τη στεγαστική κρίση. Για τον λόγο αυτό ζητούν να παραμείνει η πίεση προς το Κοινοβούλιο μέχρι να ψηφιστούν οι ρυθμίσεις.
Ιδιαίτερη κριτική προκαλεί η επιλογή της κυβέρνησης να χωρίσει τις αλλαγές σε δύο διαφορετικά νομοθετήματα. Σύμφωνα με τους διαδηλωτές, υπάρχει κίνδυνος να εγκριθεί το πιο περιορισμένο πακέτο και να απορριφθεί εκείνο που περιλαμβάνει ισχυρότερες προστασίες για τους ενοικιαστές, μεταξύ των οποίων και την αυτόματη ανανέωση των μισθωτηρίων.
Το Συνδικάτο Ενοικιαστών της Μαδρίτης, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων, έχει χαρακτηρίσει ορισμένες από τις κυβερνητικές προτάσεις ανεπαρκείς, ενώ παράλληλα έχει αναγνωρίσει την πολιτική σημασία της υιοθέτησης μέτρων για την προστασία των ενοικιαστών. Η οργάνωση ζητά να εφαρμοστεί συνολικά το λεγόμενο «διάταγμα Maricarmen», δηλαδή το ευρύτερο πακέτο αλλαγών που έχει προτείνει το ίδιο το κίνημα για την προστασία των ενοικιαστών.
Η κυβέρνηση αναζητά συμμαχίες
Το κυβερνητικό σχέδιο βρίσκεται αντιμέτωπο με τις ισορροπίες στο κατακερματισμένο ισπανικό Κοινοβούλιο. Η κυβέρνηση χρειάζεται τη στήριξη κομμάτων που δεν συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, ενώ ιδιαίτερο βάρος έχει η στάση του καταλανικού κόμματος Junts.
Το Junts έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης ορισμένων από τις ρυθμίσεις, ζητώντας ωστόσο μεγαλύτερη προστασία για τους μικρούς ιδιοκτήτες ακινήτων. Παράλληλα, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα τοποθετήσεις, η κοινοβουλευτική πορεία των δύο διαταγμάτων δεν είναι δεδομένη.
Η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της 30 ημέρες από τη δημοσίευση των διαταγμάτων για να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική τους επικύρωση. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της κινητοποίησης των χιλιάδων ανθρώπων που έχουν εγκατασταθεί στις πλατείες και τους δρόμους.
Οι κινητοποιήσεις επεκτείνονται
Παράλληλα με την κατασκήνωση στη Μαδρίτη, κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες ισπανικές πόλεις. Στο Burjassot, κοντά στη Βαλένθια, δεκάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να εμποδίσουν την έξωση του πανεπιστημιακού καθηγητή Ντανιέλ Γκονζάλες, ο οποίος ζει στο σπίτι του από το 2009.
«Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν»: Κύμα οργής στη Μαδρίτη για τις εξώσεις – Αύριο μέτρα από Σάντσεθ
Μετά την κινητοποίηση, οι δικαστικές αρχές συμφώνησαν να αναβάλουν την έξωση για τουλάχιστον δέκα ημέρες. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι καταβάλλει κανονικά το ενοίκιό του εδώ και περισσότερα από 17 χρόνια, ενώ το ακίνητο έχει περάσει από διαφορετικά επενδυτικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια μιας σχεδόν δεκαετούς δικαστικής διαμάχης.
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η υπόθεση της Maricarmen δεν περιορίστηκε σε μία μεμονωμένη έξωση, αλλά εξελίχθηκε σε αφορμή για ευρύτερη κινητοποίηση γύρω από το κόστος της κατοικίας και την προστασία των ενοικιαστών.
Η μεγάλη νίκη της Μαρίκαρμεν
Η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ την περασμένη εβδομάδα αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης για το νέο κύμα κινητοποιήσεων. Η γυναίκα απομακρύνθηκε από το σπίτι της με φορείο, ενώ έξω από το κτίριο είχαν συγκεντρωθεί διαδηλωτές.
Η δημόσια κατακραυγή που ακολούθησε οδήγησε τελικά σε συμφωνία με την εταιρεία διαχείρισης του ακινήτου, Urbagestión, ώστε η Αμπασκάλ να μπορέσει να επιστρέψει στο σπίτι της με ενοίκιο που δεν θα ξεπερνά το 30% του εισοδήματός της.
Η ίδια αποδέχθηκε την πρόταση και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, θα καταβάλλει 533 ευρώ τον μήνα, έναντι των 1.650 ευρώ που είχαν ζητηθεί αρχικά και είχαν οδηγήσει στην έξωσή της. Παραμένει νοσηλευόμενη, αλλά αναμένεται να επιστρέψει στο διαμέρισμά της.
Η εταιρεία, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι βρέθηκε αντιμέτωπη με έντονη εκστρατεία πίεσης μετά την έξωση, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι της εστάλη κουτί με ζωντανές κατσαρίδες.
Η υπόθεση της Αμπασκάλ λειτούργησε ως καταλύτης για ένα ζήτημα που αφορά ευρύτερα την ισπανική αγορά κατοικίας, με τις υψηλές τιμές ενοικίων, τη γκετοποίηση ορισμένων περιοχών και την περιορισμένη προσφορά οικονομικά προσιτών κατοικιών να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Πλέον, όμως, το ενδιαφέρον των κινητοποιήσεων μετατοπίζεται από τους δρόμους στο Κοινοβούλιο. Οι χιλιάδες άνθρωποι που έχουν στήσει σκηνές στις ισπανικές πόλεις ζητούν να μετατραπούν οι κυβερνητικές εξαγγελίες σε δεσμευτική νομοθεσία και παραμένουν στους δρόμους ενόψει της κρίσιμης ψηφοφορίας για τα μέτρα Σάντσεθ.