Το κύμα οργής που προκάλεσε η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στην Ισπανία οδήγησε τελικά σε συμφωνία για την επιστροφή της στο σπίτι της. Ο Δήμος της Μαδρίτης και το fund που έχει στην κατοχή του το διαμέρισμα κατέληξαν σε διακανονισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή της ηλικιωμένης στην κατοικία της.

Η υπόθεση, ωστόσο, έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια μιας μεμονωμένης έξωσης. Εκατοντάδες διαδηλωτές παραμένουν συγκεντρωμένοι στην κεντρική πλατεία Πουέρτα δελ Σολ της Μαδρίτης, ενώ η ισπανική κυβέρνηση φέρνει στο υπουργικό συμβούλιο το λεγόμενο «Διάταγμα Μαρικάρμεν», ένα πακέτο έκτακτων μέτρων που περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο της στέγασης.

Λίγο πριν παρουσιάσει το νομοσχέδιο, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έθεσε ως προτεραιότητα την κατοικία έναντι της τουριστικής εκμετάλλευσης, δηλώνοντας: «Πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις κατοικίες έναντι των τουριστικών ενοικιάσεων».

Το προτεινόμενο πακέτο προβλέπει, μεταξύ άλλων, περιορισμούς στις εξώσεις ευάλωτων ενοικιαστών, περιορισμούς στις αυξήσεις των ενοικίων, παράταση των μισθωτηρίων έως και δύο χρόνια, καθώς και περιορισμούς στις αγορές κατοικιών από μεγάλα επενδυτικά funds.

Μαρικάρμεν: «Να αγωνιστούμε ώστε να αλλάξουν οι άδικοι νόμοι που επέτρεψαν την έξωσή μου

Οι κινητοποιήσεις αναμένεται να συνεχιστούν σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη, με νέα διαδήλωση να έχει προγραμματιστεί για το βράδυ της Τρίτης. Οι συντονιστές των κινητοποιήσεων δηλώνουν ότι «απομένουν λίγες ώρες μέχρι να αποδειχτεί αν η κυβέρνηση θα εγκρίνει ένα διάταγμα που είναι ψεύτικο ή γνήσιο».

Παρά τη βροχή, εκατοντάδες άνθρωποι, διαφορετικών ηλικιών, πέρασαν ακόμη ένα βράδυ στην Πουέρτα δελ Σολ, όπου έχει στηθεί κατασκήνωση διαμαρτυρίας. Όπως αναφέρουν οι ίδιοι, «Στην αρχή είχαμε 10 σκηνές και τώρα ξεπερνούν τις 300 ενώ ο αριθμός αυξάνεται».

Από το νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται, η Μαρικάρμεν απηύθυνε μήνυμα στους διαδηλωτές, καλώντας τους να συνεχίσουν την κινητοποίηση.

«Θέλω αυτό που μου συνέβη να συμβάλει ώστε να μην συμβεί σε άλλους ανθρώπους. Θέλω να ωθήσει τους ανθρώπους να αγωνιστούν, ώστε να αλλάξουν οι άδικοι νόμοι που επέτρεψαν την έξωσή μου.», είπε.

Από τη Σεβίλλη μέχρι τη Βαρκελώνη, οι διαδηλωτές ζητούν από την κυβέρνηση να απαντήσει στα αιτήματά τους, ενώ η υπόθεση της 87χρονης έχει μετατραπεί σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια ενοικιαστές στην Ισπανία.

Το «Διάταγμα Μαρικάρμεν»

Το διάταγμα θα πρέπει να εγκριθεί από το ισπανικό κοινοβούλιο και περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία ευάλωτων ενοικιαστών, τον περιορισμό των αυξήσεων στα ενοίκια και την παράταση των μισθωτηρίων. Παράλληλα, προβλέπει περιορισμούς στις αγορές κατοικιών από μεγάλα επενδυτικά funds.

Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE), βασικός εταίρος της κυβέρνησης συνασπισμού μειοψηφίας, συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με τη Συμμαχία Sumar, η οποία τάσσεται υπέρ αυστηρότερων μέτρων για την προστασία των ενοικιαστών.

Την ίδια ώρα, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox έχουν ανακοινώσει ότι θα καταψηφίσουν τα κυβερνητικά μέτρα. Τα δύο κόμματα είχαν καταψηφίσει και προηγούμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για τον περιορισμό των αναγκαστικών εξώσεων.

Το Λαϊκό Κόμμα έχει καταθέσει δικές του προτάσεις για τη στεγαστική πολιτική, οι οποίες βασίζονται κυρίως σε φορολογικές μειώσεις, ενώ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα στηρίξει το «ξενοφοβικό» μέτρο της κυβέρνησης στις περιφέρειες όπου κυβερνά.

Ο Πέδρο Σάντσεθ παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα ένα σχέδιο 12 σημείων, το οποίο εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει αυτό που ο ίδιος περιγράφει ως «έκτακτη στεγαστική κρίση».

Η ισπανική κυβέρνηση έχει ήδη θεσπίσει μέτρα που επιτρέπουν στις αρχές να περιορίζουν τις «δυσανάλογες» τιμές των ενοικίων σε συγκεκριμένες περιοχές. Παράλληλα, έχει ανακοινώσει τη μεταβίβαση 3.300 κατοικιών και 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων γης σε νεοσύστατη δημόσια εταιρεία, με στόχο την κατασκευή «χιλιάδων οικονομικά προσιτών κοινωνικών κατοικιών για νέους και οικογένειες».

Στα κυβερνητικά σχέδια περιλαμβάνονται ακόμη κίνητρα για την ενοικίαση κενών ακινήτων σε προσιτές τιμές, καθώς και υψηλότερη φορολογία και αυστηρότερη ρύθμιση για τα τουριστικά διαμερίσματα.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει προτείνει την επιβολή φόρου έως και 100% σε ακίνητα που αγοράζονται από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι «Μόνο το 2023, κάτοικοι εκτός ΕΕ αγόρασαν περίπου 27.000 σπίτια και διαμερίσματα στην Ισπανία», προσθέτοντας: «Και δεν το έκαναν για να ζήσουν σε αυτά, αλλά για να κερδοσκοπήσουν».

Η στεγαστική πίεση στην Ισπανία αποτυπώνεται και στα στοιχεία για το κόστος κατοικίας. Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία, ενώ οι τιμές των κατοικιών έχουν καταγράψει αύξηση 63%.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας, σχεδόν οι μισοί ενοικιαστές στη χώρα δαπανούν το 40% του εισοδήματός τους για ενοίκιο και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, έναντι 27% που είναι ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η επιστροφή της Μαρικάρμεν στο σπίτι της αποτελεί έτσι την άμεση έκβαση μιας υπόθεσης που πυροδότησε μαζικές αντιδράσεις, όμως οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται, με το βλέμμα πλέον στραμμένο στην έγκριση του «Διατάγματος Μαρικάρμεν» και στην τύχη των μέτρων που προωθεί η ισπανική κυβέρνηση για τη στεγαστική κρίση.