«Η συνεχής προσπάθεια για καταστροφή της δημοκρατίας φαίνεται σαφώς και άμεσα από πολυάριθμα αυταρχικά μέτρα. Παρακολουθούμε καθημερινά την ασέβεια για το σύνταγμα, τον αυταρχισμό, την κακή χρήση της πολιτικής ιδιότητας προς όφελος των λίγων, την επίθεση σε δημοκρατικούς θεσμούς, τις δικτατορικές απειλές, τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, την καταστροφή νόμων για την προστασία του περιβάλλοντος, την ασέβεια για τους αυτόχθονες λαούς και την ιστορία τους καθώς και επιθέσεις σε πολιτικές και κοινωνικές μειονότητες. Υπάρχει ακόμη εκτεταμένη περιφρόνηση για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την επιστήμη, θέματα που θεωρούνται πυλώνες αξιοπρέπειας παγκοσμίως» αναφέρουν, μεταξύ άλλων, στο μανιφέστο που υπογράφουν προσωπικότητες από τον χώρο του αθλητισμού, των τεχνών και της δημοσιογραφίας, αποφασίζοντας να πάρουν δυναμικά θέση απέναντι στον φασίστα Ζαϊχ Μπολσονάρο και την αυταρχική κυβέρνησή του στη Βραζιλία» υπογραμμίζουν στο μανιφέστο τους οι άνθρωποι του αθλητισμού, των τεχνών και της δημοσιογραφίας, κάτω από το σύνθημα «Αθλητισμός για τη Δημοκρατία».
Το Σάββατο, η δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκονται εκατομμύρια πολιτών στη Βραζιλία πιστοποιήθηκε και από το γεγονός πως η χώρα του Μπολσονάρου έγινε η δεύτερη παγκοσμίως σε θανάτους εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού. Πίσω από τις ΗΠΑ, η Βραζιλία μετράει πλέον περισσότερους από 40.000 νεκρούς, ενώ ο αριθμός των κρουσμάτων έχει εκτοξευθεί στα 828.810 ανθρώπους, σε σύνολο πληθυσμού 212 εκατομμυρίων.
Άλλωστε, μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας ανάγκασε τον Μπολσονάρο και την κυβέρνησή του σε σημαντική οπισθοχώρηση, καθώς έκρινε πως το υπουργείο Υγείας υποχρεούται να επαναφέρει τη δημοσίευση του πλήρους συνόλου δεδομένων για την πανδημία, απαντώντας στην απόφαση της κυβέρνηση να σταματήσει να δημοσιεύει γενικά στοιχεία για τους νεκρούς και τα κρούσματα, δίνοντας μόνο μία ημερήσια καταγραφή.Σημειώνεται ωστόσο πως οι αριθμοί που ανακοινώνονται από την κυβέρνηση αμφισβητούνται από μεγάλο μέρος της επιστημονικής κοινότητας, υπό την κατηγορία πως ο αριθμός των κρουσμάτων είναι στην πραγματικότητα δεκαπλάσιος, αν όχι δεκαπενταπλάσιος, με το βάρος να πέφτει στις μειονότητες και τους πιο αδύναμους της βραζιλιανικής κοινωνίας, οι οποίοι υπόκεινται από την αρχή της διακυβέρνησης Μπολσονάρου σε ρατσιστικές διακρίσεις και πρωτοφανή περιθωριοποίηση.
«Ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο αριθμός των θανάτων από τον κορονοΐό αυξάνεται καθημερινά και το σύστημα υγείας καταρρέει, συνεχίζουμε να βλέπουμε τον καρπό της καθημερινής βίας που επηρεάζει συστηματικά τους μαύρους, περιφερειακούς, φτωχούς πληθυσμούς, τους «αγαπημένους» στόχους της εξουσίας. Η αστικοποίηση της μαύρης ζωής έχει επιφέρει ιστορικά πολλές χιλιάδες ανθρώπους που σκοτώνονται από βία, διακρίσεις, καθημερινές ρατσιστικές πρακτικές ακριβώς μπροστά στα μάτια μας» τονίζουν ακόμα οι υπογράφοντες, που σημειώνουν πως ευθυγραμμίζονται «με τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα, τον σεβασμό για τη ζωή και τη διαφορετικότητα».
Η κατάσταση αυτή ήταν που οδήγησε την περασμένη εβδομάδα δεκάδες πρώην και νυν αθλητές, δημοσιογράφους και καλλιτέχνες, στη δημιουργία του κινήματος «Αθλητισμός για τη Δημοκρατία» (Esporte pela Democracia), που δημοσίευσαν ένα συνταρακτικό μανιφέστο, απέναντι στις πολιτικές δράσεις του προέδρου Μπολσονάρο. Στη λίστα περιλαμβάνονται μεγάλα ονόματα του βραζιλιανικού αθλητισμού όπως οι Juninho Pernambucano, Graffite, Igor Juliao (Ποδόσφαιρο), Walter Casagrande, Gustavo Kuerten (Τέννις) και Luciano Correa (Τζούντο), ενώ αξίζει να σημειωθεί και το όνομα του αδερφού του μεγάλου Socrates, Rai, που δείχνει να συνεχίζει την μνημειώδη πορεία του αδερφού του, παίρνοντας θέση σε μείζονα ζητήματα της χώρας.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο «σπόρος» του μανιφέστου και του κινήματος φυτεύθηκε λίγες εβδομάδες νωρίτερα, όταν άνθρωποι από διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές τάξεις ενώθηκαν και μίλησαν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Βραζιλία, εξαιτίας της ηγεσίας Μπολσονάρο. Το #Juntos (#Μαζί) έφερε κοντά καλλιτέχνες, διαννοούμενους και δημοσιογράφους, την ώρα που δικηγόροι σχημάτιζαν την κίνηση #Basta (#Αρκετά).
«Μπήκα στην ομάδα, η οποία στην αρχή είχε μικρή συμμετοχή. Στην αρχή γράψαμε ένα κείμενο, όμως τότε καταλάβαμε πως θα πρέπει να υπάρχει αναφορά στο σκοτάδι. Ο Αθλητισμός πρέπει να ευθυγραμμίζεται με αυτές τις οδηγίες, πρέπει να σταματήσουμε να διαχωρίζουμε τον έναν από τον άλλον. Έτσι, αποφασίσαμε να αναφερθούμε στο ζήτημα του ρατσισμού στο κείμενο, η ομάδα έγινε λίγο μεγαλύτερη, και από την πρώτη μας εκδήλωση, η ζήτηση έγινε ακόμα μεγαλύτερη» εξηγεί η Ολυμπιονίκης κολυμβήτρια, Joanna Maranhao.
Όπως δήλωσε η ίδια, ως μαύρη αθλήτρια, σε συνέντευξή της, «ο ρατσισμός δεν είναι μόνο ο αστυνομικός που έβαλε το γόνατό του στον λαιμό του George Floyd. Πρέπει να μιλήσουμε για αυτόν τον διαρθρωτικό ρατσισμό. Στο άθλημά μου, για παράδειγμα, πίστευα και εγώ για χρόνια πως “οι μαύροι δυσκολεύονται να κολυμπήσουν”. Όχι, είναι μια πρακτική των ελίτ και δεν εκδημοκρατίζεται. Πρέπει να το θέσουμε αυτό στον οπτικοακουστικό τομέα, στα μέσα ενημέρωσης και σε όλα τα δυνατά επίπεδα. Δεν διαφέρει στον αθλητισμό».
«Πώς να εκπροσωπήσουμε μια χώρα στην οποία οι αυταρχικές πρακτικές γίνονται καθημερινότητα; Σε ποια πολιτιστική πολυμορφία, ένα από τα μεγαλύτερα αγαθά μας, δέχεται επίθεση; Πώς μπορούμε να συμπεριφερόμαστε απέναντι σε αυτό που βιώνουμε πρόσφατα, από τη θλιβερή εθνική εικόνα που μεταδίδεται στον κόσμο;» αναρωτιούνται οι υπογράφοντες, που βλέπουν καθημερινά να τους ακολουθούν και άλλες προσωπικότητες.
Διαβάστε το πλήρες μανιφέστο (μετάφραση κατά προσέγγιση, από τη Globo):
«Εμείς, αθλητές, πρώην αθλητές και επαγγελματίες που σχετίζονται με τον αθλητισμό, οι Βραζιλιάνοι πολίτες πάνω απ ‘όλα, εναρμονιζόμαστε με τη σκέψη διαφορετικών κατηγοριών και ενώνουμε τις φωνές μας με αυτούς που συμφωνούν με τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα και τα πολιτικά δικαιώματα, τον σεβασμό της ζωής και της διαφορετικότητας , είμαστε ενωμένοι εδώ στο όνομα αυτού που πιστεύουμε και ασκούμε πάντα στα επαγγέλματά μας και πρέπει να επεκτείνεται χωρίς περιορισμούς στην καθημερινότητα μας: το υπέρτατο δικαίωμα στη ζωή, σε μια δίκαιη και ισότιμη κοινωνία, ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ, με σεβασμό στην ατομικότητα και με ευημερία και αξιοπρέπεια για όλους.
Η συνεχής προσπάθεια για καταστροφή της δημοκρατίας φαίνεται σαφώς και άμεσα από πολυάριθμα αυταρχικά μέτρα. Παρακολουθούμε καθημερινά την ασέβεια για το σύνταγμα, τον αυταρχισμό, την κακή χρήση της πολιτικής ιδιότητας προς όφελος των λίγων, την επίθεση σε δημοκρατικούς θεσμούς, τις δικτατορικές απειλές, τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, την καταστροφή νόμων για την προστασία του περιβάλλοντος, την ασέβεια για τους αυτόχθονες λαούς και την ιστορία τους καθώς και επιθέσεις σε πολιτικές και κοινωνικές μειονότητες. Υπάρχει ακόμη εκτεταμένη περιφρόνηση για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την επιστήμη, θέματα που θεωρούνται πυλώνες αξιοπρέπειας παγκοσμίως.
Εκτός από τα παραπάνω, σε ένα πανδημικό πλαίσιο, η πλειονότητα του βραζιλιάνικου πληθυσμού αφήνεται στην τύχη του, ειδικά οι πιο ευάλωτοι κοινωνικά και οικονομικά, χωρίς να ληφθούν υπόψιν οι βασικές συστάσεις για την υγεία από εκείνους που πρέπει να δώσουν το παράδειγμα για τον λαό της χώρας.
Ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο αριθμός των θανάτων από τον κορονοΐό αυξάνεται καθημερινά και το σύστημα υγείας καταρρέει, συνεχίζουμε να βλέπουμε τον καρπό της καθημερινής βίας που επηρεάζει συστηματικά τους μαύρους, περιφερειακούς, φτωχούς πληθυσμούς, τους «αγαπημένους» στόχους της εξουσίας. Η αστικοποίηση της μαύρης ζωής έχει επιφέρει ιστορικά πολλές χιλιάδες ανθρώπους που σκοτώνονται από βία, διακρίσεις, καθημερινές ρατσιστικές πρακτικές ακριβώς μπροστά στα μάτια μας.
Ως αθλητές, εν ενεργεία ή μη, έχουμε μάθει τη σημασία της αντίστασης ενάντια στην αυθαιρεσία και την αδικία και όχι την ανεκτική συμπεριφορά που δεν σέβεται τη συλλογική ευημερία και υποστηρίζει το όνομα μιας περιορισμένης και επαναστατικής κοσμοθεωρίας. Μαθαίνουμε τον απόλυτο σεβασμό για τον άλλο, ότι μόνο στην αλληλεγγύη υπάρχει ουσία. Στην ιστορία της χώρας μας, πολλά εθνικά είδωλα προέρχονταν από τον αθλητισμό και συνεχίζουν να αποτελούν σημείο αναφοράς για την ανθρωπότητα. Πολλοί είναι μαύροι από περιφέρειες και κοινότητες, μέρη για τα οποία ο αθλητισμός συχνά αντιπροσωπεύει ελπίδα για το μέλλον, ένα μέσο ύπαρξης και την επίτευξη βασικών συνθηκών αξιοπρέπειας.
Για την πλήρη απόρριψη του ρατσισμού, της βίας, και με την ελπίδα μας για ένα μέλλον με ίσες ευκαιρίες, σήμερα αντιμετωπίζουμε σημαντικά πολιτικά ζητήματα. Πώς να εκπροσωπήσουμε μια χώρα στην οποία οι αυταρχικές πρακτικές γίνονται καθημερινότητα; Σε ποια πολιτιστική πολυμορφία, ένα από τα μεγαλύτερα αγαθά μας, δέχεται επίθεση; Πώς μπορούμε να συμπεριφερόμαστε απέναντι σε αυτό που βιώνουμε πρόσφατα, από τη θλιβερή εθνική εικόνα που μεταδίδεται στον κόσμο;
Θέλουμε να είμαστε περήφανοι για τη χώρα μας ξανά, εκπροσωπώντας την σε Παγκόσμια Κύπελλα, Ολυμπιακούς Αγώνες και άλλους διεθνείς διαγωνισμούς την κληρονομιά του πολιτισμού μας, της ιστορίας μας, των ανθρώπων μας. Θέλουμε να δούμε τη Βραζιλία να μεγαλώνει ξανά, με τους νέους να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση, την εργασία, τη στέγαση, να ζουν σε μια συνειδητή και δίκαιη κοινωνία. Επομένως, δεν μπορούμε να είμαστε σιωπηλοί απέναντι σε αυτό που είμαστε μάρτυρες. Πρέπει να εκφράσουμε τη φωνή μας και την αγανάκτησή μας εδώ, ως πολίτες, ζητώντας την κληρονομιά της τιμιότητας και της γενναιότητας στον αθλητισμό για λογαριασμό της χώρας που θέλουμε και αξίζουμε ως Έθνος: μια δίκαιη, ισότιμη, προοδευτική Βραζιλία και, πάνω απ ‘όλα, σύμφωνη με τη δημοκρατία και με απόλυτο σεβασμό για ΟΛΕΣ τις ζωές.
Το όνειρο κάθε αθλητή είναι να εκπροσωπεί τη χώρα του. Έτσι, είμαστε εδώ σήμερα για να ξανασυναντήσουμε τη διαύγεια, ενόψει του επείγοντος ερωτήματος: ποια Βραζιλία είναι αυτή που θέλουμε να φέρουμε στις φανέλες μας και να αποκαλούμε δική μας;».