Σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που ελήφθη την Τρίτη, η πλήρης πρόσβαση στα τηλεφωνικά και ιντερνετικά δεδομένα των χρηστών πρέπει να περιορίζεται μόνο στο χρονικό διάστημα που είναι «αυστηρά απαραίτητο». Στην απόφασή του το, το Δικαστήριο της ΕΕ δήλωσε πως η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει μέτρα ευρείας κλίμακας που αναγκάζουν τους παρόχους διαδικτύου και τηλεφώνου να πραγματοποιήσουν τη «γενική και αδιάκριτη μετάδοση ή διατήρηση δεδομένων κίνησης και δεδομένων τοποθεσίας».
Αφορμή για την απόφαση ήταν δύο υποθέσεις, μία από τη Βρετανία και μία από τη Γαλλία τις οποίες έφεραν στο Δικαστήριο οι οργανώσεις για τα δικαιώματα των πολιτών στην ιδιωτικότητα, Privacy International και La Quadrature du Net αντίστοιχα, διαμαρτυρόμενες πως οι πρακτικές των κυβερνήσεων «προχώρησαν πολύ» και παραβιάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Το Δικαστήριο αποφάνθηκε πως βρετανικές και γαλλικές μυστικές υπηρεσίες μπορούν να έχουν πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των χρηστών τηλεφώνου και διαδικτύου μόνον όταν υπάρχει «σοβαρή απειλή» για την εθνική ασφαλεια, αποφάσισε το ανώτατο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Ωστόσο, σε καταστάσεις όπου ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή για την εθνική ασφάλεια που αποδεικνύεται ότι είναι γνήσια και παρούσα ή προβλέψιμη», μια κυβέρνηση μπορεί να παρακάμψει την υποχρέωση διασφάλιση του απορρήτου των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ανέφερε, μεταξύ άλλων το δικαστήριο στην απόφασή του στο Λουξεμβούργο την Τρίτη.
«Ενώ η αστυνομία και οι υπηρεσίες πληροφοριών διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο για να μας κρατήσουν ασφαλείς, πρέπει να το πράξουν σύμφωνα με ορισμένες διασφαλίσεις, για να αποτρέψουν τις καταχρήσεις της πολύ σημαντικής εξουσίας τους» αναφέρει η νομική διευθύντρια της Privacy International, Καρολίν Γουίλσον Πάλοου. «Αντίθετα, χρειάζονται αποτελεσματικά, στοχευμένα συστήματα παρακολούθησης που θα προστατεύουν τόσο την ασφάλειά μας, όσο και τα θεμελειώδη δικαιώματά μας» πρόσθεσε η ίδια.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η απόφαση της Τρίτης είναι η τελευταία σε μία σειρά από μακροχρόνιες υποθέσεις που επιδιώκουν να περιορίσουν τα δικαιώματα των αρχών στην παρακολούθηση των πολιτών. Κορυφαία δικαστική απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2014 ανέτρεψε κανόνες που απαιτούν από τις εταιρείες διαδικτύου και τηλεφώνου να αποθηκεύουν πληθώρα δεδομένων πελατών. Οι δικαστές είπαν πως αυτό παραβιάζει τα δικαιώματα απορρήτου των πολιτών. Σημειώνεται πως η υπόθεση του 2014 έθεσε το σκηνικό για χρόνιες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας κατά την οποία δικαστές της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για τα σχέδια διατήρησης δεδομένων.
Πλέον, τα δικαστήρια του Βελγίου, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας που είχαν ζητήσει την καθοδήγηση των δικαστών της ΕΕ, οφείλουν τώρα να εφαρμόσουν τις δεσμευτικές αποφάσεις του δικαστηρίου της ΕΕ στις τελικές αποφάσεις τους, στην καθεμία από τις υποθέσεις. Σημειώνεται πως για τη Βρετανία παραμένει δεσμευτική, καθώς η επίσημη αποχώρηση από την ΕΕ αναμένεται στο τέλος του έτους.
Όπως σημειώνει η Deutsche Welle, το Δικαστήριο αναφέρθηκε σε υποθέσεις που εμπλέκονται σε «ύποπτες τρομοκρατικές δραστηριότητες», κατά τις οποίες η συλλογή δεδομένων οφείλει να περιορίζεται σε άτομα, ενώ πρέπει να πραγματοποιείται γρήγορη επανεξέταση από ανεξάρτητο διοικητικό όργανο, ώστε να εκτιμηθεί εάν είναι απολύτως απαραίτητο. Αξίζει να σημειωθεί τέλος πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ωστόσο πως οι νόμοι της Βρετανίας, της Γαλλίας και του Βελγίου που επιτρέπουν στις αρχές μυστικών υπηρεσιών να συλλέγουν αδιακρίτως μεταδεδομένα χρηστών, είναι ευθυγραμμισμένοι με τους κανόνες της ΕΕ περί απορρήτου.