Ρεπορτάζ: Νεκταρία Ψαρακη
Το TPP βρίσκεται για δεύτερη μέρα στη Χίο. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, η ανακρίτρια η οποία σήμερα προφυλάκισε τον Μαροκινό πρόσφυγα, ήταν αποφασισμένη να εξετάσει όλους τους μάρτυρες (επιζώντες και λιμενικούς) πριν προχωρήσει στην εξέταση του. Από πολύ νωρίς τα ξημερώματα ξεκίνησε η ανάκριση των μαρτύρων, τόσο αυτών που βρίσκονταν στη δομή της ΒΙΑΛ και αυτών που ήταν ακόμη στο νοσοκομείο, όσο και των εμπλεκόμενων λιμενικών.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι λιμενικοί και συγκεκριμένα ο κυβερνήτης ισχυρίστηκε ότι πλησίασαν την προσφυγική λέμβο σε απόσταση 100 μέτρων, πήραν ομόρροπη πορεία, με τις πλώρες τους να κοιτούν στη στεριά, και κινούνταν παράλληλα. Είπε ότι το φουσκωτό των μεταναστών ανέπτυξε ταχύτητα, με αποτέλεσμα και οι ίδιοι να κάνουν το ίδιο, ενώ ενεργοποίησαν φωτεινά και ηχητικά σήματα (σειρήνα με μπλε φως) φωνάζοντας STOP. Ισχυρίστηκε ότι το ναυάγιο συνέβη όταν ο οδηγός της προσφυγικής λέμβου έκανε απότομο ελιγμό αριστερά, και υποστήριξαν ότι τότε «λόγω της ταχύτητας, της υπερφόρτωσης και της ιπποδύναμης» της μηχανής και σε κλάσματα δευτερολέπτου διένυσε 20-30 μέτρα «πέφτοντας στη δεξιά πλωριαία πλευρά του σκάφους μου».
Κυβερνήτης λιμενικού σκάφους: «Δεν έγραψα τίποτα στο ημερολόγιο πλοίου γιατί χτύπησα το αριστερό μου χέρι και πονάει παρότι είμαι δεξιόχειρας»
Σε ερώτηση της ανακρίτριας για το γιατί οι πρόσφυγες αναφέρουν ότι πρώτα είδαν ένα φως και μετά κατάλαβαν τη σύγκρουση ο κυβερνήτης δήλωσε άγνοια.
Ακόμη, αξίζει να σημειωθεί ότι η ανακρίτρια ενδιαφέρθηκε αφενός για τις κάμερες και αφετέρου για το ημερολόγιο πλοίου. Οι λιμενικοί κατέθεσαν ότι στο σκάφος υπήρχε μόνο θερμική κάμερα, η οποία έχει τη δυνατότητα να καταγράφει, μονο αν του είχαν χορηγήσει κάρτα καταγραφής. Σχετικά με το ημερολόγιο του πλοίου, ο κυβερνήτης είπε ότι όντως είναι ο ίδιος υπεύθυνος να τηρεί τα χειρόγραφα αλλά «δεν έχω καταγράψει κάτι ακόμη γιατί είμαι τραυματισμένος στο αριστερό μου χέρι και μου είναι δύσκολο να γράψω παρότι… δεξιόχειρας».
Όλοι οι λιμενικοί κατέθεσαν ότι δεν είδαν τον οδηγό της λέμβου.
Κανένας δεν τον αναγνώρισε ως οδηγό, όλοι υπέδειξαν το Λιμενικό ως υπεύθυνο για το ναυάγιο – Ανασκεύασε η μια προσφύγισσα που τον υπέδειξε
Στη συνέχεια η ανακρίτρια πήρε καταθέσεις από τους επιζώντες που είχαν καταθέσει κατά το στάδιο της προανάκρισης. Όλοι κατέθεσαν ότι δεν αναγνωρίζουν τον Μαροκινό ως τον οδηγό της λέμβου. Εχει ενδιαφέρον η κατάθεση ενός μάρτυρα ο οποίος είπε στην ανακρίτρια ότι όχι απλώς τον θυμάται, αλλά ήταν μαζί στο safe house, στο σπίτι που κρατούνται από τους πραγματικούς διακινητές πριν το ταξίδι, καταθέτοντας ότι είχαν χαιρετηθεί.
Μάλιστα, μία εκ των δύο μαρτύρων που τον υπέδειξαν, ανασκεύασε. Βλέποντας τη φωτογραφία του καλύτερα, είπε ότι μοιάζει αλλά δεν θεωρεί πως είναι αυτός. Τότε η ανακρίτρια αναρωτήθηκε για ποιο λόγο κατά την προανάκριση κατέθεσε ότι τον αναγνωρίζει ως οδηγό, και η μάρτυρας απάντησε: «Τότε δεν ήμουν πολύ καλά, ήμουν ταραγμένη από το περιστατικό και δεν ήμουν σε κατάσταση να θυμάμαι καλά. Τώρα είμαι καλύτερα. Δεν είμαι σίγουρη, αλλά του μοιάζει», είπε, αποκαλύπτοντας τον κίνδυνο ως προς την εγκυρότητα της διαδικασίας, όταν αποσπώνται καταθέσεις σε αυτή την κατάσταση: με τους πρόσφυγες ακόμα βρεγμένους, ψυχικά ταραγμένους, φοβισμένους και σωματικά τραυματισμένους.
Ο άλλος μάρτυρας που τον υπέδειξε, δεν βρισκόταν στο νησί. Ξαφνικά, με συνοπτικές διαδικασίες, πήρε εξιτήριο και συμπεριελήφθη μαζί με τα παιδιά του ως συνοδός στη διακομιδή στο νοσοκομείο Παίδων στην Αθήνα. Η ανακρίτρια δεν τον συνάντησε.
Σε αντίθεση όσα καταγράφηκαν κατά την προανακριτική διαδικασία, στην ανάκριση όλοι οι επιζώντες περιέγραψαν τις συνθήκες του ναυαγίου, επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες που προέκυψαν από την ανεξάρτητη διερεύνηση της υπόθεσης: το Λιμενικό σκάφος τους εμβόλισε.
«Μας είδαν και μας χτύπησαν κιόλας»
Ενδεικτικά: «όταν είχαμε ένα χιλιόμετρο για την παραλία της Ελλάδας, το ξέρω γιατί το έβλεπα στον χάρτη στο κινητό μου, ο οδηγός μείωσε την ταχύτητα του σκάφους. Του είπαμε όλοι να το κάνει γιατί είχαμε και παιδιά μαζί μας. Πηγαίναμε ευθεία, και από την αριστερή μεριά μας είδα ένα φως που άναψε και έσβησε αμέσως και μετά από ένα – δύο δευτερόλεπτα έγινε το τρακάρισμα. Να σας πω κάτι; Μας είδαν αλλά μας χτύπησαν κιόλας. Εάν είχα καταλάβει ότι έρχεται το λιμενικό, επειδή είχαμε παιδιά στο σκάφος 12-15, κι εγώ έχω μωρό παιδί, εγώ ο ίδιος θα είχα πει στον καπετάνιο να σταματήσει επειδή αυτό που κάνουμε είναι παράνομο (σ.σ. Εννοεί το να μη σταματήσουν σε σήμα των Αρχών)».
Η ανακρίτρια ρώτησε αφενός αν αυτό έγινε στα πλαίσια κάποιας καταδίωξης, και ακόμη θέλησε να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς των λιμενικών, ρωτώντας αν άκουσαν σειρήνα, κάποιους να φωνάζουν STOP και αν είδαν μπλε φώτα. «Οταν είδαμε το φως το τρακάρισμα έγινε αμέσως, δεν προλάβαμε. Δεν μας κυνηγούσαν, δεν είδαμε κάποιο λιμενικό σκάφος. Εάν μας κυνηγούσαν, θα είχαμε σταματήσει γιατί αυτό που κάνουμε είναι παράνομο και έτσι κι αλλιώς δεν θα μας άφηναν να περάσουμε. Ετσι κι αλλιώς εμείς ήμασταν ένα φουσκωτό με παιδιά και γυναίκες, δεν θα πηγαίναμε κόντρα στο σκάφος του λιμενικού και θα είχαμε σταματήσει αμέσως. Δεν ακούσαμε κάτι. Εάν είχαμε ακούσει, θα είχαμε σταματήσει τον καπετάνιο, δεν θέλαμε να σκοτωθούμε. Ηταν βράδυ και ήταν όλα ήσυχα. Αν υπήρχε κάτι στη θάλασσα θα το είχαμε καταλάβει αμέσως. Μόνο ευθεία πηγαίναμε, δεν στρίψαμε ούτε αριστερά ούτε δεξιά. Εγώ μετά το τρακάρισμα είδα αίματα και νεκρούς. Μετά από λίγα λεπτά ήρθαν οι λιμενικοί και μας βοήθησαν», κατέθεσε.
Ανακρίτρια και εισαγγελέας, πλήρως ενήμεροι για τα παραπάνω, άκουσαν τον Μαροκινό πρόσφυγα να υποστηρίζει την αθωότητα του, να λέει ότι δεν ήταν χειριστής της λέμβου, ότι και ο ίδιος πλήρωσε για τη μεταφορά του, αλλά και ότι το σκάφος του λιμενικού τους εμβόλισε με αποτέλεσμα τους θανάτους των 15 συνεπιβατών του, αλλά παρ όλα αυτά αποφάσισαν την προφυλάκιση του.
Φυλακισμένος και στιγματισμένος για το έγκλημα κάποιων άλλων
Το TPP βρέθηκε έξω από τα Δικαστήρια της Χίου κατά τη διαδικασία και πληροφορίες του αναφέρουν ότι επρόκειτο για μια εξέταση σε βάθος. Η ανακρίτρια ενδιαφέρθηκε για όλο το ταξίδι του: από το Μαρόκο ως την Τουρκία, τις επαφές του με το κύκλωμα διακίνησης και τον τρόπο πληρωμής τους, την άφιξη του στην τουρκική παραλία από όπου αναχώρησαν και για τις συνθήκες του ταξιδιού. Ακόμη ρώτησε εκτενώς για τις συνθήκες του ναυαγίου, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι του ζήτησε να δει τα χέρια του, εξηγώντας ότι το άτομο το οποίο βρισκόταν στο πηδάλιο θα ήταν αδύνατον να γλιτώσει από τη σφοδρότητα της σύγκρουσης χωρίς τραύματα στα χέρια και στον θώρακα.
O Μαροκινός πρόσφυγας έφυγε από τα Δικαστήρια της Χίου δεμένος πισθάγκωνα, με βλέμμα χαμηλό, εμφανώς καταβεβλημένος με τους φακούς των μέσων ενημέρωσης να φωτίζουν το πρόσωπο του. Έχοντας στιγματιστεί στο πανελλήνιο, με την είδηση της προφυλάκισης του, αλλά χωρίς την εκδοχή του, παίρνει το δρόμο της φυλακής για το έγκλημα που έκανε κάποιος άλλος.
Μετά την είδηση της προφυλάκισης του Μαροκινού πρόσφυγα, ο συνήγορος υπεράσπισης Δημήτρης Χούλης βγήκε από τα Δικαστήρια Χίου με ένα στικάκι στο χέρι: «Για όσους ενδιαφέρονται, για όσους θέλουν να δείξουν βίντεο, για όποιον πραγματικά θέλει να δείξει βίντεο με πώς γίνονται αυτές οι πρακτικές, αυτό είναι ένα στικάκι με έναν εμβολισμό του λιμενικού σε μία βάρκα σε άλλη περίπτωση. Το θέλετε; Δείξτε το στα κανάλια σας. Δείτε τα παιδιά να ουρλιάζουν και δείτε απο πάνω τους λιμενικούς να εμβολίζουν. Είμαστε έτοιμοι να το δούμε;».
Όπως είπε, το συγκεκριμένο βίντεο το είδε η ανακρίτρια.
Σχετικά με τον Μαροκινό πρόσφυγα, ο συνήγορος υπεράσπισης, Αλέξης Γεωργούλης, δήλωσε: «Αυτή τη στιγμή πέντε άνθρωποι ήδη από το ανακριτικό στάδιο δεν τον αναγνωρίζουν ως τον δράστη του περιστατικού. Ελήφθησαν και συμπληρωματικέςκαταθέσεις από την κυρία ανακρίτρια. Σε όλες αυτές, έξι στον αριθμό, δεν αναγνωρίζεται ως δράστης από κανέναν από τους επιβαίνοντες τους», ενώ εξήγησε ότι η μία εκ των δύο που τον είχαν αρχικά υποδείξει, ανασκεύασε.
Ο Δημήτρης Χούλης πρόσθεσε: «Θεώρησαν ότι ο φάκελος είναι πλήρης, παρότι έφυγε ο ένας μάρτυρας που αναγνώριζε Θέλω όσοι ασχολούνται με τοπροσφυγικό να ψάξουν να δουν πότε άλλοτε έχει φύγει άνθρωπος από νησί μέσα σε μία μέρα. Ο ένας που τον υπέδειξε έφυγε από εδώ πέρα. Πότε έχει ξαναγίνει αυτό; Η απάντηση είναι ποτέ. Μία φωτογραφία υποδείχθηκε. Στις 9 η ώρα το πρωί είχαν ήδη αποφασίσει ποιος είναι ο ένοχος. Αυτό επιβεβαιώθηκε από έναν άνθρωπο που τώρα λείπει».
Και ξεκαθάρισε: «Όλοι οι μάρτυρες που έδωσαν κατάθεση και σήμερα λένε ότι δεν υπήρξε κανένα σήμα, καμία προειδοποίηση, κανένα φλάς, κανένας φάρος, κανένα φώς, κανένα στόπ. Μόνο μια σύγκρουση πάνω τους από το λιμενικό σκάφος. Μάλιστα λένε ότι πήγαιναν ευθεία. Δεν στρίψανε δευτερόλεπτο».
(…) «Άλλη μια φορά είδαμε τους λιμενικούς που έχουν προκαλέσει το ατύχημα σύμφωνα με όλες τις καταθέσεις να κυκλοφορούν ελεύθεροι.Και ένα θύμα τους να μπαίνει στη φυλακή. Δεν είναι η πρώτη φορά. Το ζήσαμε στην Πύλο. Το ζούμε κάθε μέρα. Είναι κρίμα και άδικο και για τον κόπο που έκαναν οι ανακριτικές αρχές να πάρουν 6 καταθέσεις σήμερα, 6 άνθρωποι να τους πουν δεν αναγνωρίζουμε αυτόν, εν τέλει για να τον φυλακίσουν».
(…) «Να σας πω ότι δεν θα σταματήσουν να πνίγονται στις ακτές μας, όσους αθώους και να βάλουμε στις φυλακές μας. Αν θέλουμε να είμαστε ήσυχοι ότι βάλαμε το Μαροκινό στη φυλακή και όλα είναι καλά, μπορούμε να συνεχίσουμε να είμαστε έτσι».