γράφει ο Ηλίας Γιαννίρης
Επίτιμος Πρόεδρος του κόμματος «ΠΡΑΣΙΝΟΙ Οικολογία», πρώην επίκουρος καθηγητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πολυτεχνείου Κρήτης
Η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών, Δ/νση Προμηθειών & Αποθηκών, ακολουθώντας την πεπατημένη, σύναψε συμφωνητικό με μια ιδιωτική εταιρεία για «υπηρεσίες πρασίνου για την βελτίωση και προστασία του περιβάλλοντος και ενίσχυση της ανθεκτικότητας της πόλης και των οικοσυστημάτων απέναντι στην κλιματική αλλαγή, με διάρκεια αυτής τους 36 μήνες και την αναβάθμιση υποδομών άρδευσης με εφαρμογή προηγμένων συστημάτων κεντρικού ελέγχου διαχείρισης νερού με σκοπό την εξοικονόμηση πόρων» (αρ. πρωτ.: 323329 /18.12.2025). Συνολική δαπάνη (€ με ΦΠΑ) 22.768.716,01.
Το πρώτο μέλημα του Δήμαρχου πρέπει να είναι πώς θα στελεχώσει τη Διεύθυνση Πρασίνου ώστε να μπορεί στο μέλλον να έχει επάρκεια και να μην αναγκάζεται ο Δήμος να υπογράφει τέτοιας έκτασης συμφωνητικά που να καλύπτουν σχεδόν όλες τις εργασίες του Δήμου που αφορούν το πράσινο.
Μελέτησα αυτή τη σύμβαση που, όπως αναφέρει, επιδιώκει
α) να βελτιώσει και να προστατεύσει το περιβάλλον, και ακόμη περισσότερο
β) να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της πόλης και των οικοσυστημάτων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Μια σύντομη ιστορική αναδρομή
Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έχει πολλές φορές τονίσει ότι ο στόχος είναι να φυτεύονται 5000 δέντρα τον χρόνο. Είναι θετικό ότι δημιούργησε μια βάση δεδομένων για τις φυτεύσεις όπου φαίνεται ότι κατά την πρώτη διετία φυτεύτηκαν 9.779 δέντρα. Επίσης, με αυτό το συμφωνητικό που υπέγραψε προβλέπεται να φυτευτούν 15.000 δένδρα σε μια τριετία, τηρώντας την αναλογία των 5.000 δένδρων τον χρόνο κατά την πενταετή θητεία του.
Θυμόμαστε ότι ο Κώστας Μπακογιάννης (2019-2023) το 2019 έλεγε «σχεδιάζουμε την αντικατάσταση και τη φύτευση περίπου 75.000 δέντρων», που σήμαινε ότι μέσα στη θητεία του θα φυτεύονταν 15-18.000 δέντρα τον χρόνο. Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Κλιματικής Αλλαγής και Πρασίνου της Αθήνας, Χρήστο Τεντόμα, την τελευταία τετραετία έχουν φυτευτεί πάνω από 7.027 δέντρα, μαζί με τις 4.500 μουριές που αντικαταστάθηκαν γιατί ξεράθηκαν. Συνολικά ξεράθηκαν 5.000 μουριές, όπως λέει ο κ. Τεντόμας. Δηλαδή, δεν φυτεύτηκαν περισσότερα 500 δέντρα τον χρόνο, που ήταν αντικαταστάσεις μέρους των καταστραμμένων δέντρων.
Όλοι θυμόμαστε τη Διεύθυνση Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων το 2009, επί Δημαρχίας Κακλαμάνη, να κόβει τα δέντρα στο Πάρκο Κύπρου και Πατησίων προκειμένου να γίνει ένα υπόγειο πάρκινγκ. Σήμερα το Πάρκο είναι καταπράσινο από δενδροφύτευση που κάναμε οι πολίτες (Φωτογραφία).
Επί της Δημαρχίας Κακλαμάνη (2007-2010) φυτεύτηκαν 12.500 δέντρα, δηλαδή 3.125 δένδρα τον χρόνο.
Σύμφωνα με τον απολογισμό της Ντόρας Μπακογιάννη ως Δημάρχου Αθηναίων (2003-2006), κατά τη διάρκεια της θητείας της φυτεύτηκαν συνολικά 11.000 δέντρα, δηλαδή 2750 δέντρα τον χρόνο.
Σε όλη την Αττική η Ολυμπιάδα του 2004 προέβλεπε 290.000 δέντρα μεγάλης και μεσαίας ανάπτυξης, από τα οποία φυτεύτηκαν λιγότερα από 30.000 δέντρα σε 10 Ολυμπιακούς Δήμους της Αττικής, με σημαντικές απώλειες (αναλογία 3.000 δέντρα ανά Δήμο). Το χειρότερο ήταν ότι με την κατάργηση των φυτοϋγειονομικών ελέγχων εισήχθη το καταστροφικό σκαθάρι των φοινίκων.
Το 2000 η αντιδήμαρχος Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων Ε. Βελέντζα (επί δημαρχίας του Δημήτρη Αβραμόπουλου) είχε δηλώσει ότι στο Δήμο Αθηναίων κάθε χρόνο καταστρέφονται 3.000 δέντρα μόνο από την παράνομη στάθμευση στα πεζοδρόμια. Επί δημαρχίας Αβραμόπουλου (1995-2002) φυτεύτηκαν 12.623 δέντρα, δηλαδή λιγότερα από 1.600 δέντρα το χρόνο.
Αντιλαμβάνεται κανείς από αυτή την αναδρομή ότι τόσο τα υπουργεία όσο και ο Δήμος Αθηναίων αλλά και οι πολίτες δεν υποστηρίζουν με σταθερότητα τα δέντρα στην πόλη. Την τριακονταετία ο μέσος όρος φύτευσης δέντρων ήταν 2.259 δέντρα τον χρόνο. Επίσης, προκύπτει ότι διαχρονικά η τάξη μεγέθους για την ανάγκη αντικατάστασης των δέντρων σήμερα είναι περίπου 5.000 δέντρα τον χρόνο.
Μάλιστα, υπάρχει αυξητική τάση καταστροφής των δέντρων, γιατί, όπως εξηγεί η πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου Κα Κατσογιάννη: «η θνησιμότητα των δέντρων θα αυξηθεί περαιτέρω, λόγω ξηρασίας, ζημιών από ακραίες χιονοπτώσεις, καταιγίδες, πυρκαγιές, έλλειψη διαθέσιμων πόρων και φυσικά από προσβολές από έντομα, μύκητες, βακτήρια κ.λπ.». Για παράδειγμα, μέσα σε μια πενταετία (2021-2025) καταγράφηκαν περί τα 1.070 πεσμένα δέντρα από κακοκαιρίες στο Δήμο Αθηναίων.
Ποια πολιτική για το Πράσινο του Δήμου Αθηναίων;
Ο στόχος των φυτεύσεων 5.000 δέντρων τον χρόνο που υλοποιεί ο Δήμος Αθηναίων σήμερα είναι ο υψηλότερος της τριακονταετίας. Μάλιστα, ο Δήμος Αθηναίων έχει συστήσει το πρωτοποριακό μέτρο του μητρώου των δέντρων του Δήμου με περίπου 140.000 δέντρα. Στις δενδροστοιχίες (πεζοδρόμια/δρόμοι) καταγράφονται 93.891 δέντρα.
Ο αριθμός των 5.000 δέντρων τον χρόνο είναι σήμερα για αντικαταστάσεις της φθοράς που υφίστανται τα δέντρα. Μια οραματική πολιτική θα πρέπει να επιδιώκει νέες φυτεύσεις δέντρων σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς, όχι μόνο λόγω των φυσικών φθορών αλλά και λόγω της επιτάχυνσης αυτών λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει θέσει ως στόχο να φυτευτούν 3 δισεκατομμύρια δέντρα μέχρι το 2030 στην Ε.Ε.. Για αυτό το στόχο δεν μιλάει κανείς. Αν κάνουμε τις διαιρέσεις είναι 7 δέντρα ανά κάτοικο μέχρι το 2030. Είναι σα να φυτεύουμε ένα με δυο δέντρα ο καθένας μας τον χρόνο. Αυτό είναι ένα απλό φυσικό μέτρο που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την κλιματική αλλαγή ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της πόλης και των οικοσυστημάτων. Πόσα δέντρα αντιστοιχούν στο Δήμο Αθηναίων; 4.464.586 νέα δέντρα θα πρέπει να φυτευτούν στο Δήμο Αθήνας μέχρι το 2030 (800.000 δένδρα τον χρόνο).
Στο παρελθόν έχει επαναληφθεί η πρόταση για την ενίσχυση της βιωσιμότητας του Λεκανοπεδίου της Αθήνας με εκατοντάδες χιλιάδες δέντρα. Το 2004 υπήρχε πρόβλεψη για 290.000 δένδρα για όλο το Λεκανοπέδιο, εικοσιένα χρόνια πριν.
Σήμερα τέτοιους μεγάλους στόχους θα έπρεπε να θέτουν για το πράσινο οι Δήμαρχοι της Αθήνας. Δεν είναι μόνο οι σχολικές αυλές, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία, αθλητικοί χώροι, αρχαιολογικοί χώροι, αλλά και τα στρατόπεδα, τα Άλση και τα Πάρκα του Δήμου. Επίσης, μπορούν να αξιοποιηθούν σιδηροδρομικές γραμμές, ρέματα, παράδρομοι, κλπ για την δημιουργία “γραμμικών πάρκων”, οι ρεματιές. Υπάρχει και το κατακόρυφο πράσινο. Να φαρδύνουν τα πεζοδρόμια. Τέλος, ο Δήμος Αθηναίων θα πρέπει να έχει μέρισμα και στους περιαστικούς όγκους για φυτεύσεις δένδρων, γιατί η Αθήνα από εκεί πλημμυρίζει ή υφίσταται καύσωνες και καταιγίδες. Αυτό το στόχο πρέπει να διεκδικεί ο Δήμος Αθηναίων, και με τέτοιους όρους να διεκδικεί δράσεις από τα υπουργεία και να διαβουλεύεται με τους κατοίκους. Ακόμη και να κινητοποιεί σχολεία και πολίτες για μαζικές δενδροφυτεύσεις, στα πάρκα, στον Υμηττό και αλλού.
Ενδεικτικά, παραθέτω μια κατανομή
Τον Δήμο Αθηναίων αφορούν οι χώροι που επισημαίνονται με γκρίζο. Θα πρέπει να φυτεύει τον χρόνο 184.000 δέντρα, επιπλέον των 5000 δέντρων που έχει βάλει στόχο. Επίσης, απαιτούνται για αυτές τις φυτεύσεις δέντρων 97.400 στρέμματα τον χρόνο και γραμμικές δενδροφυτεύσεις.
Αυτοί οι στόχοι είναι δυνατό να υλοποιηθούν για τους εξής λόγους:
Προαναφέρθηκε ότι αναλογούν να φυτευτούν 7 δέντρα ανά κάτοικο μέχρι το 2030 για να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή, και ότι αυτό αναλογεί σε φύτευση περίπου 2 δέντρων τον χρόνο για κάθε κάτοικο. Ο Δήμος μπορεί να πρωτοστατήσει σε μια καμπάνια φύτευσης δέντρων από τους κατοίκους του Δήμου Αθηναίων, ώστε να αυξηθεί το ιδιωτικό πράσινο σε κήπους, αυλές και ακάλυπτους χώρους. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα επωμιστεί ο Δήμος όλο το βάρος της φύτευσης των απαιτούμενων δέντρων στο Δήμο Αθηναίων.
Παράλληλα, ο Δήμος Αθηναίων έχει υπό την ευθύνη του συνολικά 1.346 ξεχωριστούς χώρους πρασίνου. Οι χώροι αυτοί καλύπτουν μια έκταση περίπου 4.000 στρεμμάτων (3,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα) και είναι κατανεμημένοι σε ολόκληρη την πόλη. Σε αυτούς τους χώρους απαιτούνται 1000 στρέμματα για νέες φυτεύσεις δέντρων.
Ο Δήμος έχει στην ευθύνη του πάνω από 200 δημοτικά και Γυμνάσια και νηπιαγωγεία. Εκεί απαιτούνται φυτεύσεις κατά μέσο όρο 27 δέντρων ανά μονάδα τον χρόνο, που είναι εφικτό. Θα πρέπει να συνυπολογιστούν και τα δέντρα στους δρόμους και στους πεζοδρόμους γύρω από τα σχολεία, με διαπλατύνσεις πεζοδρομίων και πεζοδρομήσεις ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής πρόσβαση των μαθητών.
Το Αττικό Άλσος καταλαμβάνει 550 στρ. τα Τουρκοβούνια 550 στρ, η Αλεπότρυπα 140 στρ κλπ. Είναι φανερό ότι αν φυτευτούν με 40.000 δέντρα όλοι οι λόφοι εντός του Λεκανοπεδίου είναι εφικτό να καλυφθούν 2.000 στρέμματα.
Ο Υμηττός έχει συνολική έκταση περίπου 81.230 στρέμματα και τα στρέμματα που αποδίδονται για φύτευση 496.000 δένδρων στον Δήμο Αθηναίων είναι το 34% του Υμηττού.
Επίσης, το γραμμικό πράσινο (πεζοδρόμια, πεζόδρομοι, νησίδες, περιμετρικά των αθλητικών χώρων κλπ) έχει πολύ μεγάλες δυνατότητες αύξησης του αριθμού των δέντρων.
Είναι εφικτό να μπει στόχος μέσα στα επόμενα 5 χρόνια να φυτευτούν τα 4.464.586 νέα δέντρα που αναλογούν στο Δήμο της Αθήνας. Αρκεί να γίνει μια μεγάλη και ειλικρινής καμπάνια με μπροστάρη τον ίδιο το Δήμαρχο.
Δυστυχώς, μέχρι σήμερα ελάχιστοι φορείς και πολίτες κινητοποιούνται και συζητάνε για αυτό που πρέπει να γίνει και για αυτό που θα έρθει σίγουρα με τη μορφή καύσωνα, πλημμύρας, καταιγίδας ή πανδημίας. Μάλιστα, έχει μετρηθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος το κόστος των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα, που στο χειρότερο σενάριο είναι 4 φορές περίπου το ύψος του σημερινού χρέους της χώρας. Αυτό για την Αττική των 4.000.000 κατοίκων μπορεί να σημαίνει πολύ μεγάλα κόστη στο μέλλον, και είναι βέβαιο ότι θα είναι πολύ μειωμένα αν λάβουμε μέτρα σήμερα.
Το Συμφωνητικό του Δήμου Αθηναίων πηγαίνει προς αυτή την κατεύθυνση;
Όχι, γιατί ακολουθεί και αυτό την πεπατημένη των προηγούμενων Δημαρχιών, παρ’ όλο που έχει στόχο να φυτεύονται 5.000 δέντρα τον χρόνο, ενώ οι προηγούμενες δημαρχίες φύτευσαν πολύ λιγότερα δέντρα. Όχι, δεν πηγαίνει προς αυτή την κατεύθυνση το Συμφωνητικό γιατί, όπως θα δούμε, του λείπει το οραματικό στοιχείο. Επιπλέον, έχει σημαντικότατες αδυναμίες που θα εξηγηθούν στη συνέχεια με τέσσερα σημεία. Υπό προϋποθέσεις αυτές οι αδυναμίες θα μπορούσαν να γίνουν πλεονεκτήματα.
- Πόσα είναι τα δέντρα του Δήμου Αθηναίων που προβλέπει να τοποθετήσει το Συμφωνητικό; Αν προσθέσουμε τις τρεις μεγάλες κατηγορίες δέντρων που αναφέρονται στο Συμφωνητικό έχουμε την εξής εικόνα:
Επομένως προκύπτει ότι το σύνολο των δέντρων του Δήμου είναι 196.460, αριθμός που φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερος κατά 56.000 δέντρα σε σχέση με τα περίπου 140.000 δέντρα που αναφέρει ο Δήμος ότι έχει. Διαπιστώνεται μια αναντιστοιχία στους αριθμούς. Ενδέχεται να υπάρχει υπερτίμηση στις εργασίες που θα εκτελέσει το Συμφωνητικό. Αν είναι έτσι θα πρέπει να γίνει αναθεώρηση του Συμφωνητικού και να φυτευτούν τουλάχιστον στη θέση των δέντρων που εκριζώνονται επιπλέον δέντρα, αλλά και όσα περισσότερα δέντρα μπορούν να φυτευτούν με αυτό το ύψος του συμφωνητικού, όχι μόνο στα Άλση, τα Πάρκα και τις νησίδες, αλλά, σύμφωνα με τον πίνακα και π.χ. σε σχολεία (8.000 δέντρα) , πεζόδρομους, πεζοδρόμια (24.000 δέντρα), και αστικούς όγκους (24.000 δέντρα), όπως τα Τουρκοβούνια.
2. Θα φυτευτούν 15.000 δένδρα σε μια τριετία. Αυτό φαίνεται από τους λάκκους για δένδρα που το Συμφωνητικό προβλέπει ότι θα ανοιχτούν. Παράλληλα, προβλέπεται από το συμφωνητικό κόψιμο- εκρίζωση δένδρων που ανέρχεται σε 5.940 δέντρα. Επιπλέον σε πολλά δέντρα προβλέπεται «ανανέωση κόμης ή κοπή μεγάλων δένδρων σε πλατείες, πάρκα κλπ» (71.559) και σε «νησίδες, ερείσματα κλπ» (118.961), χωρίς να ορίζεται με ακρίβεια ο αριθμός των δέντρων που θα κοπούν και των δέντρων που θα ανανεωθούν. Το σύνολο όλων αυτών των δένδρων είναι 190.520 και εκτιμάται από τον γράφοντα ως χαμηλότερη εκτίμηση ότι θα κοπούν περίπου το 1/100 δηλαδή 1.906 δέντρα. Αν προσθέσουμε τα δέντρα που το Συμφωνητικό αναφέρει ότι θα εκριζωθούν ή κοπούν (5.940), συνολικά θα αφαιρεθούν 7.845 σε μια τριετία, δηλαδή 2.615 τον χρόνο.
Ο αριθμός των δέντρων που θα φυτευτούν την τριετία είναι 15.000 δέντρα και τον χρόνο 5.000. Το ισοζύγιο κομμένων δέντρων με φυτεμένα δέντρα είναι 7.155 δέντρα την τριετία και 2.385 δέντρα τον χρόνο.
Δηλαδή, από το Συμφωνητικό προβλέπεται τελικά να φυτευτούν τον χρόνο 2.385 δέντρα και όχι 5.000. Ο Δήμος θα πρέπει να τροποποιήσει το συμφωνητικό ώστε να διασφαλίζεται, όχι απλά η αντικατάσταση δέντρων αλλά επιπλέον και η φύτευση 5.000 νέων δέντρων, γιατί αυτός ο αριθμός των δέντρων είναι πολύ μικρός για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της πόλης και των οικοσυστημάτων απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Προτείνεται μα τέτοια τροποποίηση στο σημείο 4.
3. Αν αφαιρούνται περισσότερα δέντρα από όσα προστίθενται τα αέρια του θερμοκηπίου (κυρίως το CO2) θα αυξηθούν αντί να μειωθούν την τριετία.
4. Αν εξετάσουμε την αξία των κορμών την αξία των κλαδεμάτων δέντρων και θάμνων κλπ διαπιστώνουμε τα εξής:
Υπολογίζοντας ότι ένας μέσος ώριμος κορμός δέντρου μπορεί να αποδώσει από 1 έως 5 κυβικά μέτρα ξύλου έχουμε:
Διαπιστώνουμε ότι σε αξία τόσο οι κορμοί δέντρων όσο και τα κλαδέματα που θα αποληφθούν είναι υπολογίσιμα και είναι στο ύψος των 2.000.000 €. Αυτά θα πρέπει να είναι αντικείμενα διαπραγμάτευσης μεταξύ του Δήμου και του εργολάβου του συμφωνητικού.
Για παράδειγμα, στο Συμφωνητικό προβλέπεται Προμήθεια οργανικών φυτικών υποστρωμάτων και Προμήθεια και τοποθέτηση φλοιού πεύκου ή Wood Chips σε διάφορα χρώματα συνολικής αξίας 43.508,85 € που κάλλιστα θα μπορούσε να εξοικονομηθεί αφού θα υπάρχει ως πρώτη ύλη από τα κλαδέματα που θα γίνουν.
Επίσης, το Συμφωνητικό δίνει ως Τιμή Μονάδας για Προμήθεια οργανικών φυτικών υποστρωμάτων τα 85 €/ κυβικό μέτρο και Προσφερόμενη Συνολική Δαπάνη 26.507,25 € (Ευρώ).
Η συνολική απόληψη κλαδεμάτων (3.994 κυβ. μέτρα) αν θεωρηθεί ως οργανικό φυτικό υπόστρωμα, μας δίνει μια υπολογίσιμη αξία 339.490 € που θα μπορούσε να υπάρχει ως έσοδο του Δήμου.
Ο Δήμος με αυτή την ξυλεία και τα εν δυνάμει πέλλετ θα μπορούσε να υποστηρίξει μέσω του ειδικού γραφείου του δήμου πολλά νοικοκυριά που βρίσκονται σε ενεργειακή φτώχεια.
Συμπερασματικά
Το πρώτο μέλημα του Δήμαρχου πρέπει να είναι πώς θα στελεχώσει τη Διεύθυνση Πρασίνου ώστε να μπορεί στο μέλλον να έχει επάρκεια και να μην αναγκάζεται ο Δήμος να υπογράφει τέτοιας έκτασης συμφωνητικά που να καλύπτουν σχεδόν όλες τις εργασίες του Δήμου που αφορούν το πράσινο. Χωρίς οργανωμένη και αναβαθμισμένη Διεύθυνση Πρασίνου η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα κινείται σε επικοινωνιακό επίπεδο και όχι σε ουσιαστικές δράσεις.
Υπάρχει μια διαφορά 56.000 δέντρων (σημείο 1) που ο Δήμος θα πρέπει να επιδιώξει να φυτευτούν. Αυτά πράγματι μπορούν να κάνουν τη διαφορά, αφού πρόκειται για περισσότερα από 18.500 δέντρα τον χρόνο. Με έναν τέτοιο αριθμό δέντρων που είναι εξαπλάσιος από τον μέσο όρο της τριακονταετίας φυτεύσεων δέντρων του δήμου, θα μπορούσε ο Δήμαρχος να ανοίξει ουσιαστικά το οραματικό ζήτημα της προσαρμογής της Αθήνας στην Κλιματική Αλλαγή και να εμπνεύσει και κινητοποιήσει τους δημότες, αφού έμπρακτα θα βλέπουν για πρώτη φορά μαζικές φυτεύσεις δέντρων από το Δήμο.
Έτσι μπορεί να καλυφθεί το αρνητικό ισοζύγιο δέντρων (σημείο 2) και το αρνητικό ισοζύγιο στο CO2 (σημείο 3).
Τέλος, η απόληψη ξυλείας και κλαδεμάτων θα μπορούσε να αποφέρει έσοδα στο δήμο ή εδαφοβελτιωτικά, ή ξυλεία και πέλλετ για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Αποτελεί πισογύρισμα το γεγονός ότι, μέσα από μικροκομματικές διαδρομές και παράπονα για μη αντικατάσταση πεσμένων ή ξεραμένων δέντρων, ο Δήμαρχος ακύρωσε προγραμματισμένες δράσεις του Δήμου για την κλιματική αλλαγή, και κατάργησε την αντιδημαρχία για την κλιματική αλλαγή, μια απαραίτητη αντιδημαρχία που πρέπει να κάνει ουσιαστικό έργο, και την οποία δεν σκέφτηκε να καταργήσει ούτε ο προηγούμενος δήμαρχος, παρ’ όλο που εκείνη η αντιδημαρχία δεν είχε προσφέρει κάτι ουσιαστικό.