Ολοκληρώθηκε η κυβερνητική σύσκεψη με αντικείμενο το νέο σύστημα πρόσβασης των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην τριτοβάθμια, με την ονομασία «Εθνικό Απολυτήριο». Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τρίτης στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, τον συντονισμό της μεταρρύθμισης θα αναλάβει μια «Ομάδα Εθνικού Διαλόγου» υπό την προεδρία του πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη. Στην ομάδα θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες καθώς και επιστημονικοί σύμβουλοι, οι οποίοι θα είναι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων της μεταρρύθμισης.

Παράλληλα, έχει ήδη συγκροτηθεί νομοπαρασκευαστική επιτροπή που επεξεργάζεται το θεσμικό πλαίσιο του νέου συστήματος και θα καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του, τις αρμοδιότητες των οργάνων και τη λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων.

Η διαδικασία, την οποία θα εκκινήσει η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, προγραμματίζεται να διαρκέσει εννέα μήνες και θα περιλαμβάνει πέντε θεματικούς πυλώνες, από το εκπαιδευτικό περιεχόμενο και τη σχολική ζωή έως τις υποδομές και τη διακυβέρνηση.

Η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου θα ξεκινήσει από το σχολικό έτος 2027-2028 και θα αφορά τους μαθητές που τότε θα φοιτούν στην Α’ Λυκείου, δηλαδή όσους γεννήθηκαν το 2012 και θα αποφοιτήσουν από το λύκειο το 2030.

Η μετρήσιμη επίδοση για την εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα θα εξαρτάται και από τις τρεις τάξεις του λυκείου και θα υπολογίζεται με συντελεστή ανά τάξη, ο οποίος θα προσμετράται στο τελικό αποτέλεσμα των πανελλαδικών εξετάσεων. Η προτεινόμενη κατανομή των συντελεστών είναι η εξής:

Α’ Λυκείου: 15%
Β’ Λυκείου: 35%
Γ’ Λυκείου: 50%

Όπως έχει επισημανθεί, οι τελικοί συντελεστές, καθώς και τα μαθήματα που θα υπολογίζονται, θα καθοριστούν μέσα από τον εθνικό διάλογο με τη συμμετοχή φορέων μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, ενώ έχει προεξαγγελθεί ότι θα υπάρξουν «διαφάνεια, ισορροπία και συνεννόηση πριν από την εφαρμογή του συστήματος».

Οι τρεις βασικοί θεσμοί της νέας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης θα είναι:

• Η Τράπεζα Θεμάτων, η οποία θα συγκεντρώνει και θα οργανώνει όλα τα εξεταστικά αντικείμενα και θέματα, με στόχο την ενιαία και αντικειμενική αξιολόγηση των μαθητών σε πανελλαδικό επίπεδο.
• Η Εθνική Αρχή Εξετάσεων, που θα έχει την ευθύνη για την οργάνωση, την εποπτεία και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος αξιολόγησης.
• Το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, το οποίο θα συγκροτηθεί για να διασφαλίσει την ποιότητα, την αντικειμενικότητα και τη διαφάνεια στις διαδικασίες αξιολόγησης, καθώς και την καθολική εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα σχολεία.

Αναλυτικά όσα ανέφερε ο Πρωθυπουργός:

«Καλημέρα σας, κυρία και κύριοι Υπουργοί, κ. Πρύτανη. Η σημερινή μας συνάντηση γίνεται όχι για να ανακοινώσουμε αποφάσεις, αλλά ουσιαστικά για να ανοίξουμε μία συζήτηση γύρω από ένα ζήτημα το οποίο πιστεύω ότι υπερβαίνει και ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους και σίγουρα θα έπρεπε να υπερβαίνει και κομματικούς υπολογισμούς.

Μιλώ για την εκπαίδευση των παιδιών μας. Δεν ανήκει το θέμα σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά, ανήκει στο μέλλον της πατρίδας μας. Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε ένα σύστημα παιδείας, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο, το οποίο, πρώτα και πάνω απ’ όλα, θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής.

Οι μεταβολές που γίνονται στον χώρο της μάθησης είναι πραγματικά συγκλονιστικές, συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ένα παιδί το οποίο θα ξεκινήσει στο προνήπιο φέτος, θα τελειώσει το σχολείο το 2040. Είναι τα παιδιά τα οποία θα ζήσουν “στο πετσί τους” αυτές τις μεγάλες αλλαγές.

Άρα, αυτή η συζήτηση η οποία ουσιαστικά ξεκινά σήμερα είναι μια άσκηση στην οποία πρέπει να μετέχουν όλοι. Πρέπει να μετέχει προφανώς η πολιτεία, η οποία θα βάλει το πλαίσιο του διαλόγου, πρέπει να μετέχουν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, αλλά και τα ίδια τα παιδιά, οι ίδιοι οι μαθητές, σε έναν κοινό προβληματισμό, όπου θα αποτιμηθούν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2019 αλλά κυρίως θα μας δοθεί η ευκαιρία να συζητήσουμε για το μέλλον του Λυκείου, για το σχέδιο το οποίο πρέπει να έχει η χώρα γι’ αυτό το οποίο αποκαλούμε “Εθνικό Απολυτήριο”, από τη στιγμή που όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.

Πρέπει να έχει τη δική του ξεχωριστή αυτοτέλεια και να μπορεί να εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες και τις ικανότητες που θα έχουν, ανεξαρτήτως της πορείας την οποία θα ακολουθήσουν στη συνέχεια στη ζωή τους.

Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά του Λυκείου στην ανώτατη εκπαίδευση. Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολύ στην ενίσχυση και της τεχνικής εκπαίδευσης. Αλλά αυτό το οποίο είναι βέβαιο είναι ότι το Λύκειο, έτσι όπως είναι σήμερα, αναγνωρίζεται από όλους ότι έχει απωλέσει τον αυτοτελή εκπαιδευτικό του ρόλο και αυτό είναι κάτι το οποίο σίγουρα, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, θα πρέπει να αλλάξει.

Αυτό, λοιπόν, το οποίο κάνουμε σήμερα -και θα μιλήσει στη συνέχεια η Υπουργός γι’ αυτό- είναι να ξεκινήσουμε ουσιαστικά τη διαδικασία ενός μεγάλου εθνικού διαλόγου.

Θέλουμε να δώσουμε άπλετο χρόνο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μία ανεξάρτητη τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα οργανώσει τον διάλογο αυτό. Χαίρομαι γιατί επικεφαλής της είναι ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο κ. Μιχάλης Σφακιανάκης, τον οποίο ευχαριστώ για την προθυμία του και την ανταπόκρισή του σε αυτή την πρόσκληση, αλλά και πρόκληση που του απηύθυνε η Υπουργός.

Και θέλουμε να δώσουμε πολύ χρόνο σε αυτή τη συζήτηση, διότι ιδίως στα θέματα αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί και όλα πρέπει να προχωρήσουν, κ. Πρύτανη, με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς αγκυλώσεις.

Θέλω να τονίσω ότι πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς, πολύ περισσότερο όταν τουλάχιστον δύο κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν ταχθεί υπέρ τέτοιων αλλαγών στο παρελθόν.

Αυτό, λοιπόν, το οποίο θέλω να τονίσω σήμερα είναι μια πρόσκληση σε έναν δημιουργικό προβληματισμό. Η κυβέρνηση έχει κάποιες πρώτες απόψεις, έχει κάποιες πρώτες σκέψεις, αλλά απέχει πολύ από το να έχει καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς φανταζόμαστε το Λύκειο του μέλλοντος.

Δεν θέλουμε να προκαταλάβουμε κανέναν. Θέλουμε να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο και ο σκοπός αυτής της άσκησης θα ήταν να μπορούσαμε να φτάναμε προς το τέλος του έτους σε μια νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν ευχής έργον εάν στηριζόταν και από περισσότερα του ενός κόμματος.

Αυτό δεν θα ήταν μια επιτυχία της κυβέρνησης, νομίζω θα ήταν μια επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».

Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη:

«Ευχαριστώ πάρα πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Σφακιανάκη, ευχαριστούμε που αναλαμβάνετε αυτή τη στιγμή, ακριβώς όπως ανέφερε και ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης, μια πρόσκληση αλλά κυρίως την πρόκληση να διάγουμε έναν ειλικρινή διάλογο, ο οποίος δεν έχει σύντομο χρονικό ορίζοντα.

Έχει όμως άπλετο χρόνο έτσι ώστε όλοι όσοι αναφέρατε να μπορέσουν να συμμετέχουν, με τη δυνατότητα κάτω από θεματικές τις οποίες ήδη έχουμε ορίσει, με τον ορίζοντα στο 2040 αλλά και με πολύ σαφείς απαντήσεις και στους γονείς και κυρίως στα παιδιά, για το τι πρέπει να περιμένουν τα επόμενα χρόνια, τι θα έπρεπε να περιμένουν στα θέματα των βιβλίων, των προγραμμάτων σπουδών, πώς θα μπορέσουμε το απολυτήριο το οποίο αυτή τη στιγμή έχει χάσει την ισχύ του ως μεμονωμένο επίτευγμα των παιδιών, να επανακτήσει την ισχύ, να μπορέσει να ισχυροποιηθεί και με δημόσια και δωρεάν εργαλεία, όπως είναι κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, κρατικό πιστοποιητικό για την πληροφορική, νέες ψηφιακές δεξιότητες, το προφίλ ενός μαθητή ο οποίος ξέρει να σκέφτεται συνθετικά.

Αυτό, όμως, χωρίς να ξεχάσουμε ότι δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Γι’ αυτό και στον εθνικό διάλογο, στο πλαίσιο, θα θυμίσουμε όλα αυτά που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Θα θυμίσουμε ότι προφανώς θεωρούμε ότι η παιδεία είναι μία εθνική υπόθεση και θα θελήσουμε να ορίσουμε ένα απόφοιτο, μία απόφοιτη η οποία πραγματικά μπορεί να διεκδικήσει και με ένα αυτοτελές ισχυρό Εθνικό Απολυτήριο το μέλλον της.

Όπως αναφέρατε, δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά στην ανώτατη εκπαίδευση. Πολλοί μπορεί να επιλέξουν την επαγγελματική. Μπορεί κάποιοι να περιμένουν για να αποφασίσουν ποιο θα είναι το επόμενο επαγγελματικό τους βήμα.

Σίγουρα, όμως, εμείς σε κάθε οικογένεια αυτή τη στιγμή, οπουδήποτε στην Ελλάδα, θα πρέπει να της δώσουμε μία υπόσχεση, με συνέπεια και συνέχεια, ότι μπορεί το σχολείο και το Λύκειο να μετράει.

Θα κοιτάξουμε, προφανώς, και τι συμβαίνει στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, από το Νηπιαγωγείο και το Γυμνάσιο. Και σίγουρα, θα αναφέρουμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις υποδομές, έχουν να κάνουν με τη συνεχή επιμόρφωση, την αξιολόγηση, και βέβαια, πώς θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε φαινόμενα τα οποία ξέρουμε ότι υπάρχουν πολλές φορές, της υπερβαθμολόγησης, της καλύτερης και πιο πιστής αποτύπωσης των δυνατοτήτων των παιδιών.

Νομίζουμε, λοιπόν, ότι θα είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα εννιάμηνη διαδικασία, με μία ανεξάρτητη αρχή που προΐσταται ο Πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων, θεσμικά κατοχυρωμένη, μαζί με ανθρώπους της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, όπως είπατε, όμως, και οι γονείς και τα παιδιά και οι εκπρόσωποι φορέων, για να μπορεί να υπάρχει μία ολότητα ως προς την καταγραφή των απόψεων.

Και βέβαια, θα υπάρχει και μία δημόσια διαβούλευση με ψηφιακό τρόπο, καθώς ξέρουμε ότι τα ζητήματα παιδείας δεν μπορεί να είναι σε κλειστές αίθουσες.

Ακριβώς όπως είπατε, καλούμε και τα υπόλοιπα κόμματα για την κατάθεση απόψεων. Θα πάμε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων άμεσα, την επόμενη εβδομάδα. Και βέβαια θα διευκρινίσουμε και υπόλοιπα ζητήματα και σε συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει, εντός της εβδομάδος, στους συντάκτες του εκπαιδευτικού ρεπορτάζ».

Επικεφαλής της Ομάδας Εθνικού Διαλόγου και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλης Σφακιανάκης:

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω τόσο εσάς Πρωθυπουργέ, όσο και όλους τους παριστάμενους για την εμπιστοσύνη σας στο πρόσωπό μου, για να αναλάβω έναν ρόλο που πιστεύω ότι ο κάθε εκπαιδευτικός από τη στιγμή που ξεκινάει στο κομμάτι της εκπαίδευσης ονειρεύεται να παίξει έναν σημαντικό ρόλο ώστε η παιδεία, η οποία αν θέλουμε να μιλήσουμε για την παιδεία, πρέπει να ανατρέξουμε στην αρχαία ελληνική σκέψη, Ηράκλειτο, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, ήταν ουσιαστικά το κέντρο της πολιτείας. Τότε είχαν πολιτείες το κέντρο της πολιτείας ήταν η παιδεία.

Άρα, εμείς λοιπόν οφείλουμε να θέσουμε σε ράγες σταθερές τα βασικά της παιδείας. Σίγουρα το Λύκειο είναι ένα κομμάτι που είναι σημαντικότατο στην πορεία ενός παιδιού, στα στάδια μόρφωσης που αντιμετωπίζει. Και σίγουρα θα πρέπει να φτάσουμε σε ένα σύστημα το οποίο θα διέπεται από την αξιολόγηση, που η αξιολόγηση αυτή θα έχει αποτελεσματικότητα, θα είναι δίκαιη, θα είναι σταθερή. Ευελπιστούμε να έχει και την ευρύτερη δυνατή συναίνεση αυτό το σύστημα, έτσι ώστε να μην παρατηρείται το φαινόμενο ότι αλλάζει μια κυβέρνηση και αλλάζει πολιτική στην παιδεία. Η πολιτική στην παιδεία πρέπει να είναι εθνική πολιτική.

Υπάρχουν διεθνή δεδομένα τα οποία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Υπάρχουν οι νέες τεχνολογίες τις οποίες θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Και, προφανώς, όλα αυτά μπορούν να δράσουν βοηθητικά».

Μαθητικοί Σύλλογοι: «Θα μείνει στα χαρτιά!»

Η Συντονιστική Επιτροπή Μαθητών Αθήνας πήρε άμεσα θέση απέναντι στις κυβερνητικές εξαγγελίες καταγγέλλοντας ότι θα μετατρέψει το σχολείο σε ένα «εξεταστικό κέντρο» και θα αυξήσει δραματικά την πίεση στους μαθητές. Το Εθνικό Απολυτήριο, όπως αναφέρουν, δεν αποτελεί μέτρο αξιολόγησης γνώσης και δεξιοτήτων, αλλά εργαλείο που θα βαθύνει τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Οι μαθητές τονίζουν ότι ένα τέτοιο σύστημα θα αυξήσει το άγχος, θα φορτώσει επιπλέον οικονομικό βάρος στις οικογένειες για φροντιστήρια και θα υποβαθμίσει τη σχολική ζωή, μετατρέποντας χρόνια μάθησης σε αγώνα για βαθμούς. «Δεν θέλουμε τα όνειρά μας να μετριούνται σε ευρώ», τονίζουν χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα των οικογενειών.

Όπως ξεκαθαρίζουν οι μαθητές «δε θέλουμε το Εθνικό Απολυτήριο, γιατί μας διαχωρίζει ακόμη περισσότερο με βάση τη δυνατότητα που έχουν οι οικογένειές μας να πληρώνουν φροντιστήρια από το Δημοτικό! Γιατί δε θέλουμε τα όνειρά μας για να σπουδάσουμε στη σχολή που μας αρέσει να μετριούνται σε ευρώ! Αυτό είναι άδικο! Δεν θέλουμε όλα μας τα χρόνια στο σχολείο να είναι παπαγαλία, άγχος και εξετάσεις. Δε φτάνει που ήδη τρέχουμε από το πρωί μέχρι το βράδυ σε φροντιστήρια, που δεν έχουμε ελεύθερο χρόνο ούτε για να πάμε βόλτα με τους φίλους μας, με το Εθνικό Απολυτήριο θα μας φορτώσουν κι άλλο άγχος, κι άλλο τρέξιμο για ένα σχολείο εξεταστικό κέντρο, με τεράστια ποσά σε φροντιστήρια για τις οικογένειες μας. Δηλαδή, πλήρωνε αλλιώς απολυτήριο δεν έχει…

Έχουμε δώσει υπόσχεση: δε θα σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε μέχρι να δικαιωθούν τα αιτήματά μας, οι διεκδικήσεις μας, τα όνειρά μας! Δίκαιο είναι σήμερα να μπει «μπλόκο» στην πολιτική του κέρδους. Δίκαιο είναι να μπορούμε να ζούμε όπως μας αξίζει τον 21ο αιώνα, να μην τσακίζονται οι οικογένειές μας στις ατελείωτες ώρες δουλειάς, να μην περιορίζουμε τις ανάγκες μας στα όρια των μισθών – χαρτζιλίκι. Δίκαιο είναι να διεκδικήσουμε το σχολείο που μας αξίζει, σχολείο δημιουργικό, όχι κέντρο εξεταστικό! Με δραστηριότητες, εκδρομές και σύγχρονα βιβλία που να μην κόβεσαι και από αυτά αν δεν έχουν λεφτά οι γονείς σου!»

Μάλιστα οι μαθητές απηύθυναν πρόσκληση στα 15μελή των σχολείων να συνεδριάσουν και να οργανώσουν συνελεύσεις των σχολείων για να αποφασίσουν πώς θα δηλώσουν την αντίθεσή τους στα κυβερνητικά σχέδια. Η πρότασή τους είναι η εφαρμογή του λουκέτου στα σχολεία της Δευτεροβάθμιας με καταλήψεις στις 26 και 27 Φεβρουαρίου, λίγες μέρες την τρίτη επέτειο από το έγκλημα των Τεμπών. Παράλληλα η Συντονιστική Επιτροπή καλεί σε συμμετοχή στο μαθητικό συλλαλητήριο στα Προπύλαια στις 26 Φλεβάρη με σύνθημα «Να μη διανοηθούν να φέρουν το Εθνικό Απολυτήριο»