O Γκουτέρες περιέγραψε μια διεθνή συγκυρία όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα «θυσιάζονται, σκόπιμα και στρατηγικά, και μερικές φορές με υπερηφάνεια» .
«Αυτή η επιθετικότητα δεν διεξάγεται ούτε κρυφά ούτε αιφνιδιαστικά. Γίνεται φανερά, συχνά υπό την καθοδήγηση των πιο ισχυρών», δήλωσε χαρακτηριστικά, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένες χώρες ή ηγέτες, αλλά με σαφείς αναφορές που φωτογραφίζουν τόσο τον Ντόναλντ Τραμπ όσο και τον Βλαντίμιρ Πούτιν .
«Το κράτος δικαίου συνθλίβεται από τον νόμο του ισχυρότερου», τόνισε, καταγγέλλοντας παράλληλα τον πολλαπλασιασμό των συγκρούσεων, την εξάπλωση της ατιμωρησίας, τις καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εκτόξευση των ανθρωπιστικών αναγκών, ενώ η χρηματοδότηση μειώνεται κατακόρυφα .
Ο Γκουτέρες αναφέρθηκε ειδικά στον ρόλο της τεχνολογίας και ιδιαίτερα της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία, όπως είπε, «χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο με τρόπο για καταστολή, επιδείνωση των ανισοτήτων και έκθεση περιθωριοποιημένων ανθρώπων σε νέες μορφές διακρίσεων, τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός διαδικτύου» .
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη «σιδηρά πυγμή που συρρικνώνει την κοινωνία των πολιτών», καταγγέλλοντας:
- Τη φυλάκιση δημοσιογράφων και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων
- Το κλείσιμο Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων
- Τη διάβρωση των δικαιωμάτων των γυναικών
- Τον αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρίες
«Οι δημοκρατίες διαβρώνονται. Μετανάστες παρενοχλούνται, συλλαμβάνονται και απελαύνονται με πλήρη αδιαφορία για τα ανθρώπινα δικαιώματά τους και την ανθρωπιά τους. Πρόσφυγες στιγματίζονται. Κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+ διασύρονται. Μειονότητες και αυτόχθονες πληθυσμοί στοχοποιούνται», δήλωσε.
Στην τελευταία του ετήσια ομιλία προς το Συμβούλιο, το οποίο οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ μποϊκοτάρουν, ο επικεφαλής του ΟΗΕ αναφέρθηκε σε τρεις τρέχουσες κρίσεις:
- Ιράν: Καταδίκασε «τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων»
- Ουκρανία: Την παραμονή της τέταρτης επετείου της ρωσικής εισβολής, δήλωσε ότι «είναι πλέον καιρός να τερματιστεί η αιματοχυσία», καθώς ο πόλεμος «έχει οδηγήσει στον θάνατο περισσότερων από 15.000 πολιτών»
- Γάζα: Εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι η λύση των δύο κρατών «καθίσταται ανοιχτά ανεφάρμοστη»
Η ομιλία Γκουτέρες έρχεται σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ έχουν προχωρήσει σε δραστικές περικοπές της εξωτερικής βοήθειας, επηρεάζοντας άμεσα ανθρωπιστικές αποστολές και προγράμματα του ΟΗΕ .
«Όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα καταρρέουν, όλα τα υπόλοιπα καταρρέουν», κατέληξε ο Γκουτέρες, περιγράφοντας έναν κόσμο «όπου τα τεράστια βάσανα γίνονται αποδεκτά, όπου οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικά εργαλεία, όπου το διεθνές δίκαιο θεωρείται απλή ενόχληση» .