Η συμφωνία, που δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών 720 εκατομμυρίων ανθρώπων, αντιμετωπίζει έντονες αντιδράσεις, ενώ δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τον περασμένο μήνα, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της παραπομπής της στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «παγώνοντας» ουσιαστικά την τελική επικύρωση για έως δύο χρόνια.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι, μετά από ευρεία διαβούλευση με κράτη-μέλη και ευρωβουλευτές, προχώρησε στην κίνηση για να εξασφαλίσει «ένα στρατηγικό πλεονέκτημα πρώτης κίνησης σε έναν κόσμο σκληρού ανταγωνισμού». Η προσωρινή εφαρμογή ενδέχεται να προκαλέσει αντδράσεις στο Ευρωκοινοβούλιο, να προκαλέσει τις χώρες που αντιδρούν, με κυριότερες τη Γαλλία και την Πολωνία, και ενδεχομένως να οδηγήσει σε κατάρρευση της συμφωνίας στην τελική ψηφοφορία.
«Αυτή η προσωρινή εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με το Mercosur είναι αντιδημοκρατική. Η ΕΕ, που μιλά συνεχώς για τις αρχές του κράτους δικαίου, παραβιάζει τη δική της διαδικασία λήψης αποφάσεων», δήλωσε η Ολλανδή ευρωβουλευτής Γέσικα φαν Λέουεν, προερχόμενη από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την ομάδα της φον ντερ Λάιεν.
«Οι αγρότες μας δεν θα θυσιαστούν», ανέφερε το ισχυρό γαλλικό αγροτικό συνδικάτο FNSEA, κάνοντας λόγο για «απαράδεκτη άρνηση της δημοκρατίας». «Δεν συνάδει με τον σεβασμό που θα έπρεπε να είχε επιδειχθεί στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ.
Αντίθετα, θετικά υποδέχθηκε την ανακοίνωση ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, λέγοντας πως «βρισκόμαστε σε μια εξαιρετική κατάσταση όπου το Κοινοβούλιο μπορεί να ψηφίσει μόνο μετά την απόφαση του ΔΕΕ. Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς εμπορικοί κανόνες παραβιάζονται συνεχώς από άλλους», έγραψε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε το πράσινο φως από τα κράτη-μέλη τον Ιανουάριο για να εφαρμόσει τη συμφωνία μόλις οι χώρες του Mercosur ολοκληρώσουν τις δικές τους εγκρίσεις. Η Αργεντινή και η Ουρουγουάη την επικύρωσαν την Πέμπτη. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι χαιρέτισε την απόφαση, τονίζοντας ότι αποτελεί θετική ώθηση για τις εξαγωγές.
Η Επιτροπή δεν έχει προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή εμπορικών συμφωνιών χωρίς τη συμμετοχή του Ευρωκοινοβουλίου για πάνω από μια δεκαετία. Οι υποστηρικτές της συμφωνίας θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί τώρα, καθώς ΗΠΑ, Κίνα και πρόσφατα το Ηνωμένο Βασίλειο προσεγγίζουν την περιοχή. «Μερικοί λέτε ότι στερούμε από το Κοινοβούλιο το δικαίωμα ψήφου. Δεν το στερήσαμε εμείς – εσείς αποφασίσατε να το στείλετε στο Δικαστήριο», δήλωσε ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς.