Υπενθυμίζεται ότι ο έλεγχος της Λιβύης είναι χωρισμένος ανάμεσα σε αντίπαλες διοικήσεις στα δυτικά και στα ανατολικά, με την ανατολική πλευρά να βρίσκεται υπό τον στρατιωτικό διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ. Σημειώνεται ακόμα πως η Τουρκία υπήρξε στο παρελθόν κύριος υποστηρικτής της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στη δύση.
Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, σε ανακοίνωση που εκδόθηκε, το κοινοβούλιο ανέφερε ότι οι βουλευτές ψήφισαν ομόφωνα υπέρ της έγκρισης του μνημονίου κατανόησης που είχε υπογραφεί μεταξύ της Τουρκίας και της πρώην Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, σχετικά με την οριοθέτηση των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο.
Το κοινοβούλιο ανακάλεσε επίσης το Ψήφισμα υπ’ αριθμόν 1 του 2020, με το οποίο είχε απορριφθεί η επικύρωση δύο μνημονίων κατανόησης που είχαν υπογραφεί μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας.
Επιπλέον, οι βουλευτές ψήφισαν ομόφωνα υπέρ της ακύρωσης του Ψηφίσματος υπ’ αριθμόν 6 του 2020, το οποίο προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Όπως αναφέρει η ίδια πηγή, η απόφαση είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη επειδή προέρχεται από ένα κοινοβούλιο που συνδέεται στενά με το πολιτικό στρατόπεδο του διοικητή της ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χαφτάρ, οι δυνάμεις του οποίου πολέμησαν εναντίον της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Τρίπολη που αρχικά υπέγραψε τη συμφωνία με την Άγκυρα.
Ο Λίβυος βουλευτής Ταρέκ αλ-Τζερούσι δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία θα ενισχύσει τη θέση της Λιβύης ως πολιτικού, στρατιωτικού και οικονομικού εταίρου των μεγάλων δυνάμεων. «Ορισμένες χώρες μπορεί να ενοχληθούν από αυτή τη συμφωνία, αλλά αυτό που έχει σημασία για εμάς είναι το εθνικό μας συμφέρον», ανέφερε.
Η βουλευτής Αΐσα αλ-Ταμπάλκι δήλωσε επίσης στο Reuters ότι η συμφωνία εγκρίθηκε αφού εξειδικευμένες επιτροπές παρουσίασαν πλήρη και λεπτομερή επεξήγηση των διατάξεών της.
ΕΛ.Α.Σ.: «Αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη»
Με ανακοίνωσή της η ΕΛ.Α.Σ. ασκεί κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για την εξωτερική πολιτική, με αφορμή την κύρωση του τουρκολιβικού μνημονίου. Όπως υποστηρίζει, αυτή η απόφαση «αποτελεί μια ευθεία και σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας από πλευράς Λιβύης» και καλεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη να επισημάνει τις βαρύτατες επιπτώσεις που θα έχει αυτή η κίνηση στις σχέσεις Ελλάδας-Λιβύης και στις σχέσεις Λιβύης-ΕΕ.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ.:
«Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο και να άρει το ψήφισμα του 2020 που απαγόρευε την υιοθέτησή του, αποτελεί μία ευθεία και σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας από πλευράς Λιβύης.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα και δυναμικά τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο, και να επισημάνει τόσο στη λιβυκή κυβέρνηση όσο και στην πλευρά Χαφτάρ, τις βαρύτατες επιπτώσεις που θα έχει πλέον αυτή η κίνηση, τόσο στις σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης όσο και στις σχέσεις Λιβύης – ΕΕ. Παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιηθεί και η απειλή επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, τόσο στη Λιβύη όσο και στην Τουρκία.
Η εν λόγω εξέλιξη ωστόσο, δείχνει και την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη όλα αυτά τα χρόνια: Απέτυχε να προλάβει την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού Μνημονίου, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ουσιαστική στήριξη από τους συμμάχους μας και ειδικά τις ΗΠΑ και την Γαλλία στην καταγγελία του και σήμερα εγκρίνεται και από το λιβυκό Κοινοβούλιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτή είναι η πρόοδος που έλεγε ο κ. Γεραπετρίτης ότι έχει διαπιστωθεί στις συζητήσεις Ελλάδας – Λιβύης για την οριοθέτηση ΑΟΖ; Αυτές είναι οι «ικανοποιητικές σχέσεις» με την ανατολική Λιβύη για τις οποίες μιλούσε η κυβέρνηση;
Δυστυχώς, η χώρα επί Μητσοτάκη, μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες. Η μονοδιάστατη και αποτυχημένη εξωτερική πολιτική που έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στρατηγικά «κενά» στην περιοχή, τα οποία εκμεταλλεύεται η Τουρκία και παράγουν δυσμενή αποτελέσματα για την Ελλάδα.
Απαιτείται άμεση αλλαγή πλεύσης, με μία στρατηγική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στην Ανατολική Μεσόγειο και οριοθέτησης με όμορες χώρες και με την προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων απέναντι σε αναθεωρητικά αφηγήματα. Κυρίως όμως, πρέπει να επαναφέρουμε την πολυδιάστατη ενεργητική εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, να επανέλθει η χώρα στο ρόλο του πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας και να σταματήσουμε να είμαστε άβουλοι παρατηρητές των εξελίξεων όπως μετατραπήκαμε επί Μητσοτάκη.»
ΠΑΣΟΚ: «Πολύ αρνητική εξέλιξη»
Κοινή ανακοίνωση για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Λιβύης εξέδωσαν ο υπεύθυνος Εξωτερικών στο ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος και ο αντιπρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών στο ευρωκοινοβούλιο, Γιάννης Μανιάτης, κάνοντας λόγο για μια «πολύ αρνητική εξέλιξη με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στη γεωπολιτική θέση της χώρας και στα εθνικά μας συμφέροντα».
«Το “μνημόνιο” που υπογράφηκε μεταξύ της Τουρκικής Κυβέρνησης και της Προσωρινής Κυβέρνησης της Τρίπολης, το 2019, επί διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, αντιβαίνει πλήρως προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, καθώς διαγράφει πλήρως την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, προσβάλλοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και προωθώντας τις παράνομες και αναθεωρητικές διεκδικήσεις της Αγκυρας σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Η πολύ αρνητική αυτή εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της από 24 Αυγούστου 2026 ρηματικής διακοίνωσης της Κυβέρνησης της Τρίπολης για τις ενέργειες της χώρας μας για τη μελέτη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, και σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν “χαίνουσες πληγές” μεταξύ των δύο χώρων», συνεχίζεται στην ανακοίνωση.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ τονίζει ότι «η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τις επιπτώσεις στα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα και ιδίως στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου».
«Η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα», τονίζεται.
Φαραντούρης: «Η χώρα δεν διαθέτει συνεκτική και διορατική εξωτερική πολιτική»
Σε δήλωσή του από το Στρασβούργο, ο ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης χαρακτήρισε τις εξελίξεις «εξαιρετικά ανησυχητικές», καταλογίζοντας στην ελληνική κυβέρνηση έλλειψη ενημέρωσης και στρατηγικού σχεδιασμού.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι είχε προειδοποιήσει για την ανάγκη αλλαγής πορείας ήδη από τις 25 Ιανουαρίου 2026, μετά την επίσκεψή του στη Λιβύη και τις επαφές που είχε πραγματοποιήσει με αξιωματούχους της χώρας.
Αναλυτικά η δήλωση του Νικόλα Φαραντούρη:
«Η σημερινή κύρωση του παράνομου τουρκο-λιβυκού συμφώνου από το Λιβυκό Κοινοβούλιο στο Τομπρούκ και η άρση της απαγόρευσης μποϊκοτάζ στην Τουρκία απ’ τον Χαφτάρ, είναι εξαιρετικά ανησυχητικές εξελίξεις που δείχνουν έλλειψη ενημέρωσης και στρατηγικής της Κυβέρνησης.
Είχα προειδοποιήσει για την ανάγκη αλλαγής πορείας ήδη από τις 25 Ιανουαρίου 2026, μετά την επίσκεψή μου στη Λιβύη και τη συνάντησή μου με Λίβυους αξιωματούχους.
Δυστυχώς αποδεικνύεται ακόμη μια φορά ότι η χώρα δεν διαθέτει συνεκτική και διορατική εξωτερική πολιτική. Χρειάζεται αλλαγή τώρα».